Victor Schœlcher (ur. 22 lipca 1804 w Paryżu, zm. 25 grudnia 1893 w Houilles) – francuski polityk, publicysta, przywódca ruchu abolicjonistycznego.
Życiorys Uczył się w Lycée Condorcet. Od 1820 do 1844 należał do masonerii. Wstrząśnięty losem niewolników na Kubie zaobserwowanym podczas podróży do Ameryki związanej z interesami fabryki porcelany ojca w latach 1829–1830 (odwiedził wtedy też Meksyk i południowe stany USA) postanowił poświęcić się walce o zniesienie niewolnictwa na świecie. Jego wiedzę na temat tego zjawiska pogłębiły kolejne podróże: do Indii Zachodnich, m.in. Haiti w latach 1840–1842 oraz po basenie Morza Śródziemnego i zachodnim brzegu Afryki w latach 1845–1847. W 1832 sprzedał rodzinną fabrykę i całkowicie poświęcił się publicystyce, m.in. na łamach Revue de Paris. Tematowi temu były poświęcone jego książki, takie jak De l’esclavage des noirs et de la législation coloniale (O niewolnictwie czarnych i ustawodawstwie kolonialnym, Paryż 1833) i Abolition de l’esclavage (Zniesienie niewolnictwa, 1840). Jednocześnie nie był przeciwnikiem kolonializmu, dopóki był wprowadzany metodami pokojowymi.
3 marca 1848 został nominowany na podsekretarza stanu ds. marynarki. Na tym stanowisku stanął na czele komisji przygotowującej przyjęty 27 kwietnia 1848 przez rząd Francji dekret znoszący niewolnictwo w koloniach tego państwa. W 1848 zostały wybranym deputowanym do Zgromadzenia Narodowego z Martyniki, a w 1849 – z Gwadelupy. Przygotował projekt ustawy o zniesieniu kary śmierci, który nie trafił pod obrady parlamentu z powodu zamachu stanu Ludwika Napoleona Bonapartego. Od grudnia 1851 Schœlcher przebywał na wygnaniu w Belgii i Londonie. W tym czasie pisał biografię Georga Friedricha Händla i kolekcjonował jego rękopisyRichard G. King, The Fonds Schoelcher: History and Contents, Second Series, Vol. 53, No. 3 (Mar., 1997), s. 697.. Do Francji powrócił w 1870 po wybuchu wojny francusko-pruskiej. Dowodził legionem artylerii w stopniu pułkownika Gwardii NarodowejVictor Schoelcher (1804-1893) Une vie, un siècle.. Brał udział w obronie Paryża. W 1871 ponownie został deputowanym do Zgromadzenia Narodowego Republiki z Martyniki, zaś w 1875 – dożywotnim senatorem. Zasiadał w komisji decydującej o przyznawaniu rent ofiarom zamachu stanu z 1851, w którym sam uczestniczył w walkach na barykadach, oraz przyczynił się do zniesienia kary chłosty w więzieniach. Przeciwstawiał się także karaniu recydywistów zesłaniem do Gujany. mały|Victor Schœlcher (fot. Étienne Carjat) Był pochowany na cmentarzu Père-Lachaise. 20 maja 1949 jego szczątki zostały przeniesione do Panteonu wraz z prochami Félixa ÉbouéIl y a 70 ans, Félix Eboué et Victor Schoelcher entraient au Panthéon..
Upamiętnienie Rodzinny dom Schœlcherów w Fessenheim został zamieniony na muzeumSchoelcher house.. Poświęcone mu muzeum znajduje się też w Pointe-à-PitreGuadeloupe, le Musée Schoelcher.. Znajdujące się w nim eksponaty przekazane testamentem Radzie Generalnej Gwadelupy.
Dzień 21 lipca jest obchodzony na Martynice jako Dzień SchœlcheraSchoelcher Day 2021, 2022 and 2023 in Martinique..
Nazwę Victor Schœlcher nosiły dwa okręty francuskiej marynarki: krążownik pomocniczy z czasów II wojny światowej oraz fregata typu Commandant Rivière pozostająca w służbie w latach 1962–1988 (w 1988 została sprzedana do Urugwaju, gdzie otrzymała nazwę José Artigas)Aviso-escorteur Victor Schoelcher..
Dwa pomniki Schœlchera na Martynice zostały zniszczone w 2020 przez zwolenników niepodległości wyspy i ruchu Black Lives Matter'Proud to be colonised?': statue of French politician torn down in Martinique.Colonisation and Slavery: For a Necessary and Rightful Place in Heritage and Museums..
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1804 Kategoria:Zmarli w 1893 Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu Kategoria:Pochowani w paryskim Panteonie Kategoria:Ludzie związani z Martyniką Kategoria:Francuscy senatorowie Kategoria:Francuscy wolnomularze Kategoria:Francuscy abolicjoniści Kategoria:Francuscy publicyści Kategoria:Uczestnicy wojny francusko-pruskiej