Milva, właśc. Maria Ilva Biolcati (ur. 17 lipca 1939 w Goro, zm. 24 kwietnia 2021 w Mediolanie) – włoska piosenkarka oraz aktorka teatralna i filmowa.
Obok Miny i Ornelli Vanoni zaliczana jest do najbardziej znanych włoskich piosenkarek. Nosiła przydomek „Pantera z Goro” („Pantera di Goro). Ze względu na kolor włosów znana była również jako „Ruda” („La Rossa”). Brała udział w 15 konkursach piosenki na festiwalach w San Remo. Choć nigdy nie wygrała tego konkursu, to na Festiwalu w 2018 roku otrzymała nagrodę za całokształt twórczości.
W ciągu swej trwającej ponad pół wieku kariery artystycznej wydała 173 płyty (wliczając w to albumy studyjne, koncertowe i kompilacje), które zostały sprzedane w liczbie ponad 80 milionów egzemplarzy. Występowała na takich światowych scenach jak: paryska Olympia, mediolańska La Scala, Deutsche Oper Berlin, londyńska Royal Albert Hall; wystąpiła również podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich 1984 w Los Angeles. Współpracowała z kompozytorami włoskimi (Ennio Morricone, Enzo Jannacci, Franco Battiato, Luciano Berio) i zagranicznymi (Francis Lai, Mikis Theodorakis, Thanos Mikrutsikos, Vangelis, James Last, Astor Piazzolla, Shinji Tanimura).
Jako aktorka teatralna znana była z interpretacji piosenek do tekstów Bertolta Brechta, które realizowała w Piccolo Teatro we współpracy z Giorgiem Strehlerem i prezentowała w spektaklach: Milva canta Brecht i Milva canta buovo Brecht. W swoim dorobku teatralnym ma również rolę w operetce (Zemsta nietoperza) i musicalu (La vera Storia Luciana Beria). Zagrała też w kilku filmach: Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest... Krzysztofa Zanussiego, Prisonnières Charlotte Silvery, Celluloide Carla Lizzaniego i Tod für fünf Stimmen Wernera Herzoga.
Za swoje osiągnięcia artystyczne otrzymała najwyższe odznaczenia państwowe włoskie (Komandoria Orderu Zasługi Republiki Italii) i zagraniczne (Krzyż Zasługi I klasy Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec, Order Sztuki i Literatury i Legia Honorowa).
Życiorys Dzieciństwo i młodość Urodziła się w rodzinie kupieckiej, choć jej matka była subretką w zespole Wandy Osiris. W 1955 roku przeniosła się wraz z rodzicami do Bolonii, gdzie uczyła się śpiewu. Rozpoczęła występy w lokalach nocnych pod pseudonimem artystycznym Sabrina. W 1958 roku zadebiutowała na rynku fonograficznym EP-ką, Milva Biolcati, na której znalazły się takie szlagiery jak: „Rififi” i „Nel blu dipinto di blu”. W 1959 roku wygrała, zorganizowany przez rozgłośnię RAI, konkurs młodych talentów, w którym uczestniczyło 7600 osób.
Lata 60. W 1960 roku wydała swoją drugą EP-kę, The New Star of the Italian Radio-Television (już pod pseudonimem Milva), na której znalazł się cover „Les enfants du Pirée” (skomponowanego przez Manosa Hatzidakisa) do filmu Nigdy w niedzielę.
W 1961 roku zadebiutowała na Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo zajmując 3. miejsce z piosenką „Il mare nel casetto”, której interpretacja ujawniła jej talent wokalny. W tym samym roku została wyróżniona przez krytykę muzyczną jako piosenkarka roku oraz zadebiutowała w filmie La bellezza d’Ippolita, u boku Giny Lollobrigidy. Nakładem wytwórni Cetra ukazała się jej pierwsza płyta długogrająca, 14 Successi Di Milva. Obok „Il mare nel casetto” znalazły się na niej takie piosenki, jak: „Milord” Édith Piaf i grecki szlagier „Les Enfants Du Pirée”. Nastąpiła również zmiana w jej życiu prywatnym – 29 sierpnia zawarła związek małżeński z Mauriziem Corgnatim, z którym miała córkę. Ich związek zakończył się separacją.
W 1962 roku wyruszyła w swoje pierwsze zagraniczne tournée, występując między innymi w paryskiej Olympii. W tym samym roku ponownie wystąpiła na Festiwalu w San Remo zajmując 2. miejsce z piosenką „Tango italiano”. Stała się ona przebojem we Włoszech dochodząc do 1. miejsca na liście Hit Parade Italia i zajmując 30. miejsce na liście najlepiej sprzedawanych singli. Nakładem wytwórni Cetra ukazała się jej druga płyta długogrająca, Milva canta per voi. Obok przebojów włoskich („Tango italiano”, „Violino tzigano”) znalazły się na niej covery znanych przebojów francuskich, takich jak: „Non, je ne regrette rien” („Nulla rimpiangerò”) z repertuaru Édith Piaf, „Et maintenant” („Che mai faró”) Gilberta Bécaud czy „Le voyageur sans étoille” („Senza stelle”) Johna Williama. Również w tym samym roku wystąpiła w komedii muzycznej Appuntamento in Riviera w reżyserii Maria Mattolego, gdzie towarzyszyły jej takie gwiazdy włoskiej piosenki jak: Mina, Tony Renis, Joe Sentieri i Claudio Villa. mały|left|Claudio Villa, Milva i Nicola Arigliano (1964) Od 3 marca do 4 maja 1963 roku uczestniczyła, wspólnie z Claudiem Villą i Nicolą Arigliano w programie telewizyjnym Cantatutto. Piosenki z tego programu, śpiewane przez nią oraz Claudia Villę, zostały później wydane na płycie Da il Cantatutto con Milva & Villa.
W 1964 roku ukazała się jej płyta Milva in Tokio, dokumentująca jej koncert w stolicy Japonii. Aranżerami utworów (wśród których znalazły się: „Tango italiano” i „Milord”) i dyrygentami byli artyści japońscy: Hiroshi Miyagawa, Katsuhisa Hattori i Masashi Wakamatsu. mały|Milva i Giorgio Strehler (1968) W 1965 roku została zaproszona przez Paola Grassiego do Piccolo Teatro aby zaśpiewać piosenki z albumu Canti della Libertà, wydanego z okazji 20. rocznicy wyzwolenia Włoch. Znalazły się na nim francuskie pieśni rewolucyjne: „Marsylianka”, „La Carmagnole”, włoska pieśń partyzancka „Fischia il vento” (oparta na melodii popularnej „Katiuszy”), amerykańska pieśń marszowa „John Brown’s Body”, niemiecka „Horst-Wessel-Lied” do tekstu Bertolta Brechta, rosyjska „Lungo la strada” Lwa Knippera i meksykańska „La Cucaracha”. W tym samym czasie rozpoczęła współpracę z Giorgiem Strehlerem. Zaczęła śpiewać piosenki do tekstów Bertolta Brechta prezentując je po raz pierwszy w spektaklu Poesie e canzoni di Bertolt Brecht w reżyserii Strehlera. W 1967 roku zadebiutowała na deskach Piccolo Teatro brechtowskim recitalem Io, Bertolt Brecht, również w reżyserii Strehlera.
W 1968 roku nakładem wytwórni Ricordi ukazała się jej płyta Tango, zawierająca popularne tanga: „La Cumparsita”, „A media luz”, „Bandoneon Arrabalero”, „Adios muchachos”, „So che nel cielo”, „Adios, pampa mia” i inne. Ta sama płyta ukazała się również w wersji niemieckojęzycznej jako Tango Inspirationen. W tym samym roku Milva uczestniczyła w spektaklu poetyckim “La cantata di un mostro Lusitano” Petera Weissa w reżyserii Strehlera, wystawionym w Rzymie. W roku następnym otrzymała nagrodę Maschera d’Argento za udział w komedii muzycznej Angeli in Bandiera autorstwa spółki Garinei-Giovannini, która miała ponad 500 przedstawień we Włoszech. Piosenki z niej ukazały się na płycie pod tym samym tytułem.
Lata 70. W 1970 roku wytwórnia Ricordi wydała 3 albumy Milvy. Na Ritratto di Milva artystka przedstawiła znane przeboje, zarówno włoskie: „L’immensità”, „Un sorriso”, „Canzone”, „Quando l’amore diventa poesia,” „Ho capito che ti amo”, jak i światowe: „Little Man (duetu Sonny & Cher), „I’d Do It All Again” (Leona Carra i Richarda Ahlerta), a także znany utwór z muzyki klasycznej – „Se ritornerai” („Träumerei”„Marzenie” z cyklu „Sceny dziecięce” („Kinderszenen”), op. 15.) Roberta Schumanna. Kolejny album, Canzoni di Edith Piaf, został poświęcony w całości interpretacjom piosenek Édith Piaf, między innymi: „La vie en rose”, „La Foule”, „Mon Dieu”, „Non, je ne regrette rien”. Trzeci album, Milva On Stage, zawierał zapis jej koncertu w tokijskiej Sankei Hall. W roku następnym ukazał się jej album z piosenkami to tekstów Brechta, pod dyrekcją artystyczną Giorga Strehlera. mały|left|Milva, Enrico Simonetti i Mino Reitano w programie telewizyjnym Qua la mano, Mino (1972) mały|180px|Milva (1972) W 1972 roku wystąpiła w filmie D’amore si muore w reżyserii Carla Carunchia, z udziałem Silvany Mangano, Luca Merendy, Yves’a Beneytona i Adriany Asti, z muzyką Ennia Morricone. Tytułowa piosenka, zaśpiewana przez Milvę, znalazła się następnie na albumie Dedicato a Milva da Ennio Morricone, skomponowanym, zaaranżowanym i wyprodukowanym przez Morricone. W tym samym roku na festiwalu Mostra internazionale di musica leggera otrzymała nagrodę Gondola d’Oro za sukces komercyjny albumu La filanda.
