Adam Jan Dobrzański (ur. 8 lutego 1940 w Wołominie) – polski specjalista z zakresu herbologii i warzywnictwa, prof. dr hab. nauk rolniczych o specjalności agrotechnika, herbologia, warzywnictwo, ekologia roślin, agrofitosocjologia.
Życiorys Po ukończeniu Technikum Rolniczego w Nakle Śląskim studiował na Wydziale Rolniczym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. W 1960 roku uzyskał stopień magistra inżyniera rolnictwa. Bezpośrednio po studiach podjął pracę w Zakładzie Warzywnictwa Instytutu Warzywnictwa w Skierniewicach, kierowanym przez dr. Henryka Skąpskiego (późniejszego profesora i kierownika Katedry Warzywnictwa SGGW). Rozprawę doktorską Wpływ różnych czynników środowiska na działanie kilku herbicydów na cebulę, w różnych jej fazach wzrostu (promotor prof. dr hab. Emil Chroboczek) przedstawił na Wydziale Ogrodniczym SGGW w roku 1970, uzyskując stopień doktora nauk rolniczych. Na tym samym Wydziale w 1974 roku otrzymał stopień doktora habilitowanego. W latach 1970–1971 i 1978 (łącznie 2,5 roku) odbył podoktorskie staże naukowe w USA na Uniwersytecie Stanu Północna Dakota w Fargo (North Dakota State University – Crop and Weed Science Department), w zespole prof. dr Johna D. Nalewaja, gdzie prowadził badania z zakresu herbologii. W roku 1992 otrzymał tytuł profesora nauk rolniczych. Brał udział w licznych wizytach studyjnych i konferencjach naukowych w Polsce i za granicą. Pracę w Instytucie Warzywnictwa zakończył w 2006 roku, przechodząc na emeryturę.
Kariera naukowa Adam Jan Dobrzański prowadził badania nad konkurencją, występowaniem, produktywnością biomasy chwastów segetalnych i innymi aspektami biologii chwastów w uprawach warzyw oraz nad możliwością ograniczenia stosowania herbicydów. Pod jego kierunkiem opracowano i wdrożono do praktyki programy ochrony przed chwastami dla większości gatunków warzyw uprawianych w Polsce. Wyniki badań przedstawiał na licznych konferencjach krajowych i zagranicznych. Jest autorem i współautorem 1135 (do roku 2021) publikacji naukowych i popularnonaukowych oraz broszur i materiałów szkoleniowych przeznaczonych dla praktyki ogrodniczej. W ich skład wchodzą książki i rozdziały w książkach. Do ważniejszych należy książka Ochrona warzyw przed chwastami (PWRiL 1995 i 1999 – dwa wydania), która przez wiele lat była podstawowym podręcznikiem kompleksowo omawiającym problem chwastów i metody regulacji zachwaszczenia w uprawach warzyw. W ramach grupy roboczej „Weed Management Systems in Vegetables” (Systemy regulacji zachwaszczenia w warzywach) wchodzącej w skład EWRS (European Weed Research Society – Europejskie Towarzystwo Badania Chwastów) wspólnie z autorami z kilkunastu krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii, Turcji i Izraela opracował analizę występowania chwastów i metod regulacji zachwaszczenia zalecanych w uprawie cebuli, pomidora, marchwi, kapusty, grochu, sałaty, papryki i pomidora.
Pełnione funkcje 1984–1988: zastępca dyrektora ds. naukowych Instytut Warzywnictwa 1972–1982: kierownik Pracowni Zwalczania Chwastów Zakładu Warzywnictwa Gruntowego 1983–1990: kierownik Samodzielnej Pracowni Zwalczania Chwastów 1991–1996: kierownik Zakładu Zwalczania Chwastów 1997–2006: kierownik Pracowni Herbologii Zakładu Ochrony Roślin 1983–2006: członek Rady Naukowej Instytutu Warzywnictwa 2005–2006: członek Rady Naukowej Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa 2008–2016: wykładowca i promotor prac inżynierskich i magisterskich w Wyższej Szkole Humanistyczno-Ekonomicznej w Skierniewicach im. prof. Szczepana A. Pieniążka 1969–1995: członek Zespołu Herbologii i Komisji ds. Walki z Chwastami i Rejestracji Herbicydów Rady Naukowo – Technicznej przy Min. Rol. i Gosp. Żywn. 1996–2001: członek Komisji ds. Rejestracji Herbicydów, Regulatorów Rozwoju Roślin i Adiuwantów przy Instytucie Ochrony Roślin w Poznaniu 1979–2006: członek Zespołu Herbologicznego Komitetu Nauk Ogrodniczych PAN 2003–2004: członek Komitetu Sterującego Phare 2000 (Dobra Praktyka Rolnicza i Integrowane Metody Ochrony Roślin) w ramach Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa 2005–2007: członek Executive Comitee European Weed Research Society (Zarząd Główny EWRS) Brał również udział w komisjach i zespołach doradczych: od 2018: członek Rady Konsultacyjnej IOR-PIB 1987–2012: członek Komitetu Redakcyjnego „Vegetable Crops Research Bulletin”, a w latach 1996–2006 redaktor naczelny od 2013: członek Rady Redakcyjnej „Journal of Horticulture Research” (wyd. Instytutu Ogrodnictwa) od 1979: członek Rady Redakcyjnej „Acta Agrobotanica” (wyd. PAN i PTB), w tym 1982–1983 i 1985–1992 zastępca redaktora naczelnego
Odznaczenia, wyróżnienia i nagrody 1980: Srebrny Krzyż Zasługi 1991 i 2001: Medal Zasłużony dla ochrony roślin Instytutu Ochrony Roślin w Poznaniu 1975: Odznaka „Zasłużony Pracownik Rolnictwa” 1974: Honorowa Odznaka Województwa Łódzkiego 1984: Odznaka Zasłużony dla Województwa Skierniewickiego 1990: Złota Odznaka Zasłużony dla Spółdzielczości Ogrodniczo-Pszczelarskiej 1994: Srebrna Odznaka Honorowa NOT 2018: Medal IOR PIB „100 lat ochrony roślin” Ponadto uzyskał 6 nagród zespołowych: Ministra Nauki Szk. Wyż i Techn. – 1974; Ministra Roln. i Gosp. Żywnościowej II st. – 1984, 1987, 1989; I st. – 1988 i 2000.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk Ogrodniczych PAN Kategoria:Ludzie urodzeni w Wołominie Kategoria:Ludzie związani ze Skierniewicami Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Pracownik Rolnictwa” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy agrotechnicy Kategoria:Polscy ekolodzy Kategoria:Polscy inżynierowie rolnictwa Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk ogrodniczych Kategoria:Urodzeni w 1940