thumb|250px|Strzelcy podhalańscy (podhalańczycy). Strzelcy podhalańscy, potocznie podhalańczycy – tradycyjna nazwa na określenie polskich oddziałów piechoty górskiej. Charakterystycznym elementem umundurowania żołnierzy tej jednostki są długie peleryny i kłobukiMała Encyklopedia Wojskowa, tom III (R – Ż), Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1971, s. 223-224..
W latach 1918–1939 w Wojsku Polskim było sześć pułków strzelców podhalańskich: thumb|250px|Przemarsz strzelców podhalańskich podczas parady wojskowej na cześć króla Rumunii Karola II, Warszawa, 1937. 1 Pułk Strzelców Podhalańskich, 2 Pułk Strzelców Podhalańskich, 3 Pułk Strzelców Podhalańskich, 4 Pułk Strzelców Podhalańskich, 5 Pułk Strzelców Podhalańskich, 6 Pułk Strzelców Podhalańskich, które wchodziły w skład dwóch dywizji piechoty górskich (21 i 22).
W czasie II wojny światowej sformowano: Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich (1940) Batalion Strzelców Podhalańskich (1940) pułki Strzelców Podhalańskich AK (1943–1945)
Po wojnie dziedzictwo tradycji oddziałów podhalańskich kontynuował 5 Pułk Strzelców Podhalańskich im. gen. Andrzeja Galicy, a od 1993 roku - 21 Brygada Strzelców Podhalańskich.
Symbole 21 czerwca 1919 roku Minister Spraw Wojskowych zatwierdził następujące odznaki dla pułków strzelców podhalańskich: kapelusz góralski, niski, okrągły, barwy ochronnej, opasany u oficerów podwójnym sznurkiem srebrnym oksydowanym, a u żołnierzy sznurem szarym wełnianym, z lewej strony za sznurek zatknięte piórko ciemne - orle lub jastrzębie, na przodzie kapelusza przepisowy orzełek srebrny oksydowany, u oficerów pod orzełkiem przepisowa gwiazdka oficerska, odznaka o wymiarach 45 x 30 mm w kształcie swastyki z gałązką jedliny noszona na kołnierzach, dla żołnierzy tłoczona z białej oksydowanej blachy, dla oficerów haftowana białymi oksydowanymi nićmiDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 71 z 28 czerwca 1919 roku, poz. 2317..
Obecnie symbolem strzelców podhalańskich jest szarotka alpejska, umieszczana na mankietach, kołnierzach, rękawach umundurowania żołnierza. Motyw stylizowanej swastyki zachował się na odznakach pamiątkowych i sztandarach„Rocznik Przemyski – Historia Wojskowości”, t. 49, z. 1, Wydawnictwo Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu, Przemyśl 2013, s. 197.. Swastyki podhalańskiej (prasłowiański symbol pomyślności i powodzenia w walce, znany wśród górali jako „niespodziany krzyżyk”Decyzja Nr 134/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 kwietnia 2011 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej oraz oznaki rozpoznawczej 21. Brygady Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza (Dz. Urz. MON z 2011 r., nr 9, poz. 110).) nie należy mylić ze swastyką nazistowską. To dwa zupełnie różne symbole, o odmiennym znaczeniu i jedynie bardzo odległym, wspólnym rodowodzie.
Przypisy
Kategoria:Piechota polska Kategoria:Polskie jednostki górskie Kategoria:Podhale Kategoria:Typy piechoty