Karolina, (ur. 2 grudnia 1652 w Brzegu, zm. 24 grudnia 1707 we Wrocławiu) – księżniczka legnicko-brzesko-oławska, ostatnia z dynastii Piastów. Najstarsza córka księcia legnicko-brzeskiego Chrystiana i księżniczki anhalckiej Ludwiki z dynastii askańskiej.
Młodość Karolina – najstarsza córka Chrystiana legnickiego i Ludwiki anhalckiej – urodziła się 2 grudnia 1652 na zamku w Brzegu. Rodzice nadali jej imię, którym nikt poza nią w dynastii Piastów nie został wcześniej ani później obdarzony. Jej chrzest odbył się 1 stycznia 1653. Ojcem chrzestnym miał być senior dynastii Jerzy Rudolf, jednakże już w czasie jej narodzin był on na tyle poważnie chory (zmarł 14 stycznia 1653), że na uroczystości musiał go zastąpić stryj Karoliny, Ludwik IV.
W czasie swej młodości Karolina była świadkiem samodzielnych rządów ojca. W 1653 po śmierci Jerzego Rudolfa współrządzący księstwem brzeskim Jerzy III, Ludwik IV i Chrystian odziedziczyli po nim księstwo legnickie, a następnie podzielili między sobą całą dzielnicę. Najmłodszemu, Chrystianowi, przypadła najbardziej uboga część księstwa, mianowicie księstwo wołowskie z Oławą. Jednakże w 1664 po zgonach starszych braci ojciec Karoliny zjednoczył pod swym panowaniem całość ziem księstwa legnicko-brzeskiego. Rządził nim do 1672, kiedy zmarł, pozostawiając je jedynemu żyjącemu synowi, Jerzemu Wilhelmowi.
Rodzice Piastówny zapewnili jej gruntowne wykształcenie i wychowanie w duchu surowego kalwinizmu.
Małżeństwo Kilka miesięcy po śmierci ojca Karolina poślubiła ks. Fryderyka ze Szlezwiku-Holsztyna-Sondenburga-Wiesenburga z bocznej linii dynastii Oldenburgów (jego prapradziadkiem był król Danii Chrystian III). Małżonek Piastówny wywodził się z katolickiej rodziny. Służył w armii cesarskiej jako pułkownik kirasjerów a od 1689 feldmarszałek. Księżniczka legnicka poznała go prawdopodobnie za pośrednictwem jezuitów, będących w otoczeniu jej matki. Powodowana miłością, nie zaś względami dynastycznymi, przyjęła wyznanie katolickie i 14 lipca 1672 potajemnie poślubiła swego wybranka, zaś 3 maja 1673 młodzi dynaści wzięli oficjalny ślub. 12 stycznia 1674 urodził się ich jedyny potomek, Leopold. Jednakże małżeństwo okazało się nieudane i w sierpniu 1680 za przyzwoleniem cesarza Leopolda I doszło do separacji małżonków. Zgodnie z układem separacyjnym syn Leopold pozostał przy ojcu.
Śmierć Jerzego Wilhelma i ostatnie lata życia 21 listopada 1675 zmarł brat Karoliny, ostatni książę legnicko-brzeski z dynastii Piastów Jerzy Wilhelm. Księżniczka spróbowała przejąć po nim władzę w księstwie. Jednakże cesarz Leopold I, pomimo wyznawania przez nią katolicyzmu, sprzeciwił się tym planom. Jedynie postanowieniem z 14 września 1680 zapisał jej dożywotnią roczną pensję w wysokości 6000 talarów (w późniejszym czasie monarcha dołożył do niej jeszcze 4000 talarów).
Karolina zamieszkała w domu książąt legnickich przy ul. Szewskiej we Wrocławiu. Żyła w samotności, prowadząc pobożne życie i oddając się działalności dobroczynnej. Początkowo pojawiły się projekty wydania jej za mąż za Jakuba Ludwika Sobieskiego, który władał z nadania cesarza Oławą, jednak właśnie z powodu sprzeciwu cesarza do ślubu nie doszło.
Śmierć Karolina zmarła 24 grudnia 1707 we Wrocławiu. Była ostatnią Piastówną. Za sprawą syna Leopolda, jej serce złożono w srebrnej urnie w tamtejszym Kościele św. Klary (w Kaplicy św. Jadwigi). Natomiast ciało spoczęło w Klasztorze Cysterek w Trzebnicy. Stało się to wbrew woli jej matki, która przygotowała dla niej miejsce pochówku w legnickim mauzoleum, zwanym Piasteum. To miejsce z pełnopostaciowym posągiem księżniczki pozostało puste.
Genealogia
Jan Chrystian brzeskiur. 28 VIII 1591zm. 25 XII 1639 Dorota Sybilla Hohenzollern 1)ur. 9 X 1590zm. 9 III 1625 Jan Kazimierz Askańskiur. 7 XII 1596zm. 15 IX 1660 Agnieszka Heskaur. 13/14 V 1606zm. 28 V 1650 Chrystian legnickiur. 9 IV 1618zm. 28 II 1672 Ludwika Anhalckaur. 10 II 1631zm. 25 IV 1680
Fryderyk Schleswig-Holstein-Sonderburg-Wiesenburgur. 2 II 1651zm. 7 X 1724OO 14 VII 1672 (tajny)3 V 1673 (oficjalny) Karolina Piastównaur. 2 XII 1652zm. 24 XII 1707 Leopold (Schleswig-Holstein-Sonderburg-Wiesenburg) ur. 12 I 1674 – zm. 4 III 1744 córka Jana Jerzego Hohenzollerna
Przypisy
Bibliografia K.R. Prokop, Karolina, [w:] Piastowie. Leksykon biograficzny, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999, , s. 567–569.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Piastowie wrocławscy i legnicko-brzescy Kategoria:Schleswig-Holstein-Sonderburg-Wiesenburg Kategoria:Urodzeni w 1652 Kategoria:Zmarli w 1707