Dachstein-Mammuthöhle – rozległa jaskinia krasowa w grupie Dachsteinu, w Austrii, w kraju związkowym Górna Austria. Znajduje się w masywie Mittagskogel na południe od Obertraun, w pobliżu Schönbergalm. Według austriackiego wykazu jaskiń znana długość systemu wynosi 67 701 m, a deniwelacja 1207 m; jaskinia figuruje pod numerem katastralnym 1547/9.
Nazwa jaskini odnosi się nie do znalezisk mamutów, lecz do ogromnych rozmiarów jej korytarzy i komór. Około kilometrowy fragment systemu został przystosowany do ruchu turystycznego.
Położenie i budowa Dachstein-Mammuthöhle znajduje się w wapiennym masywie Mittagskoglu, na północnym płaskowyżu Dachsteinu. Główne wejście używane przez turystów leży na wysokości około 1368 m n.p.m. Jaskinia rozwinęła się w wapieniu dachsteińskim, tworząc rozległy wielopoziomowy system korytarzy i sal.
System charakteryzuje się szerokimi, tunelowymi korytarzami powstałymi w znacznej mierze w wyniku dawnego przepływu wód podziemnych. W ścianach zachowały się formy erozyjne świadczące o przepływie dużych ilości wody w okresach wcześniejszego rozwoju systemu krasowego.
Odkrycie i badania Choć zachodnie wejście było od dawna znane miejscowej ludności i wykorzystywane m.in. jako miejsce przechowywania żywności i upolowanej zwierzyny, systematyczne badania jaskini rozpoczęły się w 1910 roku. Eksplorację prowadzono początkowo od strony zachodniej, natomiast od strony wschodniej odkrywano kolejne otwory prowadzące do rozległych partii jaskini.
W 1914 roku udało się połączyć partie eksplorowane od zachodu i wschodu. Badania zostały następnie przerwane przez I wojnę światową, a po jej zakończeniu rozbudowano pierwsze trasy prowadzące przez wnętrze jaskini.
W następnych dziesięcioleciach odkrywano kolejne korytarze i szyby. Do systemu włączono również wcześniej traktowane jako odrębne jaskinie, m.in. Wasserschacht i Mortonhöhle. W rezultacie znana długość Dachstein-Mammuthöhle rosła z kilku kilometrów do ponad 60 km.
Według zestawienia z 2023 roku jaskinia ma 67 701 m poznanych korytarzy i 1207 m deniwelacji, co zalicza ją do najdłuższych oraz najgłębszych systemów jaskiniowych Austrii.
Charakterystyka Najbardziej charakterystyczną cechą jaskini są wielkie przekroje korytarzy. Niektóre partie mają postać szerokich tuneli i wysokich sal, w których zachowały się formy świadczące o dawnym przepływie podziemnych rzek. Od tych rozmiarów pochodzi określenie Mammuthöhle, dosłownie „Jaskinia Mamucia”.
W części jaskini występują osady określane jako mleko wapienne, nacieki mineralne oraz zabarwienia tlenkami żelaza. Niektórym formacjom nadano nazwy odnoszące się do ich kształtów, m.in. Höhlenvenus i Frau mit Reifrock.
Dachstein-Mammuthöhle nie jest typową jaskinią lodową, choć w części jej wyżej położonych korytarzy występują trwałe i okresowe nagromadzenia lodu. W sąsiedztwie znajduje się znacznie silniej zlodowacona Dachstein-Rieseneishöhle.
Udostępnienie turystyczne Dachstein-Mammuthöhle została przystosowana do zwiedzania już w początkowym okresie badań. Z czasem powstały schody, chodniki, zabezpieczenia i instalacja elektryczna umożliwiająca prowadzenie ruchu turystycznego.
Obecnie udostępniony odcinek ma około 1 km długości. Zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem i trwa około 50 minut. Trasa prowadzi m.in. przez Lahnerhalle, Halle der Vergessenen, Paläotraun i Mitternachtsdom.
Temperatura w części turystycznej utrzymuje się na poziomie około 3°C. Do wejścia prowadzi około 15–20-minutowa ścieżka od Schönbergalm, do której można dotrzeć pierwszym odcinkiem kolei Dachstein Krippenstein-Seilbahn z Obertraun.
Oprócz standardowej trasy organizowane są również specjalistyczne wyprawy trekkingowe do nieudostępnionych na co dzień partii jaskini.
Ochrona Jaskinia wraz z otoczeniem została w 1973 roku objęta ochroną jako pomnik przyrody. Leży także na obszarze ochronnym Dachstein oraz w granicach krajobrazu kulturowego Hallstatt-Dachstein/Salzkammergut, wpisanego w 1997 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Wpis UNESCO obejmuje cały krajobraz kulturowy Hallstatt-Dachstein/Salzkammergut, a nie Dachstein-Mammuthöhle jako odrębny obiekt.
Przypisy
Kategoria:Jaskinie w Austrii Kategoria:Dachstein Kategoria:Geografia Górnej Austrii