Henryk Paweł Szukalski (ur. 30 czerwca 1920 w Pieleszewie, zm. 21 lipca 2001 w Gorzowie Wielkopolskim) – polski naukowiec, profesor zwyczajny doktor habilitowany nauk rolniczych, specjalność chemia rolna (mikroelementy)Henryk Paweł Szukalski. Współcześni uczeni polscy. Słownik biograficzny, Wydawnictwo Ośrodek Przetwarzania Informacji, Warszawa 2002, t. IV, s. 376, .Henryk Paweł Szukalski. Złota Księga Nauki Polskiej 2000 – Naukowcy przełomu wieków, Wydawnictwo Helion 2001, s. 510 - 511, ..
Życiorys Pochodził z polskiej rodziny ziemiańskiej osiadłej na KaszubachR. Osowicka. Henryk Szukalski. Bedeker Wejherowski, Wydawnictwo Oficyna Czec, Gdańsk 2002, s. 354, .M. Łebczański. Swój Profesor. Z kart historii Łebcza, Gazeta Nadmorska, nr 39/390, 27. września 2000, s.9.. Syn Ignacego Szukalskiego, dzierżawcy domeny państwowej oraz wójta przedwojennej Gminy NadmorskiejM. Łebczański. Wójt najbogatszej gminy. Z historii Łebcza, Gazeta Nadmorska, nr 7/255, 18. lutego 1998, s. 5., i Wandy Szukalskiej z d. Lewińskiej herbu Brochwicz III. Był absolwentem Gimnazjum i Liceum im. Króla Jana III Sobieskiego w Wejherowie, gdzie w 1939 roku uzyskał świadectwo maturalneS. Janke. My z trzydziestego dziewiątego, Pomerania, Miesięcznik społeczno – kulturalny, nr 6, 1998, s. 78, ISSN 0238-9045.Henryk Paweł Szukalski, https://liceum1.pl/absolwenci/515-henryk-pawel-szukalski, [dostęp 2021-02-21].. Podczas okupacji niemieckiej w okresie II wojny światowej wraz z rodziną został wysiedlony do Prus Wschodnich i zatrudniony do pracy przymusowej na rzecz Rzeszy NiemieckiejM. Łebczański. O Henryku Szukalskim. Kaszuby – mój dom (I), Gazeta Nadmorska, nr 15/293, 15. kwietnia 1998.. Jego ojca osadzono w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen – Oranienburg, a następnie w Dachau.
W latach 1946–1950 studiował w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, gdzie otrzymał dyplom inżyniera rolnictwa i rok później magistra na Uniwersytecie Poznańskim. Doktoryzował się w 1960 roku w Instytucie Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach, a habilitował w 1969 roku w Wyższej Szkole Rolniczej w Poznaniu rozprawą „Wpływ nawożenia mikroelementami na wartość siewną nasion”. W 1976 roku Rada Państwa nadała mu tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1984 profesora zwyczajnego. Pracę naukowo - badawczą kontynuował przez ponad 50 lat w Gorzowie Wlkp. – od 1950 roku w Państwowym Instytucie Naukowym Gospodarstwa Wiejskiego, potem w Instytucie Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, a następnie w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin. W latach 1957–1976 kierował Pracownią Żywienia Roślin w Instytucie Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, a od 1977 do 1991 roku Zakładem Ekologii w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji RoślinHenryk Szukalski. Jubileusz 50 lat IHAR 1951 – 2001, red. A. Arseniuk, Monografie i Rozprawy Naukowe IHAR, Radzików 2001, nr 14, s. 433 - 434.. Po przejściu na emeryturę współpracował z Komitetem Badań Naukowych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie i Akademią Rolniczą w Poznaniu.
