240px|thumb|Adam Przybylski,Wojna Polska 1918–1921 Bitwa pod Nulczynem (Pełczynem? (dziś Powczyne)) – część wielkiej bitwy wołyńsko-podolskiej; walki polskiego 1 pułku szwoleżerów mjr. Jerzego Grobickiego z oddziałami sowieckimi w czasie ofensywy jesiennej wojsk polskich na Ukrainie w okresie wojny polsko-bolszewickiej.
Geneza 2 września, jeszcze w czasie walk pod Zamościem, Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego zdecydowało, iż 3. i 6 Armia, po stosownym przegrupowaniu, około 10 września podejmą większą akcję zaczepną w kierunku wschodnim celem „nie tylko odrzucenia nieprzyjaciela poza granice Małopolski, lecz także rozbicia i zdezorganizowania jego sił tak, aby później można było utrzymać front przy użyciu słabych sił własnych". 3 Armia gen. Władysława Sikorskiego przystąpiła do działań 10 września. Wstępnym etapem był zagon grupy motorowej mjr. Włodzimierza Bochenka wyprowadzony z Włodawy, który przeprawił się przez Bug i następnego dnia opanował Kowel. Za nim ruszyło natarcie sił głównych armii, w tym jej grupa manewrowa – Korpus Jazdy płk. Juliusza Rómmla. Sowiecka 12 Armia cofała się w kierunku Łucka. Aby uniemożliwić przeciwnikowi zorganizowanie oporu na Styrze, dowódca 3 Armii wydał rozkaz opanowania Łucka. 16 września, działający na styku sowieckich 12 i 14 Armii Korpus Jazdy płk. Juliusza Rómmla, przy słabym oporze przeciwnika, sforsował Styr na południe od Łucka i ruszył na Równe. Wieczorem korpus dotarł do Stubli. W tym czasie pod Równem koncentrowała się 1 Armia Konna Siemiona Budionnego. Miała tam dokonać reorganizacji i przygotować się do akcji zaczepnej przeciwko wojskom polskim.
Walczące wojska JednostkaDowódcaPodporządkowanie Wojsko Polskiedowództwo 2 Dywizji Jazdypłk Gustaw Orlicz-DreszerKorpus Jazdy9 Brygada Jazdymjr Jan Głogowski2 Dywizja Jazdy⇒ 1 pułk szwoleżerówmjr Jerzy Grobicki 9 Brygada Jazdy→ 4 szwadron ppor. Michał Stępkowski1 pułk szwoleżerów Armia Czerwonajednostki tyłowe oddziałów 12 Armii12 Armia
Walki pod Nulczynem W pościgu za cofającymi się wojskami 12 Armii Nikołaja Kuźmina, Korpus Kawalerii płk. Juliusza Rómmla maszerował na Zwiahel. Na czele Korpusu znajdowała się 9 Brygada Jazdy. 25 września jej 1 pułk szwoleżerów maszerował w kolumnie brygady przez Chocin – Aleksandrię – Kotów – Ryświankę do rejonu Zylewki. Następnego dnia już jako awangarda brygady kontynuował marsz ubezpieczony przez Pustomyty – Malatyn – Niewierków – Dywin – Janówkę – Daniczów. Pod Nulczynem oddziały polskie dogoniły przemieszczające się drogą Korzec - Zwiahel przemieszane formacje tyłowe oddziałów sowieckiej 12 Armii. Idący w szpicy szwadron ppor. Michała Stępkowskiego, nie czekając na nadejście sił głównych, uderzył na taborytów. Nagłe pojawienie się polskiej jazdy wywołało panikę w sowieckich kolumnach. Sowieci, nie podejmując walki, rzucili się do ucieczki. Szwadron, liczący około dziewięćdziesięciu jeźdźców, wziął do niewoli blisko dwustu jeńców, zdobył pięć dział z jaszczami, pięć ckm-ów i rozmontowany samolot.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Bitwy i boje wojny polsko-bolszewickiej Kategoria:Bitwy w 1920