mały|Żaglówki i łodzie na rzece, 1904, Muzeum Narodowe w Warszawie Maria Schayer-Gorska (ur. 3 września 1876 we Lwowie, zm. 1944 w Warszawie) – polska malarka.
Lata edukacji Maria Schayer-Gorska była córką lwowskiego kupca i działacza społecznego Juliana Schayera, jej brat Lilian również był malarzem. Była osobą głuchoniemą. W latach 1884–1891 pobierała nauki w Zakładzie Głuchoniemych we Lwowie. W latach 1888–1889 i 1891–1894 studiowała malarstwo, rysunek i zdobnictwo we lwowskiej Szkole Przemysłowej pod kierunkiem Władysława Kłapkowskiego i Tadeusza Rybkowskiego. W 1894 roku otrzymała nagrodę za swoją pracę – malowany stolik, na wystawie na lwowskiej Powszechnej Wystawie Krajowej. W latach 1895–1898 pobierała nauki malarstwa w pracowniach Marcelego Harasimowicza i Aleksandra Augustynowicza. W 1900 wyjechała do Paryża, gdzie przez trzy kolejne lata uczęszczała na studia malarskie w paryskiej Académie de la Grande Chaumière. Z tego okresu pochodzą jej prace: pastele Japonka, Podlotek czytający, Dziewczyna z chryzantemami – wszystkie w 1902 roku zostały wysłane na wystawę Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie. Ponadto podczas paryskich studiów Maria Schayer-Gorska namalowała kopię obrazu Leonarda da Vinci La Belle Ferronière a w latach 1903–1904 pastel Holenderka oraz kompozycje figuralne i pejzaże.
Działalność twórcza
W 1904 roku Maria Schayer-Gorska powróciła do Lwowa, gdzie udzielała lekcji rysunki i malarstwa. W 1909 roku wyszła za mąż za Wacława Światopełk-Gorskiego i przeprowadziła się do Warszawy. Po I wojnie światowej Gorska pracowała jako nauczycielka rysunku w warszawskim Instytucie Głuchoniemych. Do 1944 roku mieszkała w Warszawie; prawdopodobnie zginęła podczas powstania warszawskiego. W latach 1925–1939 była członkiem rzeczywistym TZSP.
W pierwszych latach po powrocie do Lwowa Górska tworzyła prace na zamówienie, głównie portrety w oleju i pastelach m.in. Portret hrabiny Sz. (1905), Portret adm. Horowitza, Portret prof. Kazimierza Twardowskiego (olej, 1906). W 1905 roku namalowała cykl obrazów olejnych o tematyce szpitalnej: Klinika dr. Rydygiera we Lwowie, Sala kliniczna we Lwowie, Przy chorej.
Wystawy Od 1905 do 1908 oraz w 1910 roku Maria Schayer-Gorska wystawiała swoje prace w lwowskiej TPSP. Ponadto w 1907 roku wystawiała swoje prace powstałe w okresie paryskim i w Normandii. W 1917 roku na lwowskiej wystawie został sprzedany jej obraz pt. Paryż ofiarowany przez artystkę jako dar. Po I wojnie światowej, wystawiała swoje prace głównie w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Wraz z Marylą Szczytt-Lednicką jest współautorką projektu grobowca rodziny Lednickich na warszawskich Powązkach powstałego w 1925 roku. W 1933 uczestniczyła w wystawie zbiorowej prac artystów głuchoniemych zorganizowanej z okazji 50-lecia istnienia Towarzystwa Głuchoniemych „Opatrzność”. Do najlepszych jej prac zalicza się obraz pt. Kobieta idąca wystawiany na wystawie w lwowskiej TPSP w 1908 roku oraz obraz Przerwana modlitwa z 1916 wystawiany w TZSP. Jej obrazy Park w nocy (1904), Popiersie dziewczynki (1907) znajdują się w Muzeum Narodowym w Krakowie; obraz Żaglówki i łodzie na rzece (olej, 1904) znajduje się w Muzeum Narodowym w Warszawie.
1894 Powszechna Wystawa Krajowa, Lwów 1900, 1902–1908 (1907–08 kolekcje prac) Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych, Lwów 1910, 1917 Powszechna Wystawa Sztuki Polskiej, Lwów 1906–1907 Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, Kraków 1908–1909, 1912–1919, 1921, 1923–1933 (1927 kolekcja prac) Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Warszawa 1923 Instytut Głuchoniemych i Ociemniałych, Warszawa 1932 dom towarowy braci Jabłkowskich, Warszawa 1934 Nowy Salon Sztuki
1914 Sosnowiec 1914 Wilno 1913 Moskwa
Obrazy Portrety Portret dziecka w fotelu 1900; Portret p. S.K., 1904; Portret Pani H, 1904; Portret Lalusia, 1904; Dziewczynka, 1904; Dama w czarnej sukni, pastel, 1905; Portret własny, pastel, 1905; Moja siostra 1905; Portret W.S., 1906; Łowiczanka, Sanitariuszka, 1916;
Sceny figuralne W kąpieli, 1904; Przed modlitwą 1924; Pejzaże Ogród luksemburski, 1906 Szkice z Poronina I–IV, 1906; Lasek, 1908 Z Mikulczyna, 1910 Z Zimnej Wody, 1910 Z Bojanowa, 1910 Dwór w Świnicach 1927 Stara kapliczka w Lubelskim, 1927
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Urodzeni w 1876 Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Ludzie związani z Warszawą Kategoria:Absolwenci Académie de la Grande Chaumière