thumb|250px|Martin Weiss podczas procesu załogi Dachau Martin Gottfried Weiss (ur. 3 czerwca 1905 w Weiden in der Oberpfalz, zm. 29 maja 1946 w Landsberg am Lech) – niemiecki zbrodniarz wojenny, SS-Obersturmbannführer, komendant obozów koncentracyjnych Neuengamme, Majdanek i Dachau.
Życiorys Podczas II wojny światowej pełnił funkcję komendanta obozów, kolejno: Neuengamme (lipiec 1940 – sierpień 1942), Dachau (sierpień 1942 – listopad 1943) i Majdanek (listopad 1943 – kwiecień 1944), pod koniec wojny ponownie znalazł się w Dachau (został także inspektorem całego systemu okolicznych obozów). Weiss uchodzi za kontrowersyjną postać. W Dachau przykładowo uważany był przez więźniów za jednego z najbardziej ludzkich komendantów, gdyż za jego kadencji nastąpiła znaczna poprawa warunków bytowych w obozie. Zabroniono bicia, skrócono czas apeli oraz zezwolono na dostarczanie więźniom większych paczek od rodzin i organizacji humanitarnych. Celem Weissa było, zgodnie z poleceniem Oswalda Pohla (szefa WVHA, które zajmowało się administracją obozów koncentracyjnych), uzyskanie jak najwyższych ekonomicznie zysków z pracy więźniów.
Natomiast w Majdanku jego rządy (jako czwartego z kolei komendanta obozu) nie odbiegały zbytnio od zbrodniczych rządów innych komendantów obozów koncentracyjnych. Wzrosła liczba dokonywanych egzekucji i nadal funkcjonowały komory gazowe. Weiss był także współodpowiedzialny za śmierć kilku tysięcy ciężko chorych więźniów, skierowanych do Majdanka między grudniem 1943 a styczniem 1944 roku z obozów z obszaru III Rzeszy. Umieszczono ich w prymitywnych barakach, bez pożywienia i instalacji sanitarnych. Rezultatem była śmierć niemal wszystkich więźniów. Ponadto podczas częściowej ewakuacji Majdanka w kwietniu 1944 zginęło wielu więźniów, za co również odpowiedzialność ponosił Weiss.
Po odwołaniu z Majdanka był jeszcze ostatnim, legalnym komendantem Dachau. Pełnił także funkcję inspektora wszystkich miejscowych obozów. W kwietniu 1945 roku nie wykonał rozkazu Himmlera o zniszczeniu podległych mu obozów. Po wojnie był głównym oskarżonym w procesie załogi Dachau przed amerykańskim Trybunałem Wojskowym. Skazany na karę śmierci, został stracony przez powieszenie pod koniec maja 1946 roku.
Jego żoną była Margaret Weiss.
Przypisy
Bibliografia Strona internetowa, na której znajdują się dokumenty z procesów załogi Dachau (w tym uzasadnienie wyroku wydanego na Martina Weissa)
Kategoria:Członkowie SS Kategoria:Niemieccy zbrodniarze wojenni w okresie II wojny światowej Kategoria:Zbrodniarze nazistowscy straceni przez powieszenie Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Zmarli w 1946 Kategoria:Personel Neuengamme Kategoria:Personel Dachau Kategoria:Personel Majdanka Kategoria:Osądzeni przez Trybunał Wojskowy w Dachau Kategoria:Komendanci niemieckich obozów koncentracyjnych