Majowie herbu Starykoń, początkowo Mayowie (rzadziej Maiowie) – polski ród szlachecki wywodzący się z powiatu radomszczańskiego w obecnym województwie łódzkim. Na przestrzeni czasu, członkowie rodu tytułowali się mianem „z Silnicy”.
Rodzina wzmiankowana jest w najstarszych znanych polskich herbarzach. Jej członkowie, na przestrzeni wieków przelewali krew w imię obrony ustroju Rzeczypospolitej. Oprócz wojskowych, Majowie wydali na świat licznych dygnitarzy, a także poetę i senatora.
Ród ten należał do średniozamożnych i skoligacony był z miejscowymi posiadaczami ziemskimi, m.in. Pukarzowskimi i Koniecpolskimi.
Możliwe jest, że jedna z gałęzi rodu przybrała nazwisko Majewski, miał do niej należeć chociażby rosyjski generał, Władimir Maj-Majewski.
Nazwisko Etymologia Maj jest nazwiskiem, które pojawia się w dokumentach z 1374 roku pośród przedstawicieli różnych grup społecznych. Warto jednak pamiętać, że przed rokiem 1500 w języku polskim nie istniało pojęcie „nazwisko” w dzisiejszym znaczeniu, w Europie istniały wówczas różne sposoby identyfikacji poszczególnych jednostek. W Polsce przed wprowadzeniem nazwisk, ludzie często byli nazywani po imieniu i pochodzeniu z określonego miejsca (np. Marcin z Wrocimowic) lub według innych cech charakterystycznych (np. Zawisza Czarny).
Nazwisko Maj zostało wzbogacone przebogatymi odmianami przez różne wpływy historyczne. Maj (także w formie May) jest nazwiskiem brzmienia odmiesięcznego, jednakże nie oznacza to, że etymologią tego nazwiska jest w każdym wypadku nazwa miesiąca. Posługiwał się nim bowiem szlachecki ród Majów herbu Starykoń, który można odnaleźć w najważniejszych herbarzach polskich. Większość narodowych dzieł heraldycznych wskazuje, że nazwisko rodziny Majów herbu Starykoń ma charakter odmiejscowy. Nazwiska odmiejscowe określają miejsce pochodzenia osoby noszącej dane nazwisko i wywodzą się od cech geograficznych, takich jak chociażby nazwa miejscowości (np. rodzina Potockich wywodziła się z Potoka).
W przypadku rodu Majów podaje się dwie miejscowości, od którego mogło pochodzić ich nazwisko; Brzozowo-Maje w giminie Dzierzgowo w województwie mazowieckim oraz Majowo w gminie Skaryszew w województwie mazowieckim.
Zapis Warto zaznaczyć, że nazwisko Majów początkowo pisano w formie May, choć w rzeczywistości, May i Maj to dwa różne sposoby zapisu tego samego nazwiska.
Język polski w formie, którą znamy dzisiaj, zaczął kształtować się w XIV wieku, ale stabilizacja języka polskiego nastąpiła dopiero w XIX wieku. Przed tą stabilizacją język polski ulegał ciągłym zmianom i ewolucji, przez co zasady gramatyki i ortografii nie były jeszcze tak ściśle określone. Przykładowo, stosowano zapis nazwiska Zamoyski z literą „y” zamiast „j”. Było to spowodowane różnicami między wymową a zapisem języka polskiego, który wówczas miał mniejszą ilość liter niż obecnie. Wraz z rozwojem języka polskiego oraz powstaniem jednolitej ortografii w XIX wieku zdecydowano się na usystematyzowanie zasad pisowni, w tym również nazwisk. Dzięki temu litera „y” została zastąpiona przez „j”, gdyż to właśnie ta litera najlepiej oddawała jej wymowę.
Według PWN, reguła ortograficzna odnosząca się do nazwisk osób urodzonych przed 1800 rokiem mówi, że należy stosować zasadę archaizacji, czyli zapisywania nazwiska zgodnie z zasadami ortografii panującej w czasach, kiedy dana osoba żyła. W praktyce oznacza to, że nazwisko osoby urodzonej przed 1800 rokiem powinno być zapisane w starszej formie, z uwzględnieniem specyficznych zasad ortografii tamtego czasu.
Podsumowując: w przypadku rodziny Majów herbu Starykoń obie formy nazwiska (May i Maj) są poprawne, choć związane z różnymi czasami historycznymi, posiadającymi własne cechy pisowni.
Przydomek Według informacji podanych w Polskiej Encyklopedii Szlacheckiej, Majowie mieli używać przydomku „Siciński”.
Siciński w formie nazwiska znajduje się również na liście Tadeusza Gajla. Lista ta przedstawia nazwy szlacheckich rodów, używających herbu Starykoń w całej historii Polski.
