Christiana Mariana von Ziegler (ur. 28 czerwca 1695 w Lipsku, zm. 1 maja 1760 we Frankurcie nad Odrą) – niemiecka poetka i pisarka; autorka tekstu 9 kantat, które Johann Sebastian Bach skomponował po Wielkanocy 1725.
Życiorys Przyszła na świat we wpływowej patrycjuszowskiej rodzinie Romanusów. Jej ojciec Franz Conrad Romanus był burmistrzem Lipska. W 1706, kiedy miała 11 lat, ojciec wplątał się w polityczną intrygę i sfałszował miejskie rachunki, co skutkowało skazaniem go na 40 lat więzienia. Fakt ten nie zepsuł reputacji rodziny, ale odcisnął na Christianie piętno.
W 1711, w wieku 16 lat, wyszła za Heinricha Levina von Könitza, który niebawem zmarł. W 1715 wyszła za kapitana Georga Friedricha von Zieglera. Krótkie małżeństwa zaowocowały dwojgiem dzieci, po jednym z każdego związku. Po śmierci dzieci i drugiego męża wróciła do domu rodzinnego, gdzie w wieku 27 lat przejęła zarząd gospodarstwa domowego. Dom, zwany Romanushaus, w 1727 stał się literackim i muzycznym salonem, pierwszym w Lipsku. Organizowała koncerty i odczyty. Prezentowała wiersze, które napisała. Śpiewała i akompaniowała, grając na instrumentach klawiszowych, lutni lub flecie poprzecznym.
W 1741 wyszła za mąż po raz trzeci. Po ślubie z prof. Balthasarem von Steinwehrim przeprowadziła się do Frankfurtu nad Odrą i zakończyła literacką karierę.
mały|Medal z okazji nadania Christianie Marianie Ziegler tytułu "poeta laureata" przez Uniwersytet w Wittenberdze w 1733 Twórczość
Twórczość poetycka Rozpoczęła karierę literacką po śmierci drugiego męża. Była aktywna w latach 1722–1741. Do tworzenia poezji namówił ją Johann Christoph Gottsched, który od 1724 bywał w jej salonie w Lipsku.
W 1728 Ziegler opublikowała swoją religijną i świecką poezję w tomie pt. Versuche in gebundener und ungebundener Schreibart. Tom zawiera też eseje w formie listów na różne tematy i świadczy o jej dowcipie i umiejętności satyry.
W 1730 została pierwszą i jedyną kobietą członkinią Towarzystwa Literackiego założonego przez J.Ch. Gottscheda (Deutsche Gesellschaft), które zajmowało się badaniem oraz promocją języka i literatury niemieckiej. mały|Miedzioryt autorstwa Georga Daniela Heumanna przedstawiający Christianę Marianę von Ziegler, przed 1759 W 1730 opublikowała Moralische und vermischte Sendschreiben.
W 1733 tytuł poeta laureata (poetki cesarskiej) nadał jej cesarz Prus. Uroczystość odbyła się 17 października na Uniwersytecie w Wittenberdze. Ten sam na Uniwersytecie w Getyndze otrzymała 5 lat później Sidonia Hedwig Zäunemann, która uważała Ziegler za swój poetycki wzór.
W 1732 i 1734 otrzymała od Niemieckiego Towarzystwa Literatury otrzymała nagrodę za poezję.
W latach 30. XVIII w. uchodziła za najbardziej znaną pisarkę tworzącą po niemiecku.
Jej prace po raz ostatni opublikowano w 1739 w tomie pt. Vermischte Schriften in gebundener und ungebundener Rede.
Podkreślała równość kobiet i mężczyzn w nauce i sztuce, zwłaszcza pisarek. Uważała, że kobiety powinny i mogły poświęcać poezji tyle samo czasu, co mężczyźni. Ze względu na to, że nie narzucono im akademickiego i dworskiego stylu, były bardziej naturalne i szczere niż poeci mężczyźni. Pisała o moralności, wychowaniu, małżeństwie czy edukacji kobiet. Walczyła o prawa kobiet.
Współpraca z Bachem W 1723 do Lipska przyjechał Johann Sebastian Bach, by objąć posadę dyrektora chóru męskiego Thomanerchor. Zapragnął skomponować kantaty dla chóru, by mógł wystąpić w kościołach w Lipsku. Istnieje niejasność, kto w pierwszych latach pobytu Bacha w Lipsku pisał libretta jego utworów. Niemniej w 1724 Bach poszukiwał osoby, która wesprze go, pisząc libretta, i prawdopodobnie wtedy poznał Ziegler. Dziewięć kantat Bacha, których teksty napisała Ziegler, to:
Ihr werdet weinen und heulen, BWV 103, 22 kwietnia 1725 Es ist euch gut, daß ich hingehe, BWV 108, 29 kwietnia 1725 Bisher habt ihr nichts gebeten in meinem Namen, BWV 87, 6 maja 1725 Auf Christi Himmelfahrt allein, BWV 128, 10 maja 1725 Sie werden euch in den Bann tun, BWV 183, 13 maja 1725 Wer mich liebet, der wird mein Wort halten, BWV 74, 20 maja 1725 Also hat Gott die Welt geliebt, BWV 68, 21 maja 1725 Er rufet seinen Schafen mit Namen, BWV 175, 22 maja 1725 Es ist ein trotzig und verzagt Ding, BWV 176, 27 maja 1725.
Czuła, że libretta kantat są za długie, dlatego zasugerowała, by je podzielić: pierwsza część miała być przedstawiana podczas uroczystości kościelnej, druga po niej. Innym pomysłem było użycie pierwszej części kantaty w jednym roku, a drugiej w kolejnym. Suferowała, by prezentować teksty podczas nabożeństw w kościele luterańskim.
Nie zachowały się oryginały tekstów, dysponujemy tylko wydaniem kantat z 1728. Opublikowano je w tomie poezji pt. Versuche in gebundener und ungebundener Schreibart.
W 1729 opublikowała kolejne dwie części swojej kolekcji wierszy. Włączyła do wydania teksty kantat z 1725 i powiększyła zbiór, sugerując, by używać ich w liturgii przez cały rok. Liczyła, że Bach napisze do nich muzykę, ale tak się nie stało, bowiem w pewnym momencie kompozytor zrezygnował ze współpracy z nią i zwrócił się ku innym librecistom.
John Eliot Gardiner sugerował, że Bach wykorzystał jej prace, by po poprawkach publikować jako własne. Wiemy też, że Bach użył słów poetki i zaadaptował do nich wcześniej skomponowaną muzykę (np. Er rufet seinen Schafen mit Namen).
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1695 Kategoria:Ludzie związani z Lipskiem Kategoria:Zmarli w 1760 Kategoria:Ludzie związani z Frankfurtem nad Odrą Kategoria:Niemieccy poeci Kategoria:Niemieccy poeci XVIII wieku Kategoria:Niemieccy pisarze Kategoria:Niemieccy pisarze XVIII wieku