W 1973 roku miało miejsce kolejne, znaczące dla jej rozwoju artystycznego i zawodowego wydarzenie – uczestniczyła w pamiętnej inscenizacji Opery za trzy grosze Bertolta Brechta, w reżyserii Giorgia Strehlera, propagatora dziedzictwa Brechta we Włoszech i w Europie. Zagrała rolę Jenny, natomiast w rolę Mackiego Majchera wcielił się Domenico Modugno. W tym samym roku zrealizowała wspólnie z Francisem Lai album, na którym zaśpiewała jego piosenki, wśród nich znany temat przewodni z filmu Love Story.
W roku następnym wydała album Sono matta da legare, na której znalazł się jej nowy przebój, „Monica delle bambole”, prezentowany na Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo oraz tradycyjna piosenka gospelowa, „Keep Your Hand On The Plow”.
W 1975 roku Giorgio Strehler zrealizował z jej udziałem spektakl Io, Bertolt Brecht n.2, który odniósł sukces na Berliner Festwochen, a później w Théâtre Royal de la Monnaie w Brukseli.
W 1976 roku otrzymała nagrodę płytową krytyków niemieckich za album Milva canta Brecht, zrealizowany pod dyrekcją artystyczną Giorgia Strehlera.
W 1977 roku wydała dwa albumy. Pierwszy z nich, zatytułowany jej pseudonimem artystycznym, zawierał cover znanego przeboju „Don’t Cry for Me Argentina”, autorstwa Andrew Lloyd Webbera i Tima Rice’a. Drugi natomiast, Auf den Flügeln bunter Träume, zrealizowany w niemieckiej wersji językowej, zawierał standardy niemieckiej muzyki rozrywkowej, w tym znany „Lili Marleen”
W 1978 roku W teatrze Piccola Scala w Mediolanie zagrała w sztuce Diario dell’assassinata Gina Negriego. Inscenizacja otrzymała nagrodę Premio Italia. W tym samym roku wydała album Canzoni tra le due guerre, na którym znalazł się zapis spektaklu muzycznego pod tym samym tytułem w reżyserii Filippa Crivellego, wystawionego w Piccolo Teatro w październiku 1977 roku. W sferze muzycznej artystka poszerzyła swój repertuar, zwracając się w stronę muzyki greckiej. Spotkała Mikisa Theodorakisa, łączącego w swej twórczości rytmy śródziemnomorskie z orkiestracją typową dla muzyki Zachodu. Nagrała z nim album w niemieckiej wersji językowej, Von Tag zu Tag, który otrzymał w Niemczech Zachodnich platynową płytę. W roku następnym album ten został wydany we Włoszech pod tytułem La mia età.
W 1979 roku odbywała tournée po Włoszech i Europie ze spektaklem Canzoni tra le due guerre. W Niemczech wydała album Was ich denke zawierający niemieckojęzyczne wersje takich piosenek jak: „La paloma” („Die Taube”) Carlosa Guastavina, „Freiheit in meiner Sprache” („La canzone della liberta”) Ennia Morricone czy „Zwischen zwei Stühlen” (Dromoi palyi”) Mikisa Theodorakisa.
Lata 80. W 1980 roku ukazały się dwa albumy Milvy: francuskojęzyczny Attends, la vie, zawierający kompozycje Mikisa Theodorakisa do tekstów poetów greckich (Tassos Livaditis, Manos Eleutheriou, Iakovos Kambanellis) oraz La Rossa z piosenkami napisanymi przez Enza Jannacciego. W Niemczech otrzymała drugą złotą płytę – za album Was ich denke.
W 1981 roku na deskach Deutsche Oper w Berlinie zaprezentowała spektakl Siedem grzechów głównych Bertolta Brechta do muzyki Kurta Weilla, wystawiany następnie w najważniejszych teatrach Europy. Nagrała niemieckojęzyczny album Ich hab’ keine Angst z kompozycjami Vangelisa do tekstów Thomasa Woitkewitscha. Album ten otrzymał Niemczech złotą płytę.