Emilia Gosselin (ur. w 1815, zm. 22 lipca 1864 w Warszawie) – nauczycielka, autorka gramatyki języka polskiego, działaczka patriotyczna i kobieca.
Życiorys Córka francuskiego oficera, który w 1812 pozostał w Polsce, a następnie dyrektora stadniny rządowej w Janowie – Jana i Zofii z Braunów (zm. w 1829). Od 1831 uczyła się w pensji pani Pignon w Warszawie, potem uczyła się szyć w firmie WernerMieczysława Romankówna, Gosselin Emilia (1815-1864), Polski Słownik Biograficzny, t. 8, s. 357. W latach 1834–1844 pracowała jako guwernantka i nauczycielka prywatna. Od 1844 prowadziła w swym dworku w Warszawie stancję i szkołę dla córek ziemiańskichSzymon Tokarzewski, Bez paszportu. Pamiętnik Wygnańca, Warszawa 1910, s. 26-27. Była także autorką gramatyki języka polskiego. Od 1840 należała do grupy Entuzjastek, utrzymywała bliskie kontakty z Narcyzą ŻmichowskąMieczysława Romankówna: Sprawa Entuzjastek. T. nr 48, z. 2. Pamiętnik Literacki, 1957, s. 516-537. wersja elektroniczna. W jej dworku odbywały się zebrania Entuzjastek. Wstąpiła do powiązanej z Centralizacją Towarzystwa Demokratycznego Polskiego – konspiracyjnej Organizacji kierowanej przez Edwarda Domaszewskiego a następnie Henryka KrajewskiegoAnna Minkowska, Organizacja spiskowa 1848 roku w Królestwie Polskim, Warszawa 1923. W l. 1847–1848 prowadziła akcję oświatową wśród rzemieślników warszawskich. Uchodziła za autorkę kazań patriotycznych znakomitego kaznodziei, księdza Benwenuta MańkowskiegoWiktoria Śliwowska, Kobiety w konspiracja patriotycznych lat czterdziestych XIX wieku (Ewa Felińska, Eleonora Wolańska i inne), w: Kobieta i świat polityki. Polska na tle porównawczym w XIX i na początku XX wieku. Zbiór studiów, pod red. Anny Żarnowskiej i Andrzeja Szwarca, Warszawa 1994, s. 49-50. W latach 1848–1852 niosła pomoc więźniom politycznym w cytadeli warszawskiej, w więzieniu lubelskim i internowanym w Imbramowicach oraz ich rodzinomStanisław Szenic, Cmentarz Powązkowski 1851-1890 zmarli i ich rodziny, Warszawa 1979, s. S. 144-146. M.in. prowadziła akcję zbiórki pieniężnej na rzecz Piotra Wysockiego. Od 1850 r. pozostawała pod sekretnym dozorem policji carskiejWspomnienia Wandy z Wolskich Umińskiej (1841-1926), opracowanie, komentarz i przypisy Lidia Michalska-Bracha i Emil Noiński, Warszawa 2020, s, 274-275.
Współpracowała w latach 1850–1864 z tygodnikiem "Czytelnia niedzielna" redagowanym przez Aleksandrę Petrowową, a od 1861 przez Agatona GilleraBibliografia XIX wieku – Bibliografia Estreichera. Była autorką Zasad języka polskiego wyłożone praktycznie dla dziewcząt na wzór gramatyki p. Sardou (Warszawa 1847). Była autorką utworów powieściowych publikowanych anonimowo w "Bibliotece Warszawskiej", m.in. Ułamek z pamiętnika nieboszczki (1851) oraz Życie i nauka (1852). Współpracowała także z "Tygodnikiem Ilustrowanym" w którym ogłosiła anonimowo: Kilka słów o książce Micheleta L'amour (1860), List autora uwag nad dziełem L'amour Micheleta (1861) oraz powieść pt. Opinia.
Przed wybuchem powstania styczniowego jej mieszkanie było miejscem spotkań działaczy politycznychPamiętniki Ignacego Baranowskiego (1840-1862), Poznań 1923, s. 384. Podczas manifestacji patriotycznych wraz z innymi entuzjastkami przeprowadziła akcję zbiórki pieniężnej dla ofiar i ich rodzin masakry w Warszawie w 1861. W latach 1863–1864 brała udział w organizacji czerwonych i udzielała schronienia naczelnikowi miasta, WaszkowskiemuStanisław Strumph Wojtkiewicz, Powstanie styczniowe, Warszawa 1963, s. 224.. W tym czasie była również czynna w akcji opieki nad rannymi powstańcamiWitold Lisowski Polska służba zdrowia w powstaniach narodowych 1794-1944. T. 1-2. Warszawa 2006.. Pochowana na Starych Powązkach w Warszawie. Na jej grobie znajduje się inskrypcja "Czem była dla rodziny, dla przyjaciół, dla nieszczęśliwych, Jaką była, obywatelką i chrześcijanką wiedzą i nie zapomną wszyscy ci, którym przyświecała sercem, rozumem, życiem."
Przypisy
Literatura Mieczysława Romankówna, Gosselin Emilia (1815-1864), Polski Słownik Biograficzny, t. 8, s. 357
Kategoria:Polskie działaczki kobiece XIX wieku Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Urodzeni w 1815 Kategoria:Zmarli w 1864