thumb Bitwa pod Nowymi Święcianami – walki polskiego Białostockiego pułku strzelców i Słuckiego pułku strzelców z 60 pułkiem kawalerii z 3 Korpusu Gaja Gaja w okresie lipcowej ofensywy Frontu Zachodniego Michaiła Tuchaczewskiego w czasie wojny polsko-bolszewickiej.
Geneza W pierwszej dekadzie lipca przełamany został front polski nad Autą, a wojska Frontu Północno-Wschodniego gen. Stanisława Szeptyckiego cofały się pod naporem ofensywy Michaiła Tuchaczewskiego. Naczelne Dowództwo nakazało powstrzymanie wojsk sowieckiego Frontu Zachodniego na linii dawnych okopów niemieckich z okresu I wojny światowej. Ściągnięta z polsko-litewskiej linii demarkacyjnej 2 Dywizja Litewsko-Białoruska gen. Aleksandra Boruszczaka obsadzała rubież obrony Skajtaszyle – Korkożyszki – Dubinka. Oddziały IV Brygady Litewsko-Białoruskiej oraz 8 Dywizja Piechoty obsadziły linię Dzisny.
Walczące wojska JednostkaDowódcaPodporządkowanie Wojsko Polskie2 Dywizja Litewsko-Białoruskagen. Aleksander BoruszczakFront PółnocnyIV Brygada Litewsko-Bialoruskappłk Stefan Pasławski⇒ Białostocki pułk strzelców2 D L-B→ I/ Białostockiego pskpt. Lewicki⇒ Słucki pułk strzelców→ I/ Słuckiego ps2 D L-Bpociąg pancerny „Mściciel” Armia Czerwona10 Dywizja Kawalerii3 Korpus Kawalerii⇒ 60 pułk kawalerii10 Dywizja Kawalerii
Walki pod Nowymi Święcianami Zaskoczone szybkością działania sowieckiego 3 Korpusu Kawalerii Gaja Gaja dowództwo polskie wysyłało na trasę jego przypuszczalnego marszu oddziały nie w pełni zorganizowanej i wyszkolonej 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej. 8 lipca 1920 do walki mogły wejść jedynie dwa bataliony Słuckiego pułku strzelców, batalion Białostockiego pułku strzelców i jedna bateria artylerii. W tym samym czasie sowiecka 15 Dywizja Kawalerii zajęła Dukszty i weszła w rejon Ignalina. 9 lipca Sowieci uderzyli na stację Ignalino. W wyniku zaciętych walk, na pole bitwy musiał osobiście przybyć Gaja Dmitrijewicz Gaj. Pod Ignalino skierował oddaną do dyspozycji korpusu 164 Brygadę Strzelców i jedną z brygad 10 Dywizji Kawalerii.
W Nowych Święcianach kwaterował sztab IV Brygady Litewsko-Białoruskiej z jej dowódcą ppłk. Stefanem Pasławskim. W mieście znajdowały się też składy intendentury z dużymi zapasami żywności i amunicji. Kwaterowały tu bataliony Słuckiego i Białostockiego pułku strzelców oraz załoga pociągu pancernego „Mściciel”.
Już wieczorem 9 lipca 1920 sowiecki 60 pułk kawalerii dowodzony przez płk. Sosnowskiego wdarł się do Nowych Święcian i wywołał wiele zamieszania w oddziałach polskich. Jednak brak należytego rozpoznania i błędna ocena przeciwnika dokonana przez sztab IV Brygady Litewsko-Białoruskiej spowodowały, że miasto nie było przygotowane do obrony. Tymczasem dowódca sowieckiego 60 pułku kawalerii nocą z 9 na 10 lipca przygotował improwizowany pociąg pancerny, wyposażył go w zdobyczne działo i kilka ckm-ów i pod jego osłoną dokonał kolejnego uderzenia na Nowe Święciany. Atak kompletnie zaskoczył dowództwo polskiej brygady. Nie potrafiło ono zorganizować obrony, a jej pododdziały wycofały się w nieładzie, ponosząc przy tym wysokie straty. Około południa do miasta wkroczyły oddziały 15 Dywizji Kawalerii. W ręce Sowietów wpadło kilkuset jeńców, tabor kolejowy i niemal wszystkie zapasy nagromadzone przez polską intendenturę, których z powodu braku czasu nie zdążono ewakuować.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Bitwy i boje wojny polsko-bolszewickiej Kategoria:Bitwy w 1920 Kategoria:Bitwy i boje 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej