Dachstein-Rieseneishöhle – jaskinia lodowa w grupie Dachsteinu, w Austrii, w kraju związkowym Górna Austria. Znajduje się w północnej części masywu, w rejonie Schönbergalm, powyżej Obertraun. Znana długość jaskini wynosi około 2700 m, a deniwelacja około 90 m. W austriackim wykazie jaskiń figuruje pod numerem 1547/17.
Jaskinia jest jedną z trzech najbardziej znanych jaskiń udostępnionych turystycznie w północnej części Dachsteinu, obok Dachstein-Mammuthöhle i Koppenbrüllerhöhle. Część trasy zwiedzania ma około 800 m długości i prowadzi przez komory zawierające rozległe nagromadzenia lodu.
Położenie Dachstein-Rieseneishöhle znajduje się w masywie Krippensteinu, w wapiennej ścianie Schönbergwand, około 100 m powyżej Schönbergalm. Główne wejście leży na wysokości około 1455 m n.p.m. Teren zbudowany jest przede wszystkim z wapienia dachsteińskiego, w którym rozwinął się rozległy system krasowy.
Do jaskini prowadzi znakowana ścieżka ze Schönbergalm. Hala jest dostępna pierwszym odcinkiem kolei Dachstein Krippenstein-Seilbahn z Obertraun. Spacer od stacji kolei do wejścia zajmuje około 15–20 minut.
Odkrycie i badania Według miejscowej tradycji wejście do jaskini zostało zauważone około 1897 roku przez mieszkańca Obertraun Petera Gamsjägera podczas poszukiwania zaginionych zwierząt. Jaskinia była jednak prawdopodobnie znana miejscowej ludności już wcześniej.
Przełom w badaniach nastąpił 17 lipca 1910 roku, kiedy speleolodzy Georg Lahner, Hanna Bock i Hermann Bock pokonali tzw. Große Eisabgrund, wcześniej blokujący dostęp do dalszych partii jaskini. Odkrycie rozległych sal i mas lodowych zapoczątkowało systematyczne badania Dachstein-Rieseneishöhle.
W następnych latach eksplorowano kolejne korytarze, sporządzano plany i prowadzono obserwacje mikroklimatu oraz zmian pokrywy lodowej. Badania jaskini miały znaczenie dla rozwoju austriackiej speleologii i badań nad funkcjonowaniem dynamicznych jaskiń lodowych.
Lód i mikroklimat Dachstein-Rieseneishöhle należy do dynamicznych jaskiń lodowych. Powietrze krąży między otworami położonymi na różnych wysokościach. Zimą zimne powietrze napływa do niższych partii systemu, ochładzając skały i zalegającą wodę, natomiast latem utrzymująca się niska temperatura ogranicza topnienie lodu.
Lód powstaje przede wszystkim z wody opadowej i roztopowej przenikającej przez szczeliny wapiennego płaskowyżu Dachsteinu. Po dostaniu się do wychłodzonych wnętrz zamarza, tworząc pokrywy lodowe, kolumny, nacieki i zamrożone wodospady.
W największych komorach grubość lodu sięga kilkunastu metrów. Badania geofizyczne wykazały w Tristandomie warstwę lodu o miąższości do około 15 m, natomiast w Parsifaldomie od około 2 do 6 m. Współczesne badania izotopowe wskazują, że część zachowanego lodu może mieć znacznie ponad tysiąc lat, a rozwój depozytów lodowych przebiegał etapami w ciągu ostatnich kilku tysięcy lat.
Udostępnienie turystyczne Pierwsze prace związane z budową trasy dla zwiedzających rozpoczęto krótko po odkryciach z 1910 roku. Regularne oprowadzanie turystów rozpoczęło się w 1913 roku, lecz zostało przerwane podczas I wojny światowej. W kolejnych latach system ścieżek i schodów rozbudowywano.
W 1928 roku w jaskini uruchomiono oświetlenie elektryczne. Było to przedsięwzięcie wyjątkowe jak na ówczesne warunki, ponieważ sama miejscowość Obertraun nie posiadała jeszcze powszechnego oświetlenia elektrycznego.
Po II wojnie światowej jaskinię ponownie otwarto dla turystów w 1946 roku. Jej dostępność znacznie poprawiło uruchomienie w 1951 roku pierwszego odcinka kolei linowej z Obertraun na Schönbergalm.
W 2018 roku trasę turystyczną gruntownie zmodernizowano. Wprowadzono nowe oświetlenie LED i instalacje multimedialne oraz zbudowano 35-metrowy most wiszący nad częścią lodowych formacji. Koszt inwestycji wyniósł około 2 mln euro.
Obecna trasa zwiedzania prowadzi przez części pozbawione lodu oraz przez główne sale lodowe. Obejmuje m.in. König-Artus-Dom, Parsifaldom i Tristandom. W König-Artus-Dom znaleziono szczątki niedźwiedzi jaskiniowych, natomiast w dalszych partiach występują największe nagromadzenia lodu.
Zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem i trwa około 50 minut. Temperatura w udostępnionej części jaskini utrzymuje się w sezonie turystycznym w pobliżu 0°C.
Ochrona Dachstein-Rieseneishöhle została objęta ochroną jako pomnik przyrody w 1928 roku. Jaskinia znajduje się także w obrębie obszaru Hallstatt-Dachstein/Salzkammergut, wpisanego w 1997 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Przypisy
Kategoria:Jaskinie w Austrii Kategoria:Jaskinie lodowe Kategoria:Dachstein Kategoria:Geografia Górnej Austrii