Socjologia organizacji – jedna z dyscyplin szczegółowych socjologii obejmująca swym zakresem z jednej strony badania nad organizacjami rozumianymi jako grupy celowe, lecz także procesy organizacyjne zachodzące w makro- i mikroskali.
Głównym obszarem badawczym tej dyscypliny są przedsiębiorstwa oraz instytucje publiczne. Poza tym zajmuje się ona problemami makrostruktur społecznych i ich wpływem na funkcjonowanie organizacji. W tym ujęciu makrostruktury traktowane są jako otoczenie organizacji.
Historia rozwoju socjologii organizacji Prekursorskie wobec tej dziedziny nauki były pisma opisujące projekty zorganizowania idealnego społeczeństwa, czy idealnego państwa. Problemy związane z opisem zorganizowania społeczeństwa towarzyszyły początkom socjologii i czerpały w znacznym stopniu z nauk przyrodniczych. Na początku XIX wieku powstały niezależne programy budowania nowej nauki pod nazwą fizyki społecznej i socjologii. W połowie XIX wieku ugruntowało się podejście do społeczeństwa określane mianem organicyzmu. W tym ujęciu społeczeństwo i społeczności oraz ich funkcjonowanie porównywane było do działania organizmów zwierzęcych, głównie do organizmu ludzkiego. Herbert Spencer jako jeden z przedstawicieli tego nurtu przyjmował tezy ewolucjonistyczne przy opisie zjawisk społecznych.
Na początku XX wieku socjologia organizacji stała się jednym z głównych obszarów badawczych szkoły chicagowskiej. Do połowy XX wieku rozwijały się też teorie starające się w miarę dokładnie opisywać działanie systemu społecznego, m.in. założenia Pitirima Sorokina i Talcotta Parsonsa.
Pojęcia związane z socjologią organizacji biurokracja decyzja efektywność ekfinalność grupa społeczna hierarchia potrzeb instytucja interakcja społeczna integracja społeczna kierowanie konflikt społeczny konflikt zimny konflikt gorący metody rozwiązywania konfliktów kontrola społeczna kooperacja lider mobbing model organizacyjny motywacja norma społeczna organizacja organizacja formalna organizacja nieformalna organizacja sieciowa organizacja wirtualna osobowość otoczenie organizacji potrzeba przywództwo pozycja społeczna rola społeczna równowaga dynamiczna sankcja schemat organizacyjny solidarność mechaniczna solidarność organiczna strajk struktura organizacyjna struktura macierzowa struktura prosta style kierowania system społeczny więź społeczna władza zespół pracowniczy
Zobacz też socjologia pracy zarządzanie