Józef Markowski (ur. 4 kwietnia 1758 w Pikowie, zm. 31 maja 1829 w Krakowie) – polski lekarz, profesor chemii i mineralogii, wykładowca i dziekan Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Życiorys Urodził się 4 kwietnia 1758 w Pikowie położonym w ówczesnym województwie bracławskim na Ukrainie. Rodzice jego byli szlachtą unicką. Uczył się u księży bazylianów oraz u jezuitów w Winnicy. W 1781 zapisał się na wydział lekarski do Szkoły Głównej Krakowskiej. W 1785 ukończył studia oraz dostał stypendium Komisji Edukacji Narodowej na dalszą naukę za granicą. Został zobowiązany aby po zdobyciu dyplomu chirurga prowadzić wykłady z tego przedmiotu w krakowskiej uczelni.
Markowski ukończył w 1789 studia w Paryżu zdobywając dodatkowo wiedzę z zakresu fizyki, mineralogii, chemii, botaniki i zoologii. Wybuch rewolucji we Francji spowodował, że powrót do kraju przesunął o parę lat. Przybył do kraju dopiero w 1810. Przebywał we Francji ogółem 25 lat i w tym czasie zdobywał wiedzę z innych dziedzin. Uczęszczał na wykłady A.F. Fourcroya, L.B. Guytona de Morveau, C.L. Bertholleta, L.M. Vauquelina, L.H. Thenarda, G.B. de Sage’a i innych w Szkole Lekarskiej oraz był słuchaczem wykładów J.B. Lamarcka z zoologii bezkręgowców i mineralogii R.J. Haüy’ego. W 1805 obronił doktorat na podstawie pracy: Disertation sur la colique (Rozprawa o kolce). W tym czasie utrzymywał się prowadząc praktykę lekarską jak również udzielając korepetycji z matematyki, fizyki, chemii, mineralogii, botaniki i anatomii jak i sztuki wojennej. Głównymi jego uczniami byli Polacy tam przebywający, wśród nich byli Henryk Dąbrowski jego syn Jan Michał, T. Kościuszko i inni. Udzielał porad lekarskich ubogim oraz był lekarzem czternastu więzień paryskich. Do jego prywatnych pacjentek należała cesarzowa Józefina.
W połowie 1810 przybył do Warszawy i został mianowany profesorem chemii w Szkole Głównej Koronnej a z końcem roku dziekanem Wydziału Lekarskiego. Od 1817 prowadził wykłady z mineralogii. Zreorganizował pracownię chemiczną i położył duże zasługi dla rozwoju nowoczesnej chemii. W krakowskiej uczelni był zastępcą Nowosilcowa, konserwatora uczelni (Uniwersytet Krakowski miał w tej epoce przy każdym z dworów opiekuńczych tak zwanego konserwatora, który znowu miał w Krakowie swojego zastępcę, takim konserwatorem ze strony dworu carskiego był Nowosilcow).
Żonaty z Marią z Langelotów, zmarł 31 maja 1829 w Krakowie. Grób nie został odnaleziony, a w kościele św. Anny w Krakowie znajduje się tablica epitafijna ufundowana przez wdowę.
Publikacje Niektóre z rozpraw prezentowanych na posiedzeniach krakowskiego Towarzystwa Naukowego: O gazie wodorodo-węglikowym; O chlorze; O rozbiorze wód mineralnych; O stosunku chemii do medycyny; Doświadczenia z jodem i potassium; O toxykologii; Nadchlorek żywego srebra pod względem toxykologicznym; Rozbiór wody Swoszowickiej (tamże, tom XI, str. 336), krościeńskiej, szczawnickiej.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Urodzeni w 1758 Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Ludzie związani z Winnicą (I Rzeczpospolita) Kategoria:Absolwenci i studenci Szkoły Głównej Koronnej Kategoria:Polacy we Francji 1795–1918 Kategoria:Polscy chirurdzy Kategoria:Polscy chemicy Kategoria:Polscy mineralodzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Krakowskiego Kategoria:Zmarli w 1829