Był członkiem Rady Naukowej Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin oraz komisji rad naukowych instytutów i uczelni rolniczychStuczyńska, J. Krzymański. Pożegnanie Profesora Szukalskiego. Rośliny Oleiste, Poznań 2001, IHAR Radzików, t. XXII, z. 1, s. 1 - 2, ISSN 1233-8273, [dostęp 2021-02-21].. Zaangażowany w działalność Towarzystwa Naukowego Organizacji i Kierownictwa, Naczelnej Organizacji Technicznej i Gorzowskiego Towarzystwa Naukowego, gdzie pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Nauk Przyrodniczych i Rolniczych. Współtwórca, prezes oraz członek Rady Głównej Europejskiego Towarzystwa Ekologicznego Oddziału w Gorzowie Wlkp.W Gorzowie powstało Europejskie Towarzystwo Ekologiczne, Gazeta Gorzowska, Gorzów Wlkp. 3. stycznia 1995.Bliżej ekologicznej Europy, Ziemia Gorzowska, Tygodnik, Gorzów Wlkp. 5. stycznia 1995.H. Łozowska. Jubileusz 80-tych urodzin Profesora Henryka Szukalskiego. Ekologia Pogranicza, Europejskie Towarzystwo Ekologiczne, Instytut Badań i Ekspertyz Naukowych, Gorzów Wlkp. 2000, s. 9 - 10, .T. Zaborowski. Profesor Henryk Szukalski – Wspomnienia. Studia i Materiały. Ekologia Pogranicza. VI Polsko - Niemiecka Konferencja Naukowa, Europejskie Towarzystwo Ekologiczne, Instytut Badań i Ekspertyz Naukowych, Gorzów Wlkp. 2001, t. XVIII/XIX, nr 1-2, s. 7 - 9, ISSN 0860-7761.Naukowiec z charakterem, Gazeta Lubuska, 10. grudnia 2000.. Należał do Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk o Ziemi. Działał w Instytucie Badań i Ekspertyz Naukowych oraz w Radzie Naukowo – Społecznej Zespołu Parków Krajobrazowych w Województwie Lubuskim. W latach pięćdziesiątych zasiadał w Radzie Miasta Gorzowa Wlkp. Był popularyzatorem wiedzy rolniczej i ekologicznej w kraju oraz pionierem i animatorem życia naukowego w regionieZmarł profesor Henryk Szukalski, Gazeta Lubuska, 25. lipca 2001.A. Makowska - Cieleń. Henryk Paweł Szukalski (1920 – 2001). Per aspera ad astra, Lamus, Pismo literacko – artystyczne, Wydawnictwo ”Arsenał”, Gorzów Wlkp. Rok XIII, 2005, nr 14, s. 15 - 16, ISSN 1233-0159.Henryk Szukalski, https://www.echogorzowa.pl/news/10/Kalendarium/2020-06-30/30-czerwca-27755.html, [dostęp 2021-02-21]..
Odbył staże naukowe i współpracował z europejskimi ośrodkami naukowymi takimi jak: Instytuty Żywienia Roślin w Jenie, Lipsku, Halle, Potsdamie, Münchenbergu, Uniwersytet w Bratysławie (koordynacja badań) oraz Uniwersytet w Warnie. W ramach współpracy z Food Agriculture Organization uczestniczył w badaniach na Uniwersytetach w Hanowerze, Getyndze i Kilonii. Współpracował również z firmą Kali u. Saltz w Kassel i Norddeutsche Pflanzenzucht w Hohenlieth.
Był ekspertem chemii rolnej w zakresie racjonalnego nawożenia mineralnego ze szczególnym uwzględnieniem mikroelementów. Jako jeden z prekursorów badań, nawożenia i dolistnego dokarmiania roślin mikroelementamiRewelacyjne opracowania gorzowskiego IHAR, Gazeta Lubuska, 19. czerwca 1986, s. 7.Dolistne dokarmianie roślin. Sukces gorzowskich naukowców, Gazeta Lubuska, 14. lutego 1989.Jubileusz Profesora, Kurier Gorzowski, Tygodnik Miejski, Rok I, nr 25, 29. sierpnia 1990, s. 1. kierował projektami badawczymi w skali kraju. Opracował formy, dawki i techniki stosowania mikroelementów w uprawie roślin. Koordynował opracowanie, uruchomienie oraz upowszechnienie produkcji płynnych nawozów z mikroelementami do dolistnego dokarmiania roślin – Zespołowa Nagroda Ministra Rolnictwa 1992. Był również koordynatorem wdrożenia metody łącznego stosowania środków ochrony roślin wraz z nawożeniem mikroelementami.
Autor i współautor 71 oryginalnych publikacji naukowych, 4 książekHenryk Szukalski, [w:] baza WorldCat Identities, [dostęp 2021-02-21].Henryk Szukalski, [w:] baza Katalog NUKAT, [dostęp 2021-02-21]., 293 artykułów popularnonaukowych, ekspertyz, opinii, instrukcji, w tym 89 recenzji przewodów doktorskich, habilitacyjnych oraz dorobków naukowych przy powoływaniu na profesorów. Jego publikacje naukowe można znaleźć w bibliotekach na całym świecie. Był promotorem trzech przewodów doktorskich. Jest autorem patentu – Świadectwo Autorskie „Sposób otrzymywania nawozu mikroelementowego z magnezem”, Urząd Patentowy RP nr 154936Opis patentowy nr 154 936, Sposób otrzymywania nawozu mikroelementowego z magnezem, [dostęp 2021-02-21]. Za całokształt działalności naukowo-badawczej i popularyzatorskiej został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz wieloma innymi odznaczeniami i nagrodami państwowymi, resortowymi i regionalnymiR. Osowicka. Henryk Szukalski, Dziennik Bałtycki, 20. marca 1998..
Jego mentorami byli Marian Górski (SGGW w Warszawie) i Zbyszko Tuchołka (AR w Poznaniu).
Interesował się sportem, turystyką i literaturą klasyczną. Rekreacyjnie uprawiał pływanie, kajakarstwo, łyżwiarstwo, jazdę konną, jazdę na rowerze oraz tenis stołowy i ziemny. W działalności naukowej i w życiu prywatnym kierował się zasadami: „Per aspera ad astra” i „Audiatur et altera pars”Henryk Szukalski. Złote Myśli Ludzi Wielkiego Serca, Umysłu, Talentu, Wydawnictwo Fundacji „Zdążyć z Pomocą”, Warszawa 2001, s. 336, ..
Jego żoną była Maria Szukalska z d. Kwiecińska (1922 – 1995). Był ojcem dwóch córek: Wandy i Doroty.
Spoczywa na Cmentarzu Komunalnym w Gorzowie Wlkp. (kwatera 09B/1/10/).
Odznaczenia i nagrody Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1979) Srebrny Krzyż Zasługi (1969) Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984) Odznaka „Zasłużony Pracownik Rolnictwa” (1973) Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966) Nagroda Naczelnej Organizacji Technicznej (1980) Srebrna Odznaka Honorowa Towarzystwa Naukowego Organizacji i Kierownictwa (1981) Złota Odznaka Honorowa Towarzystwa Naukowego Organizacji i Kierownictwa (1986) Złota Odznaka Honorowa za zasługi dla województwa gorzowskiego (1978) Złota Odznaka Honorowa Miasta Gorzowa Wlkp. (1978) Nagroda Gorzowska (1978, 1987, 1989) Odznaka Honorowa za szczególne zasługi w rozwoju społeczno-gospodarczym i kulturalnym miasta Gorzowa Wielkopolskiego (1979) Wyróżnienie Gazety Lubuskiej dla Ludzi Mądrych, Ofiarnych i Nieprzeciętnych (1986) Zespołowa Nagroda Ministra Rolnictwa za opracowanie, uruchomienie i upowszechnianie płynnych nawozów z mikroelementami (1992)
Przypisy
Linki zewnętrzne Henryk Szukalski, [w:] baza WorldCat Identities, [dostęp 2021-02-21] Henryk Szukalski, [w:] baza Katalog NUKAT, [dostęp 2021-02-21] Opis patentowy nr 154 936, Sposób otrzymywania nawozu mikroelementowego z magnezem, [dostęp 2021-02-21]
Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 2001 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy agrotechnicy Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Gorzowie Wielkopolskim