mały|306x306px|Herb Kos Franciszek Koss (ur. 7 marca 1792 w Warszawie, zm. 30 lipca 1841 tamże) – pułkownik wojsk Królestwa Polskiego, żołnierz powstania listopadowego, urzędnik Królestwa Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Urodził się dnia 7 marca 1792 w Warszawie jako syn Józefa herbu Kos i jego żony Bogumiły z d. Czarneckiej. W 1809 wstąpił do Szkoły Aplikacyjnej Artylerii i Inżynierów oraz brał udział w kampanii 1809 w korpusie generała Sokolnickiego. Brał udział w obronie i umacnianiu Sandomierza.
W 1810 dostał awans na stopień porucznika i w czerwcu przydział do wojsk inżynieryjnych i został skierowany do budowy Twierdzy Modlin. Przed kampanią napoleońską w 1812 w Batalionie Saperów prowadził rozpoznanie w rejonie Niemna aż do Moskwy w ramach przygotowania map. Walczył w bitwach pod Smoleńskiem, Możajskiem i nad Berezyną. Był osobą, która przygotowała wysadzenie murów Kremla, był w stopniu kapitana.
W 1813 był przydzielony do garnizonu gdańskiego, trafił do niewoli rosyjskiej. W następnym roku powrócił z niewoli i dostał przydział do Kwatermistrzostwa Generalnego.
W latach 1816–1818 brał udział w pracach przy demarkacji granicy z Austrią. Za te prace dostał odznaczenia austriackie i pruskie. W 1818 Senat Wolnego Miasta Krakowa zamówił u niego budowę ozdobnego katafalku na trumnę Tadeusza Kościuszki. W 1819 został członkiem korespondentem Towarzystwa Naukowego Krakowskiego i Towarzystwa Przyjaciół Muzyki. W 1818 awansowany był do stopnia podpułkownika i zaliczony do gwardii.
W 1824 dostaje przydział do Korpusu Kadetów w Kaliszu na stanowisko dyrektora tej placówki. W 1829 awansowany do stopnia pułkownika.
Brał udział w powstaniu listopadowym, w początkowym okresie jako komendant Pragi a następnie uczestniczył w bitwie pod Wawrem. Był szefem sztabu w korpusie wojsk generała Giełguda podczas wyprawy na Litwę i brał udział w bitwie pod Rajgrodem. Został internowany po przejściu korpusu do Prus.
W 1832 powrócił do Warszawy i pracował jako urzędnik w Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych, Duchownych i Oświecenia Publicznego w Zarządzie Komunikacji Lądowej i Wodnej. W latach 1839–1840 był członkiem Rady Ogólnej Budownictwa.
Zmarł dnia 30 lipca 1841 w Warszawie i pochowany został na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 175-1-7).
Odznaczenia i nagrody Krzyż Złoty Orderu Wojskowego Księstwa Warszawskiego za kampanię 1812 Krzyż Kawalerski Legii Honorowej – 1813 Order Leopolda za pracę przy demarkacji granicy w 1818 Order Orła Czerwonego za pracę przy demarkacji granicy w 1818 Honorowy Obywatel Krakowa – 1819 Order Świętej Anny 2 kl. z brylantami – 1827 Order Świętego Włodzimierza 3 kl. – 1827
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Oficerowie sztabowi powstania listopadowego Kategoria:Urodzeni w 1792 Kategoria:Korpus Kadetów w Kaliszu Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Kosowie Kategoria:Oficerowie artylerii Wojska Księstwa Warszawskiego Kategoria:Ludzie związani z Sandomierzem (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Polscy kartografowie Kategoria:Uczestnicy inwazji na Rosję 1812 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Smoleńskiem 1812 (strona francuska) Kategoria:Honorowi obywatele Krakowa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Leopolda (Austria) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Orła Czerwonego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (Księstwo Warszawskie) Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Członkowie Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Krakowskiego Kategoria:Ludzie związani z Kaliszem (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Ludzie związani z Warszawą (powstanie listopadowe) Kategoria:Urzędnicy Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych, Duchownych i Oświecenia Publicznego Kategoria:Oficerowie inżynierów Królestwa Kongresowego Kategoria:Polscy wolnomularze (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Zmarli w 1841 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Honorowi obywatele Krakowa (zabór austriacki)