Agnieszka Francuska (ur. ok. 1260, zm. prawdopodobnie 19 grudnia 1327) – królewna francuska z dynastii Kapetyngów, księżna Burgundii w latach 1279–1306 jako żona Roberta II, regentka Burgundii w okresie małoletności jej syna Hugona, matka dwóch królowych Francji: Małgorzaty i Joanny.
Życiorys Pochodzenie Agnieszka była najmłodszą córką króla Francji Ludwika IX Świętego i jego żony Małgorzaty Prowansalskiej. Urodziła się około 1260. Jej bratem był m.in. Filip III Śmiały, który został królem po śmierci ojca w 1270.
Ślub i potomstwo W 1279 poślubiła księcia Burgundii Roberta, z którym doczekała się 10 dzieci:
Jan (zmarł w dzieciństwie), Małgorzata (zmarła w dzieciństwie), Hugo V, książę Burgundii, Odo IV, książę Burgundii, Ludwik, książę Achai i tytularny król Tesalonik, drugi mąż Matyldy z Hainaut, Małgorzata, królowa Francji i Nawarry, pierwsza żona Ludwika Kłótliwego, Joanna Kulawa, królowa Francji, pierwsza żona Filipa VI Walezjusza, Robert (hrabia Tonnerre), Blanka (hrabina Sabaudii), Maria (hrabina de Bar).
Księżna Burgundii 21 marca 1306 po śmierci męża została regentką Burgundii w imieniu swego syna Hugona. W maju 1315 Hugon zmarł bezpotomnie; następnym księciem Burgundii został trzeci syn Agnieszki Odo.
Starania o tron W 1316 zmarł były zięć Agnieszki Ludwik X; po śmierci jego syna Jana Pogrobowca nastąpił kryzys dynastyczny. Agnieszka i jeden z jej dwóch pozostałych przy życiu synów, Odo, bronili praw do tronu Francji i Nawarry Joanny, jedynej córki Małgorzaty i Ludwika. Z uwagi na skandal w wieży Nesle, którego główną bohaterką była Małgorzata (zmarła w 1315 w niejasnych okolicznościach), legalność pochodzenia Joanny była kwestionowana. Ostatecznie Filip Wysoki, przy poparciu swego stryja Karola Walezjusza i baronów, koronował się na króla Francji i Nawarry w 1317 powołując się na prawo salickie i tym samym wykluczając swoją bratanicę Joannę (a także inne kobiety w przyszłości) z możliwości dziedziczenia tronu.
Śmierć i dziedzictwo Agnieszka zmarła najprawdopodobniej 19 grudnia 1327 w Saint-Nicolas-les-Citeaux. W części starszej literatury i zestawień genealogicznych pojawia się informacja, iż zmarła około 1325. Została pochowana w Opactwie Matki Bożej w Citeaux.
Ostatecznie w 1328, już po śmierci Agnieszki, jej wnuczka została królową Nawarry jako Joanna II (jednocześnie zrzekając się swych praw do francuskiego tronu), a córka Joanna Kulawa jako żona Filipa VI Walezjusza została koronowana na królową Francji.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1260 Kategoria:Kapetyngowie Kategoria:Zmarli w 1327 Kategoria:Regenci