Bekarda białosterna (Tityra leucura) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny bekardowatych (Tityridae). Występuje w zachodniej Brazylii. Znany z obserwacji z 2006 i 2022 w południowo-wschodnim stanie Amazonas, przy granicy ze stanem Rondônia, na którego północy w 1829 pozyskano jeden okaz. Holotyp znajduje się w Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu. Bekarda białosterna ma status gatunku niedostatecznie rozpoznanego (DD, Data Deficient).
Taksonomia Po raz pierwszy gatunek opisał August von Pelzeln w 1868. Holotyp pochodził z Salto do Girao, czyli Jirau, u wybrzeża rzeki Madeira na północy brazylijskiego stanu Rondônia przy granicy z Amazonas (). Pozyskał go Johann Natterer w październiku 1829. Został przekazany do Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu. Autor nadał nowemu gatunkowi nazwę Tityra (Erator) leucura.
Status gatunku przez wiele lat był sporny. Od chwili pozyskania holotypu gatunek nie był obserwowany przez 177 lat – aż do 2006, w związku z czym bywał często synonimizowany z bekardą czarnogłową (Tityra inquisitor), jak np. w HBW (2004), gdzie bekardę białosterną uznano za formę pośrednią między T. i. albitorques a T. i. pelzelni, których obszary występowania zdają się nachodzić w miejscu typowym T. leucura, a holotyp za nietypowo upierzonego osobnika w szacie bliskiej ostatecznej (subadultus). Nie wiadomo, jak miałby powstać mieszaniec podgatunków bekardy czarnogłowej z białym ogonem, ponieważ u przedstawicieli ich obydwu sterówki są czarno-białe. Tityra leucura została wymieniona jako gatunek w 2016 na liście tworzonej przy współpracy autorów HBW z BirdLife International. W 2022 roku udało się sfotografować i sfilmować dorosłego samca i odtąd status gatunku nie budzi już wątpliwości i jest on powszechnie akceptowany.
Morfologia Długość ciała holotypu wynosi niecałe 18 cm, długość skrzydła – 102 mm, ogona – 65 mm (o 19 lat starsze źródło zawiera inne wartości, odpowiednio 101 mm i 63 mm), górnej krawędzi dzioba – 14,6 mm, skoku – niecałe 15 mm.
Holotyp miał być młodym samcem w trakcie pierzenia do szaty ostatecznej. Ma białe policzki i okolice pokryw usznych. Wierzch ciała i górna część piersi są szare, znacznie wyraźniej niż u bekardy czarnogłowej. Brak czarnego paska przedkońcowego na sterówkach. Są jasnoszare z około dwucentymetrowymi białymi paskami na początku chorągiewek wewnętrznych. Na końcu obecny szeroki biały pasek, nie kontrastuje ostro z resztą ogona. Carl Eduard Hellmayr uważał, że w procesie wzrostu pióra w komórkach brakowało melaniny. Ocenił też dziób jako niewykształcony w pełni – pod względem długości osiągnął jedynie około ⅓ rozmiaru właściwego dla blisko spokrewnionych bekard. Whittaker, który obserwował bekardę białosterną w 2006, potwierdził, że ta prócz białego ogona wydawała się mieć mniejszy dziób, przywodzący na myśl bekardziki Pachyramphus. Tęczówkę miała ciemnobrązową lub czarną.
Zasięg występowania Miejsce typowe położone jest około 120 km na południowy zachód od Porto Velho, stolicy stanu Rondônia. Obserwacje z kwietnia 2006 pochodzą z oddalonych o około 420 km terenów w południowo-wschodnim stanie Amazonas, z wilgotnych lasów terra firme (). Obserwacja z 2022 miała miejsce w Pousada PiraAçu (), około 100 km na północny wschód od obserwacji z 2006.
Status i zagrożenia IUCN nadaje bekardzie białosternej status gatunku niedostatecznie rozpoznanego (DD, Data Deficient) od 2016 roku (stan w 2025). BirdLife International uznaje trend liczebności populacji za niemożliwy do określenia.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Bekardowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna endemiczna Brazylii Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1868 roku Kategoria:Taksony opisane przez Augusta von Pelzelna