Gniazdo rodu Tak jak już to zostało wspomniane w rozdziale Nazwisko: Majowie posiadają nazwisko odmiejscowe, co zwykle było powiązane z nazwą gniazda szlacheckiego lub ziemi, którą dana rodzina szlachecka posiadała. Gniazdo szlacheckie to ośrodek władzy, w którym szlachta zamieszkiwała i z którego kontrolowała okoliczną ziemię oraz podległych sobie ludzi. W przypadku Majów, historycy doszukują się kilku takich miejsc w Polsce.
Majowo Za jedno z gniazd Majów herbu Starykoń uważa się Majowo, które w XIX wieku pojawiała się w źródłach historycznych jako wiejska społeczność, złożona głównie z chłopów-włościan, czyli ludzi posiadających niewielkie gospodarstwa rolnicze i pracujących na nich samodzielnie lub z pomocą rodziny (tzw. osada włościańska). Majowo było położone wówczas w gminie Gąbarzew (obecnie gmina Skaryszew), parafii Kowala, w odległości 8,5 km od Radomia. Według Słownika geograficznego, pod koniec XIX wieku znajdowały się tam 2 domy, 8 mieszkańców i 11 mórg ziemi.
Majowo obecnie jest częścią integralną wsi Maliszów i figuruje pod nazwą Majewo.
Brzozowo-Maje Jan Ciechanowicz w swoich publikacjach sugeruje, że gniazdem Majów jest miejscowość Brzozowo-Maje, zlokalizowane w powiecie przasnyskim, gminie i parafii Dzierzgowo. W XIX wieku Słownik geograficzny określał go jako okolicę szlachecką, zlokalizowaną w lesistej podmokłej nizinie, przez którą płynie rzeka Orzyc, tworząc tu rozległe mokradła.
Alina Naruszewicz-Duchlińska opierając się na pracach cenionego polskiego heraldyka, Adama Bonieckiego, podaje, że w rzeczywistości z miejscowości tej pochodziła rodzina Majewskich herbu Starykoń.
Nie ma pewności, czy Majowie pochodzą z tej samej miejscowości co Majewscy. W praktyce, stwierdzenie takiego faktu oznaczałoby wspólne pokrewieństwo obu tych rodzin szlacheckich, czego nie można z całą pewnością potwierdzić z powodu braku przeprowadzonych odpowiednich badań genealogicznych (patrz sekcja: Ród Majewskich a Majów).
Pozostałe gniazda Ciechanowicz wspomina, że rzekome gniazda rodowe Majów mają znajdować się w dawnych powiatach wołkowyskim i wileńskim. Dodaje też, że w XV i XVI stuleciu w powiecie elbląskim znajdowało się osiedle Majewo, co zapewne sugerować ma jakieś połączenie z rodem Majów. Jednakże nie podaje przy tym żadnego wyjaśnienia ani źródła owych informacji.
Posiadane ziemie Członkowie rodziny Majów w całej swojej historii byli w posiadaniu wielu miejscowości. Większość z nich była zlokalizowana w obecnym powiecie radomszczańskim (województwo łódzkie), choć część z nich znajduje się też powiecie buskim (województwo świętokrzyskie), a także w powiecie częstochowskim na Śląsku.
Powiat radomszczański Powiat radomszczański: Mała Siedlnica (zapewne Mała Silnica czyli Silniczka), Borzykowa, Silnica, Magdalenki, Sekursko (wcześniej też Sobiekursko), Borzykówka, Barycz, Żytno. Wola Życińska, Sudzin i Błonie.
Dobra silniczka były własnością rodziny Majów jeszcze w XVI wieku, zarówno jak Borzykówka. Antoni Siemieński herbu Leszczyc, w związku a koligacjami rodzinnymi otrzymał w wianie od Majów dobra Silniczka.
Sekursko jeszcze w XVI wieku należało do tej rodziny.
Powiat buski Powiat buski: Balice, Polanki (dziś Palonki) i Zawady (dziś Zawada).
Powiat częstochowski Powiat częstochowski: Cielętniki.
Historia Rodzina Majów to rdzennie polska rodzina szlachecka, używająca herbu Starykoń. W swojej historii byli przede wszystkim związani z trzema województwami: krakowskim, sandomierskim i sieradzkim. Według Polskiej Encyklopedii Szlacheckiej, pierwsza wzmianka o Majach pochodzi z 1500 roku, Zbigniew Leszczyc (1869–1939) w swoim herbarzu wspomina natomiast rok 1540. Pierwszym dziełem kultury zawierającym informacje o tej rodzinie, jest herbarz Bartosza Paprockiego, który już w 1584 roku określił ród jako starodawny i znaczny. mały|Herbarz Bartosza Paprockiego, pierwsze dzieło kultury, w którym znajdują się informacje o rodzinie Majów W rzeczywistości, najwcześniejsze znane nam źródło dotyczące rodu pochodzi z 1446 roku. Doszło wówczas do zawarcia umowy w Radomsku pomiędzy Stanisławem Salomonem z Siedlnic a jego rodzonym bratem, Janem. Umowa ta dotyczyła przekazania prawa własności nad mieniem ruchomym, jak i nieruchomym. Stanisław, zdecydował się wówczas na oddanie swojego dziedzictwa bratu. Wspomniana umowa została zawarta w obecności Mikołaja Maja, pierwszego znanego członka rodziny Majów, który na dokumencie jest zapisany wraz z pełnioną funkcją sędziego. Obecność Mikołaja była świadectwem ważności i prawnego charakteru tego wydarzenia.
Następnym z Majów był Piotr Maj, którego imię wymienione zostało w źródłach historycznych datowanych na rok 1552. Piotr występował w nich jako właściciel Silniczki (Silnicy Małej). Siedem lat później, w roku 1559, kolejnymi dziedzicami tej miejscowości byli już Marcin, Piotr i Jan Majowie, synowie Marcina i Weroniki, którzy oprócz wymienionej osady, posiadali jeszcze Borzykową. Obie informacje stanowią ważną część historii rodu Majów oraz ich związku z dwoma pierwszymi znanymi historycznie miejscowościami.
Z wymienionych wyżej synów Marcina i Weroniki Majów, Piotr pojawia się jeszcze w źródłach z 1564 roku, jako dziedzic Silnicy, położonej nieopodal wspomnianej Silniczki. Według informacji z 1596 roku, był żonaty z Dorotą de Krezy, z którą miał córkę, Katarzynę Maj (późniejszą żonę Stanisława Garnysza), a także czterech synów: Jana Maja, Krzysztofa Maja, Stanisława Maja i Floriana Maja, dziedziców Silnicy po ojcu. Florian Maj był wojskowym, walczył w XVI wieku przeciwko Wielkiemu Księstwu Moskiewskiemu oraz w bitwie pod Chocimiem przeciw Tatarom.
Stosunki sąsiedzkie z miejscowymi posiadaczami ziemskimi nie zawsze układały się pokojowo. Ostra rywalizacja ekonomiczna popychała niekiedy do sporów, w ten sposób pod koniec XVI wieku doszło do konfliktu pomiędzy Majami a Tobiaszem Ligęzą, wówczas dziedzicem Ciężkowiczek i Sudzinka. Bliżej nieokreśleni bracia Majowie dzierżący m.in. Barycz w której posiadali młyn i dwie karczmy stojące, z poddanym z Silniczki naszli zbrojnie na karczmę w Ciężkowiczkach i wyszynk w Sudzinku. Konflikt był spowodowany istnieniem tawern w Sudzinie i sąsiadującym z nim Sudzinku. Źródła milczą o tym jak zakończył się ten konflikt, wiadomo jednak, że zwycięsko wyszli z niego Majowie, gdyż Tobiasz Ligęza złożył protest do sądu ziemskiego w Radomsku.
Kasper Niesiecki (1682–1744), polski historyk, informuje, że związany z tym rodem Mikołaj Maj pozostawił po sobie nieokreśloną bliżej liczbę córek, z których jedna wyszła za Mikołaja Stradomskiego, pisarza w Nakle Chocimskim. Rodzony brat Mikołaja – Felicjan (Feliks) – był rycerzem, który spędził dziesięć lat w niewoli w wyniku działań wojennych. Zmarł w 1634 roku w Krakowie i został pochowany w nieistniejącym już Kościele Najświętszej Marii Panny, gdzie znajdował się jego marmurowy nagrobek. Pierwszą żoną Felicjana była nieznana z imienia członkini rodu Balickich, z którą miał syna Stanisława. Jego drugą żoną była Katarzyna Koniecpolska, wdowa po Macieju Pukarzewskim, a małżeństwo przyniosło mu dwóch synów – Feliksa i Stefana. Po raz trzeci ożenił się z członkinią rodu Grotowskich, źródła historyczne opisują ten związek jako niedługi, co zapewne ma sugerować, że w krótkim czasie po ślubie zmarł. Stanisław Maj, wspomniany syn Felicjana, był żołnierzem, walczącym w bitwie pod Chocimem w 1621 roku. Miał dwóch synów z nieznaną z imienia Księską. Pierwszy syn, Florian, jest wspomniany przez Niesieckiego, jako mężny kawaler, o drugim synu, Feliksie, występuje jedynie wzmianka. lewo|mały|250x250px|Bitwa pod Chocimiem w 1621 roku, obraz Józefa Brandta