Józef Orkisz (ur. 5 maja 1794 we Lwowie, zm. 2 stycznia 1879 w Rawie Mazowieckiej) – polski lekarz, uczestnik powstania listopadowego.
Życiorys Urodził się 5 maja 1794 we Lwowie w rodzinie Józefa konsyliarza sądów lwowskich i jego żony Tekli Nowakowskiej. Ukończył studia na Uniwersytecie Franciszkańskim we Lwowie oraz na Królewskim Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1824–26 przebywał za granicą i zdobywał wiedzę w klinikach Wiednia, Pragi, Wrocławia, Lipska, Jeny, Bonn i Halle. Po powrocie w styczniu 1826 został zatrudniony w wojskowej służbie zdrowia, służył w 6 Pułk Piechoty Liniowej jako lekarz batalionowy.
Brał udział w powstaniu listopadowym jako lekarz kierujący szpitalem huzarów następnie organizator lazaretu w koszarach ułańskich i na koniec założyciel szpitala na 800 miejsc w Łazienkach, gdzie piastował stanowisko lekarza naczelnego. W 1833 został zwolniony z wojska. Do końca życia prowadził praktykę lekarską w Rawie Mazowieckiej.
Pisał i publikował w "Bibliotece Warszawskiej", "Pamiętniku Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego”, "Tygodniku Lekarskim" oraz osobno.
Publikacje "Nowy poradnik lekarski dla osób wszelkiego stanu" Warszawa 1833–5 tomy I–II, "Dławiec czyli tak zwany krup" Warszawa 1842, "Zdroje lekarskie w Salzbrunn i Szczawnicy" Warszawa 1862, "Mleko, serwatkę i żentycę pod względem lekarskim… opisał…" Warszawa 1862, "Gorączka tyfus czem jest i jak ją leczyć" Warszawa 1875, "Koklusz. Naturę jego i sposób leczenia opisał…" Warszawa 1875, "Wścieklizna pod względem historycznym, policyjnym i lekarskim" Warszawa 1877, "Biegunka krwawa, czyli dysenterya" Warszawa 1879.
Należał do Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego oraz był członkiem korespondentem Towarzystwa Lekarskiego Wileńskiego jak również towarzystw lekarskich w Krakowie, Kijowie, Wiedniu i Padwie.
Żonaty był z Anielą Sokołowską, nie mieli dzieci i majątek swój po śmierci żony przeznaczył na stypendia dla kształcącej się młodzieży akademickiej wyznania rzymskokatolickiego z Rawy i okolic. Zmarł 2 stycznia 1879 w Rawie Mazowieckiej i tam został pochowany.
Bibliografia
Linki zewnętrzne Publikacje Józefa Orkisza w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Lekarze w powstaniu listopadowym Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Ludzie związani z Rawą Mazowiecką Kategoria:Uczestnicy bitwy o Olszynkę Grochowską (1831) Kategoria:Urodzeni w 1794 Kategoria:Zmarli w 1879