Klidant (Chlidanthus Herb.) – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych. Obejmuje cztery gatunki, występujące w północno-zachodniej Argentynie, Peru i Boliwii.
Morfologia Pokrój Niewielkie, wieloletnie rośliny zielne.
Pęd Cebula z wydłużoną szyjką osłaniającą pąk wierzchołkowy.
Liście Równowąskie, sezonowe, zwykle kanalikowate, niekiedy z chropowatymi brzegami.
Kwiaty Zebrane w kwiatostan, wyrastający na głąbiku, wsparty dwiema podsadkami. Okwiat lejkowaty lub lejkowato-rurkowaty, promienisty lub lekko grzbiecisty, różnobarwny, ale nigdy biały, niekiedy wonny. Listki okwiatu zrośnięte w rurkę, zwykle dużo dłuższą od odcinka, na którym są rozchylone. Pręciki położone w dwóch okółkach o różnej długości, wolne, rzadko bardzo krótko zrośnięte u nasady. Nitki pręcików szydłowate, niekiedy ząbkowane, przylegające do okwiatu. Szyjka słupka zakończona trójdzielnym znamieniem.
Owoce Trójwrębne, beczułkowate, pękające torebki. Nasiona w kształcie litery D, o czarnej łupinie.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z plemienia Eustephieae, podrodziny amarylkowych Amaryllidoideae z rodziny amarylkowatych Amaryllidaceae.
Wykaz gatunków Chlidanthus boliviensis Traub & I.S.Nelson Chlidanthus fragrans Herb. – klidant wonny Chlidanthus soratensis (Baker) Ravenna Chlidanthus yaviensis (Ravenna) Ravenna
Nazewnictwo Etymologia nazwy naukowej Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów χλιδή (chlidi – bogactwo) i άνθος (anthos – kwiat).
Nazwy zwyczajowe w języku polskim Polska nazwa rodzaju Chlidanthus: klidant, wskazana została m.in. w Słowniku polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin z roku 1900 Józefa Rostafińskiego, a także w Słowniku roślin zielnych Wiesława Gawrysia z 2008 r.
Synonimy taksonomiczne Clitanthes Herb., Edwards's Bot. Reg. 25(Misc.): 87 (1839) Coleophyllum Klotzsch, Allg. Gartenzeitung 8: 185 (1840) Clitanthum Benth. & Hook.f., Gen. Pl. 3: 733 (1883) Sanmartina Traub, Pl. Life 7: 41 (1951) Castellanoa Traub, Pl. Life 9: 69 (1953)
Zastosowanie Rośliny lecznicze Cebule klidantu wonnego zawierają alkaloidy, w tym tazetynę, klidantynę, belladynę i likorynę, wykazujące działanie hamujące acetylocholinoesterazę i butyrylocholinoesterazę.
Rośliny ozdobne Klidant wonny o żółtych, słodko pachnących kwiatach długości do 8 cm, jest uprawiany jako roślina ogrodowa, pokojowa i na kwiat cięty. Rośliny osiągają wysokość 25–40 cm i tworzą kwiatostany składające się z do 5 kwiatów. Wymaga stanowisk osłoniętych, gleby bogatej w próchnicę, przepuszczalnej i piaszczystej. Jest ciepłolubny. W Polsce nie jest mrozoodporny (strefy mrozoodporności: 9–11). Cebule wymagają wykopania kiedy temperatura powietrza nie spada poniżej 10 °C, gdyż inaczej ulegają uszkodzeniu.
Przypisy
Kategoria:Amarylkowate