mały|Młody okaz o silnym niebieskim zabarwieniu mały|Niebieskie zabarwienie kapelusza najdłużej utrzymuje się na jego brzegu mały|Starsze okazy Grzybówka modrooliwkowa (Basidopus amictus (Fr.) Kun L. Yang, Jia Y. Lin & Zhu L. Yang) – gatunek grzybów z rodziny grzybówkowatych (Mycenaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Basidopus, Mycenaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten opisał w 1821 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Agaricus amictus. Później zaliczany był do różnych rodzajów, m.in. Mycena (grzybówka). W 2025 r. Kun L. Yang, Jia Y. Lin i Zhu L. Yang przenieśli go do rodzaju Basidopus. Synonimy:
Nazwę polską podała Maria Lisiewska w 1987 r. Jest już niespójna z nazwą naukową.
Morfologia Kapelusz Średnica 5–15 mm, kształt stożkowy do dzwonkowatego, prążkowany, z lekko prześwitującymi blaszkami. Powierzchnia delikatnie owłosiona. Skórka galaretowata, dająca się oddzielić. Barwa bladoszarobrązowa, czasami z oliwkowym, zielonkawym lub niebieskawo-zielonkawym odcieniem. Brzeg nieco podwinięty, potem prosty, często niebieskawo-zielony, rzadziej ochrowo-żółty. Blaszki W liczbie 17–25, dochodzące do trzonu, wąsko przyrośnięte, szarawe do szarobrązowych, czasami żółtawe, zielonkawe lub niebieskawe. Ostrza blade. Trzon Wysokość 40–70 × 0,5–2 mm, cylindryczny, pusty, prosty, w całości pokryty gęstym i dość szorstkimi białymi włoskami. Powierzchnia szarobrązowa, zwykle nieco jaśniejszy na wierzchołku, czasami z lekkim odcieniem liliowym lub fioletowym, podstawa czasami nieco zakorzeniona, niebieska lub z niebiesko-zielonymi plamami. Cechy mikroskopowe Podstawki 30–40 × 6–7 µm, maczugowate, 4-zarodnikowe. Zarodniki 7,5–10,7 × 4,5–6 µm, elipsoidalno-jajowate, gładkie, amyloidalne. Cheilocystydy 16–45 × 3,5–7 µm, maczugowate, lub częściej cylindryczne. Pleurocystyd brak. Strzępki we włoskach o szerokości 2–4,5 µm, rozgałęzione, zespolone, gładkie z rozrzuconymi cylindrycznymi naroślami, osadzone w warstwie galaretowatej substancji. Strzępki w skórce trzonu o szerokości 2–3,5 µm, gładkie. Kaulocystydy 50–145 × 8–11,5 µm, wrzecionowate lub subcylindryczne. Sprzążki obecne w strzępkach wszystkich części grzyba. Gatunki podobne W odróżnieniu od większości grzybówek Mycena amicta jest zwykle łatwa do zidentyfikowania. Charakterystycznymi jej cechami są niebieskawo owłosiony trzon, kształt cheilocystyd, galaretowata i dającą się oddzielić błonka kapelusza. Morfologicznie można ją łatwo odróżnić także po niebieskawym zabarwieniu kapelusza. Występuje ono jednak tylko u młodszych okazów, starsze mogą być trudne do identyfikacji. W tym przypadku konieczne jest skorzystanie z pozostałych cech charakterystycznych dla M. amicta.
Występowanie i siedlisko Grzybówka modrooliwkowa występuje w Ameryce Północnej, Europie, Rosji i Zelandii. Władysław Wojewoda w zestawieniu grzybów wielkoowocnikowych Polski w 2003 r. przytacza 10 stanowisk z uwagą, że rozprzestrzenienie tego gatunku i stopień zagrożenia w Polsce nie są znane. Bardziej aktualne stanowiska podaje internetowy atlas grzybów. Zaliczony w nim jest do gatunków rzadkich i wartych objęcia ochroną.
Saprotrof. Występuje w różnego typu lasach, zwłaszcza w towarzystwie jodły, buka, świerka, sosny. Owocniki zazwyczaj od czerwca do listopada, wśród opadłych liści i mchów, na ziemi lub na butwiejącym i porośniętych mchami drewnie.
Przypisy
Kategoria:Grzybówkowate Kategoria:Mykobiota Polski