thumb|Monaster św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach w Kijowie thumb|Cerkiew św. Andrzeja w Kijowie Barok kozacki lub barok ukraiński – specyficzna odmiana baroku, powstała w wyniku ścierania się wpływów wschodnich i zachodnich na przełomie XVII i XVIII wieku na obszarze historycznej Ukrainy.
Charakterystyka W przeciwieństwie do barokowej dekoracyjnej sztuki zachodnioeuropejskiej, barok kozacki charakteryzował się stylem bardziej konstruktywistycznym, z wykorzystaniem umiarkowanych i spokojnych form dekoracyjnych.
Styl baroku kozackiego na Ukrainie reprezentują m.in.: Ławra Peczerska w Kijowie, a także tamtejszy barokowy ikonostas; cerkiew św. Andrzeja w Kijowie; ikonostas z monasteru św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach w Kijowie; Brama Zaborowskiego na terenie Soboru Mądrości Bożej w Kijowie (1746); cerkiew św. Cyryla w Kijowie – po przebudowieI. Marholina, Kyryliwśka cerkwa na Dorohożyczach, Horobeć, Kyjiw 2015, s. 24.; tzw. Dom Mazepy (jedna z dwóch istniejących do dzisiaj siedzib głównych pułków kozackich) w Czernihowie (XVII wiek); prawosławna cerkiew fundacji kozackiego hetmana Daniela Apostoła (1732–1734) w Wielkich Soroczyńcach; barokowy kościół św. Mikołaja w miejscowości Putywl (1735–1737); fontanna Samsona w Kijowie.
Barok kozacki rozprzestrzeniał się także na inne regiony Rzeczypospolitej. Jego widoczne ślady zachowały się także m.in. na: Wołyniu: w cerkwi imienia prawosławnego senatora I Rzeczypospolitej Adama Kisiela w Niskieniczach koło Włodzimierza, zachodnim Podolu: pałace w Zbarażu i Brzeżanach. Z elementów zdobniczych wyposażenia wnętrza: ikonostas bohorodczański (początkowo znajdował się w monasterze Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Maniawie, następnie w cerkwi w Bohorodczanach, a obecnie w Muzeum Historycznym we Lwowie).
Przypisy
Zobacz też Architektura rokokowa na kresach dawnej Rzeczypospolitej
Bibliografia Енциклопедія українознавства, Lwów 1993, t. 1, s. 71-72.
Kategoria:Architektura barokowa na Ukrainie