Zygmunt Kłodnicki (ur. w 1941 w Niżborgu Szlacheckim) – polski etnograf, etnolog, doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie historii, emerytowany profesor Uniwersytetu Śląskiego (UŚ).

Życiorys Ukończył etnografię na wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego (UWr) (1964). Na Wydziale Historyczno-Pedagogicznym UWr obronił pracę doktorską Transport ręczny i nasobny w kulturach ludowych środkowej Europy (1976). Tamże habilitował się na podstawie dorobku naukowego i książki Tradycyjne rybołówstwo śródlądowe w Polsce. Zarys historii sposobów, narzędzi badawczych i urządzeń rybackich w świetle metody retrogresywnej (1993). Zatrudniony w Katedrze Etnografii Ogólnej i Słowian UWr (1964–1966), Zakładzie Polskiego Atlasu Etnograficznego Instytutu Historii Kultury Materialnej (później Instytut Archeologii i Etnologii) PAN we Wrocławiu (1970–1976), w Katedrze Etnologii UWr (1976–1997).

Profesor nadzwyczajny w Instytucie Nauk Społecznych i Nauk o Kulturze, później przekształconym w Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UŚ (1997–2013); prodziekan ds. naukowych, artystycznych i współpracy z zagranicą na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UŚ (1990–2002); zastępca dyrektora ds. etnologii Kolegium Polskiego Międzynarodowej Szkoły Nauk o Edukacji i Kulturze UŚ (2002–2003). Dziekan ds. nauki i współpracy z zagranicą na Wydziale Etnologii i Nauk o Edukacji UŚ (2003–2005); prodziekan ds. nauki i współpracy z zagranicą na Wydziale Etnologii i Nauk o Edukacji UŚ (2005–2008). Dyrektor Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UŚ w Cieszynie (2008–2011). Stypendysta Fundacji Alexandra von Humboldta (1985–1986).

Honorowy członek Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (PTL).

Zainteresowania badawcze Metody etnogeograficzna i retrogresywna, zróżnicowanie kulturowe Polski i Europy, kultura duchowa Kresów południowo-wschodnich, kultura ludów Oceanii (żegluga) i Australii (kultura materialna). Prowadził badania terenowe we wsiach stanowiących siatkę badawczą Polskiego Atlasu Etnograficznego – tematyka: kultura materialna, zwyczaje i obrzędy urodzinowe i pogrzebowe (1960–1976).

Pełnione funkcje PTL – prezes (kadencja 1990–1999), wiceprezes (kadencje 1989–1990, 2002–2008) Komitet Nauk Etnologicznych Polskiej Akademii Nauk (KNE PAN): członek (kadencja 1990–2014), członek Prezydium (kadencja 2003–2006) członek Sekcji Folklorystycznej KNE PAN (2001–2019)

Odznaczenia i medale Odznaka Ministra Kultury i Sztuki Rzeczypospolitej Polskiej „Zasłużony Działacz Kultury”(1994) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1995) Brązowy medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2007) Srebrny medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2020)

Wybrane publikacje Książki 1992: Kronika Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (1895–1995). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. 2017: Polski atlas etnograficzny. Historia, osiągnięcia, perspektywy badawcze. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego [wraz z A. Pieńczak, J. Koźmińską].

Prace pod redakcją Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego: 1993 Rolnictwo i hodowla. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, t.1, cz. 1 [wraz z J. Bohdanowiczem]. 1994 Rolnictwo i hodowla. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, t. 1, cz. 2 [wraz z J. Bohdanowiczem]. 1995 Budownictwo. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, t. 2 [wraz z J. Bohdanowiczem]. 1996 Pożywienie i sprzęty z nim związane. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, t. 3 [wraz z E. Pietraszkiem]. 1997 Transporty i komunikacja lądowa. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, t. 4 [wraz z J. Bohdanowiczem]. 1999 Zwyczaje, obrzędy i wierzenia pogrzebowe. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, t. 5 [wraz z J. Bohdanowiczem]. 2002 Pomoc wzajemna. Współdziałanie społeczne i pomoc sąsiedzka. Wrocław-Cieszyn: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, t. 7 [wraz z A. Drożdżewską]. 2002 Wiedza i wierzenia ludowe. Wrocław-Cieszyn: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, t. 6 [wraz z A. Pieńczak].

Artykuły 1970 Zagadnienie zróżnicowania etnicznego Austronezji w świetle analizy transportu wodnego. „Nautologia”, nr 3/4, s. 12–29. 1975 „Rezginia” in Europe. „Ethnologia Europaea”, vol. 8, zesz. 2, s. 101–110. 1990 Das Wurfnetz in Polen und in den benachbarten Ländern. Ein Beispiel der Wanderung eines Kulturelements. “Acta Ethnographica Academia Scientiarum Hungaricae”, t. 24, s. 265–281. 2012 „Czesi” – stereotypowe obrazy, opinie i obserwacje mieszkańców województwa śląskiego. [W:] Pogranicze – Sąsiedztwo – Stereotypy. Przypadek polsko-czeskich relacji wraz z francusko–niemieckim case study. Red. A. Kasperek. Katowice: Polska Akademia Nauk Oddział w Katowicach, Stowarzyszenie Rozwoju i Współpracy Regionalnej „Olza”, t.1, s. 31–75. 2012 Ślązacy a „Hanysi” w województwie śląskim. [W:] Katowice w kulturze pogranicza. Rola Katowic w kulturze i nauce. Red. A. Barciak. Katowice, t.1, s. 59–99. 2012 Grupy etniczne i etnograficzne na polskim Podkarpaciu – problem Lachów. [W:] Pogranicze – Sąsiedztwo – Stereotypy. Przypadek polsko-słowackich relacji. Grupy etniczne i etnograficzne na polskim Podkarpaciu. Red. A. Kasperek. Katowice: Polska Akademia Nauk Oddział w Katowicach i Stowarzyszenie Rozwoju i Współpracy Regionalnej „Olza”, t. 2, s. 91–149. 2015 Demonologia ludowa – propozycje do systematyki. Z prac w archiwum Polskiego atlasu etnograficznego w Cieszynie. „Ethnologia Europae Centralis”, t. 12, s. 96–121 [wraz z E. Diakowską-Kohut]. 2019 The Atlas of Cultural Heritage of the Polish Village (a Project). „Studia Etnologiczne i Antropologiczne”, t. 19, s. 25–45 [wraz z A. Pieńczak].

Przypisy

Kategoria:Urodzeni w 1941 Kategoria:Polscy etnolodzy Kategoria:Polscy etnografowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Członkowie Honorowi Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej