Filotea. Wprowadzenie do życia pobożnego (fr.: Introduction à la vie dévote) – dzieło św. Franciszka Salezego, ukończone w 1608 roku, wydane po raz pierwszy w 1609 roku, skierowane głównie do świeckich. Tytułowa Filotea to „miłująca Boga” – imię każdego, kto chce dążyć do osiągnięcia doskonałości chrześcijańskiej.
Historia U genezy Filotei leży zbiór listów skierowanych do Ludwiki de Charmoisy i innych świeckich, które posłużyły za podstawę treści. Z listami do pani Charmoisy zapoznał się o. Jean Fourier SI i zachęcał Franciszka Salezego do ich wydania w osobnej książce. Ostatecznie namówiony do działania Franciszek rozpoczął pracę nad książką, rozbudował niektóre myśli zawarte w listach i przystosował je do formy osobnej publikacjiAndré Ravier, Francis de Sales Sage & Saint, DeSales Resource Center Stella Niagara, New York 2007, s. 167-168.. Dzieło było gotowe już w sierpniu 1608 roku. Pierwsza wersja książki, wydana w 1609 roku w drukarni Pierre'a Rigaud w Lyonie, z uwagi na jej natychmiastowy sukces, była w następnych latach wydawana ponownie, a liczne poprawki uzupełniał sam św. Franciszek SalezyAndré Jean Marie Hamon, Żywot świętego Franciszka Salezego, biskupa i księcia Genewy, doktora Kościoła, t. 1, Kraków 1934, s. 459.. Ostateczna wersja dzieła biskupa Genewy została wydana w 1619 rokuRené Doumic, Études sur la littérature française, Paris 1896, s. 29..
Filotea trafiła do kanonu literatury duchowości chrześcijańskiej. Była wielokrotnie wydawana i przekładana na wiele języków europejskich. Za życia autora miała czterdzieści wydań, a do 1656 roku została przetłumaczona na siedemnaście językówDavid W. Kling, A History of Christian Conversion, Oxford University Press 2020, s. 249..
Tematyka Autor Filotei przekonuje, że świętość nie przekracza ludzkich sił i jest możliwa dla każdego, dzięki łasce, którą człowiek jest obdarowany. Do świętości powinni dążyć zatem ludzie wszystkich stanów, a więc również zwykli świeccy. Książka zawiera porady i wskazówki, których adresatką jest tytułowa Filotea. W prostej formie autor przekazuje zasady życia chrześcijańskiego, przydatne świeckim. Św. Franciszek Salezy pisał w Filotei m.in. o konieczności oczyszczenia z grzechów, proponował codzienny, całościowy program ćwiczeń duchowych dla świeckichJordan Aumann, Zarys historii duchowości, Kielce 1993, s. 250-252..
Przekłady na język polski Po raz pierwszy na język polski Filotea została przetłumaczona w 1679 r. przez kardynała Jana Kazimierza Denhoffa pt. Droga życia pobożnegoKarol Górski, Zarys dziejów duchowości w Polsce, Kraków 1986, s. 210.. W XIX wieku dzieło ukazywało się w przekładach ks. Aleksandra Jełowickiego i ks. Antoniego Stabika. W 1887 roku ks. Cezary Wyszyński wydał dzieło w wersji dla młodzieży, pozbawione niektórych rozdziałów i fragmentówF. Salezy, Filotea. Droga do życia pobożnego. Wydanie dla młodzieży, przez ks. Cez. Wyszyńskiego, Warszawa 1887, s. 3..
W 1928 roku Filoteę w przekładzie ks. Hermana Libińskiego SJ wydało Wydawnictwo Księży JezuitówF. Salezy, Filotea czyli Wstęp do życia pobożnego, Kraków 1928. Na Wielki Jubileusz Roku 2000 ukazało się tłumaczenie we współczesnym przekładzie s. Marii Bronisławy Bzowskiej VSMKatarzyna Czarnecka, Budowa porównań we współczesnym przekładzie Filotei św. Franciszka Salezego, "Roczniki Humanistyczne" 2007, t. 55, z. 6, s. 21-22..
Przypisy
Linki zewnętrzne Kolekcja polskich wydań dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Literatura chrześcijańska Kategoria:Chrześcijaństwo Kategoria:Katolicyzm