Proiphys Herb. – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych, obejmujący pięć gatunków, występujących w Azji Południowo-Wschodniej, Melanezji i Australii. Gatunek Proiphys amboinensis został introdukowany, poza obszarem naturalnego występowania, na Cejlon. Rośliny powszechnie rosną w koloniach, a ich wzrost i kwitnienie ściśle związane są z porą deszczową. W porze suchej przechodzą spoczynek.
Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów προη (proi – wczesny, wcześniejszy) i φιο (phio – wydać na świat), w nawiązaniu do sposobu wydawania nasion.
Morfologia left|thumb|Budowa Proiphys amboinensis Pokrój Wieloletnie rośliny zielne.
Pęd Niemal kulista cebula chroniona łuskami zewnętrznymi.
Liście Liście odziomkowe, wyrastające na długich ogonkach przeważnie po przekwitnięciu rośliny, szerokojajowate, jajowate lub eliptyczne.
Kwiaty Zebrane od 5 do 30 w baldach, wyrastający na głąbiku. Kwiatostany wsparte są 2-4 jajowatymi podsadkami. Okwiat lejkowaty, promienisty, biały, sześciolistkowy. Listki okwiatu eliptyczne do jajowatych, połączone u nasady, wyżej rozchylone. Sześć pręcików o nitkach w dolnej części rozszerzone i tworzące strukturę przypominającą przykoronek. Zalążnia dolna, kulista, jedno- lub trójkomorowa, zawierająca dwa zalążki w każdej komorze.
Owoce Niemal kuliste torebki, jedno- lub trójnasienne, pękające nieregularnie w miarę wzrostu "nasion". "Nasionami" są duże, kuliste gładkie, zielone, bulwki utworzone przez zastąpienie zarodka pędem przybyszowym z wykształconymi korzeniami oraz zgrubieniem powłoki zalążka. Nie wiadomo, czy u roślin zachodzi również normalny rozwój nasion.
Systematyka left|thumb|Proiphys amboinensis Pozycja systematyczna Rodzaj z plemienia Calostemmateae, podrodziny amarylkowych Amaryllidoideae z rodziny amarylkowatych Amaryllidaceae.
Wykaz gatunków Proiphys alba (R.Br.) Mabb. Proiphys amboinensis (L.) Herb. Proiphys cunninghamii (Aiton ex Lindl.) Mabb. Proiphys infundibularis D.L.Jones & Dowe Proiphys kimberleyensis M.D.Barrett & R.L.Barrett
Zastosowanie Uprawiane jako rośliny ozdobne.
Przypisy
Kategoria:Amarylkowate