thumb Bitwa pod Podbrodziem – walki polskiej 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej z sowiecką 15 Dywizją Kawalerii III Korpusu Gaja Gaja w okresie lipcowej ofensywy Frontu Zachodniego Michaiła Tuchaczewskiego w czasie wojny polsko-bolszewickiej.

Geneza W pierwszej dekadzie lipca przełamany został front polski nad Autą, a wojska Frontu Północno-Wschodniego gen. Stanisława Szeptyckiego cofały się pod naporem ofensywy Michaiła Tuchaczewskiego. Naczelne Dowództwo nakazało powstrzymanie wojsk sowieckiego Frontu Zachodniego na linii dawnych okopów niemieckich z okresu I wojny światowej. Ściągnięta z polsko-litewskiej linii demarkacyjnej 2 Dywizja Litewsko-Białoruska gen. Aleksandra Boruszczaka obsadzała rubież obrony Skajtaszyle – Korkożyszki – Dubinka. Oddziały IV Brygady Litewsko-Białoruskiej oraz 8 Dywizja Piechoty obsadziły linię Dzisny.

Walczące wojska JednostkaDowódcaPodporządkowanie Wojsko Polskie2 Dywizja Litewsko-Białoruskagen. Aleksander BoruszczakFront PółnocnyIV Brygada Litewsko-Bialoruskappłk Stefan Pasławski⇒ Białostocki pułk strzelców2 D L-B→ I/ Białostockiego pskpt. Lewicki⇒ Słucki pułk strzelców2 DL-B→ I/ Słuckiego pspociąg pancerny „Mściciel” Armia Czerwona15 Dywizja KawaleriiAleksandr MatuzienkoIII Korpus Kawalerii10 Dywizja Kawalerii

Walki pod Podbrodziem Zaskoczone szybkością działania sowieckiego III Korpusu Kawalerii Gaja Gaja dowództwo polskie wysyłało na trasę jego przypuszczalnego marszu oddziały nie w pełni zorganizowanej i wyszkolonej 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej. W tym samym czasie sowiecka 15 Dywizja Kawalerii zajęła Dukszty i weszła w rejon Ignalina. 9 lipca Sowieci uderzyli na stację Ignalino, a po wprowadzeniu do walki 164 Brygady Strzelców i jednej z brygad 10 Dywizji Kawalerii opanowali miasto.

Sowieci kontynuowali natarcie i następnego dnia zdobyli ważny węzeł kolejowy w Nowych Święcianach. W ich ręce wpadł cały tabor kolejowy i niemal wszystkie zapasy nagromadzone przez polską intendenturę.

12 lipca 2 Dywizja Litewsko-Białoruska zamierzała rozpocząć natarcie. Jego celem miało być wyrzucenie III Korpusu Kawalerii Gaja Gaja z rejonu Podbrodzia i Święcian. Jednak Sowieci uprzedzili polską akcję, a o 5.20 ich 15 Dywizja Kawalerii rozpoczęła działania zaczepne przeciw oddziałom polskim. Polacy odparli atak spieszonej kawalerii i jeszcze przed południem wyprowadzili własne uderzenie w kierunku na Podbrodzie. Piechota polska nacierała na miasto od czoła, z równoczesnym obchodzeniem stanowisk sowieckich od północnego zachodu. Wspierały ją trzy baterie artylerii oraz pociąg pancerny „Mściciel”.

Aby powstrzymać atak oddziałów 2 DLB, Sowieci podpalili okoliczne lasy. Polskie natarcie prowadzone było jednak z dużą brawurą i około 12.30 dywizja opanowała Podbrodzie, a sowieckie 85, 90 i 86 pułki kawalerii z dużymi stratami wycofały się w nieładzie. Interweniować musiał osobiście dowódca 15 DK płk Aleksandr Matuzienko, który zatrzymywał i porządkował uchodzące oddziały. Po południu Sowieci przystąpili do kontrataku. Do walki wszedł przybyły właśnie z Witebska 89 pułk kawalerii. Jego natarcie załamało się w ogniu polskiej obrony. Wieczorem oskrzydlona obustronnie 15 Dywizja Kawalerii rozpoczęła odwrót. Tym razem interweniować musiał dowódca korpusu Gaja Dmitrowicz Gaj. Wstrzymał on odwrót 15 DK, a jej dowódcy i szefowi sztabu zagroził sądem wojennym.

Bilans walk 2 Dywizja Litewsko-Białoruska pokonała pod Podbrodziem oddziały sowieckiej 15 Dywizji Kawalerii. Sukcesu swojego nie mogła jednak wykorzystać. W tym czasie bowiem 10 Dywizja Kawalerii sforsowała Wilię i zagroziła tyłom polskiej dywizji. 13 lipca 2 DLB musiała rozpocząć odwrót w kierunku Wilna.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Bitwy i boje wojny polsko-bolszewickiej Kategoria:Bitwy w 1920 Kategoria:Bitwy i boje 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej