John Turberville Needham (ur. 10 września 1713 w Londynie, zm. 30 grudnia 1781 w Brukseli) – angielski ksiądz rzymskokatolicki i biolog. Był pierwszym duchownym, który został członkiem Królewskiego Towarzystwa w Londynie dla Rozszerzania Wiedzy o Przyrodzie.
Biografia Był jednym z czworga dzieci adwokata Johna Needhama i Margaret Lucas. Jego ojciec zmarł, gdy John był dzieckiem. W latach 1722–1736 studiował w w północnej Francji. Święcenia kapłańskie przyjął w 1738 r. Od 1736 r. nauczał w college’u w Cambrai we Francji, a w 1740 r. przeniósł się do Anglii, gdzie pracował jako wicedyrektor w katolickiej szkole niedaleko Twyford. W 1744 r. przez krótki czas nauczał w Lizbonie, jednak ze względów zdrowotnych wrócił do Anglii w 1745 r. Mikroskopowe obserwacje zepsutej pszenicy podczas pobytu w Twyford i badania narządów kałamarnicy dokonane w Lizbonie były tematami jego pierwszych prac. W 1747 r. został wybrany do Royal Society – Królewskiego Towarzystwa w Londynie dla Rozszerzania Wiedzy o Przyrodzie. W 1761 został członkiem , a od 1768 r. był także członkiem .
W latach 1751–1757 był nauczycielem i przewodnikiem kilku młodych katolików podczas ich grandes toures do Francji, Szwajcarii i Włoch. W 1767 r. przeszedł na emeryturę i zamieszkał w St Gregory’s – w małym kolegium należącym do angielskiego duchowieństwa świeckiego, założonym w Paryżu pod koniec XVII w. W 1773 r. został dyrektorem (Académie impériale et royale des Sciences et Belles-Lettres de Bruxelles). Funkcję tę pełnił do 1780 r., wnosząc duży wkład w upowszechnianie zaawansowanych technik laboratoryjnych. Zmarł w Brukseli 30 grudnia 1781 r. i został pochowany w .
Działalność naukowa Obserwacje mikroskopowe Needhama zostały opublikowane w „An Account of some New Microscopical Discoveries” w 1745 r., a dalsze badania zostały szczegółowo opisane w jego pracy Observations upon the generation, composition and decomposition of animal and vegetable substances w 1749 r.
Na podstawie swoich obserwacji mikroskopowych stał się zwolennikiem teorii samorództwa, zgodnie z którą żywe organizmy powstały z materii nieożywionej na poziomie mikroskopowym, a także witalizmu, doktryny głoszącej, że procesów życiowych nie można wyjaśnić prawami chemii i fizyki.
W 1748 r. przeprowadzał badania razem z hrabią de Buffon Georges’em-Louis’em Leclerkiem. Prowadził naukową korespondencję z przyrodnikiem Charles’em Bonnetem i biologiem Lazzaro Spallanzanim. Badania Needhama, w których próbował udowodnić, że mikroskopijne organizmy (lub jak je nazywał, „anguilles”) mogą rozwijać się spontanicznie dzięki siłom natury w zamkniętym pojemniku, spotykały się z ostrą krytyką ze strony Woltera, uważającego że idee Needhama mogą wywołać wiele kontrowersji, ponieważ wydawały się popierać materializm i ateizm. Needham wniósł ważny wkład w botanikę i wyjaśnił mechanizm działania pyłku. Jego imieniem nazwano rodzaj australijskich roślin Needhama.
Wybrane dzieła An Account of Some New Microscopical Discoveries. 1745. Gallica. New microscopical discoveries. 1745. BHL. Observations upon the Generation, Composition, and Decomposition of Animal and Vegetable Substances. 1749. BHL.
Przypisy 2
Bibliografia Cooper Thompson: Needham, John Turberville. W: Sidney Lee (red.): Dictionary of National Biography. Tom 40: Myllar – Nicholls. MacMillan & Co, Smith, Elder & Co., New York / London 1894, s 157–159 Dictionary of National Biography, XIV (1967–1968), 157–159; Bibliographical Dictionary of the English Catholics
Kategoria:Angielscy biolodzy Kategoria:Urodzeni w 1713 Kategoria:Zmarli w 1781 Kategoria:Brytyjscy duchowni katoliccy Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie