Katakumby Pryscylli – podziemny kompleks cmentarny w Rzymie w dzielnicy Trieste, rozciągający się wzdłuż antycznej Via Salaria. Wejście do kompleksu katakumb znajduje się przy Via Salaria w klasztorze sióstr benedyktynek.
Historia i sztuka starochrześcijańska Nekropolia była czynna od II do V wieku. Miejsca grzebalne – loculi – wykuwane były w miejscowym tufie. Katakumby biorą swa nazwę od historycznej postaci rzymianki Pryscylii z rodu Acyliuszy (), której hypogeum zidentyfikowano podczas wykopalisk w latach 1888-1889. Najstarsze i zarazem najgłębiej ulokowane galerie katakumb Pryscylii składają się z korytarzy i zdobionych malowidłami kaplic. Starożytni chrześcijanie przedstawiali sceny zaczerpnięte ze Starego i Nowego Testamentu. Sceny są wyrazem wiary w zbawienie i zmartwychwstanie zakotwiczonej w osobie Jezusa Chrystusa. Dominującym na płytach nagrobnych symbolem chrześcijańskim w katakumbach Pryscylli jest ryba (ichthys).
W jednej z podziemnych kaplic grzebalnych, tzw. Kubikulum kobiety z zakrytą głową () przedstawiona została orantka ze wzniesionymi w geście modlitewnym rękami. Kobieta ma na sobie szatę liturgiczną. Jej głowę okrywa welon, zgodnie z nakazem Pawłowym (). Na sklepieniu nad orantką uwidoczniony został Dobry Pasterz między pawiami i gołębiami. W tym samym pomieszczeniu przedstawione zostały sceny: ofiary Abrahama (Akeda), proroka Jonasza wychodzącego z ryby oraz trzech młodzieńców w piecu ognistym, zaczerpnięte ze Starego Testamentu. Malowidła powstały w drugiej połowie III wieku.
W jednej z nisz katakumbowych znajduje się najprawdopodobniej najstarsze przedstawienie Marii z Dzieciątkiem, pochodzące z II–III wieku. Uzupełnieniem sceny jest postać proroka wskazującego na gwiazdę. Przedstawienie interpretowane jest jako proroctwo Balaama, zaczerpnięte z .
W tzw. Kaplicy greckiej () z arkosoliami wczesnochrześcijański malarz przedstawił wyobrażenie agapy, która jest odwołaniem do sprawowanej okazjonalnie przy miejscach pochówków eucharystii. Siedmiu ucztujących za stołem z chlebami i rybami. Środkowa postać łamie chleb. Przed stołem siedem koszy jako odwołanie do ewangelicznego cudownego rozmnożenia chleba (wykopaliska Josepha Wilperta)Por. Mk 8,8 oraz Mt 15,37..
W katakumbach Pryscylli rozsiane są malowidła przedstawiające następujące sceny i motywy biblijne: Noe wychodzący z arki, Mojżesz wyprowadzający wodę ze skały, Daniel pośród lwów, uratowanie Zuzanny, wskrzeszenie Łazarza, uzdrowienie paralityka oraz Mędrcy ze Wschodu.
W sumie galerie katakumbowe ciągną się na 13 kilometrów.
Nad katakumbami wzniesiona została w czasach papieża Sylwestra I bazylika. Część jej pozostałości zrekonstruowano w latach 1904–1907.
Nekropolia papieska W katakumbach Pryscylii pochowano siedmiu papieży epoki starożytnej.
Papież Portret Data śmierci św. Marcelin 80px| 304 św. Marceli I 80px| 309 św. Sylwester I 80px| 335 Liberiusz 80px| 366 św. Syrycjusz 80px| 399 św. Celestyn I 80px| 432 Wigiliusz 80px| 555
W Dzień Zaduszny 2 listopada 2019 w katakumbach mszę odprawił papież Franciszek, była to jego pierwsza wizyta w jakichkolwiek katakumbach.
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona oficjalna Wizyta wirtualna (Google Street View)
Kategoria:Chrześcijaństwo starożytne Kategoria:Architektura starożytnego Rzymu Kategoria:Stanowiska archeologiczne we Włoszech Kategoria:Starożytne nekropole Pryscylli