Komitet Pamięci Gusen (zarejestrowane pod nazwą „Gusen Memorial Committee (GMC)”; niem. Gedenkdienstkomitee Gusen) – austriackie stowarzyszenie o międzynarodowym charakterze działania, którego celem jest badanie historii i zachowanie pamięci o ponad 40 000 ofiar (zaniedbanego przez dziesięciolecia) kompleksu byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego Gusen oraz konserwacja budynków obozowych. Komitet wspiera ocalonych, prowadzi badania naukowe i pracę dydaktyczną, gromadzi i udostępnia źródła historyczne. Zajmuje się także oprowadzaniem wycieczek szkolnych, opracowywaniem artykułów, wydawaniem publikacji, jak również organizuje obchody rocznicowe.
Według władz stowarzyszenia termin „Gusen”, który oznacza około dwie trzecie obszaru zajmowanego przed 1946 r. przez kompleks niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych Mauthausen-Gusen, był – zwłaszcza w Austrii – systematycznie pomijany w badaniach i narracji, które dotyczyły o byłego obozu koncentracyjnego Mauthausen; nie posiada również odpowiedniego, należnego miejsca w oficjalnej kulturze pamięci, zgodnie ze swoim znaczeniemRudolf Haunschmied, Jan-Ruth Mills, Siegi Witzany-Durda: St-Georgen-Gusen-Mauthausen – Concentration Camp Mauthausen Reconsidered. Gusen Memorial Committee, Norderstedt 2007, ..
Historia stowarzyszenia Geneza stowarzyszenia sięga 1979 r. Wtedy na terenie gminy St. Georgen an der Gusen, na obszarze której znajdował się niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny Gusen, powstała lokalna grupa, której celem była aktywna działalność na rzecz upamiętnienia ludzi (więźniów) oraz tragicznej historii tego miejsca. Jej założycielami byli: Martha Gammer (miejscowa nauczycielka historii) oraz Rudolf A. Haunschmied (inżynier i pasjonat historii). Po 1989 r. stopniowo nawiązywano coraz ściślejszą współpracę ze stroną polską – zarówno ze świadkami historii, jak i urzędnikami (pracownikami MSZ). W 1995 r. odbyła się pierwsza uroczystość zorganizowana przez grupę, która upamiętniała rocznicę wyzwolenia obozu Gusen. W 2008 r. powołano do życia niezależny podmiot – Komitet Pamięci Gusen (Gusen Memorial Committee), który obecnie zrzesza kilkanaście osób, wywodzących się z wcześniejszej formacji oraz z grupy pracującej w miejscowej parafii.
Honorowi członkowie stowarzyszenia Honorowe członkostwo w Komitecie Pamięci Gusen przyznawane jest w zamian za oddane wsparcie i aktywne zaangażowanie na rzecz podtrzymania pamięci o ofiarach i zwrócenia uwagi szerokim kręgom społeczeństwa na zabójstwo dziesiątek tysięcy zapomnianych więźniów byłych obozów koncentracyjnych Gusen I, II i III.
Tytuł honorowego członka Komitetu Pamięci Gusen został przyznany następującym osobom:
Maximilian Aichern, austriacki duchowny rzymskokatolicki, benedyktyn, w latach 1982–2005 biskup diecezjalny Linzu Ionna Biffi, córka ofiary, Włochy Paul Brusson, ocalony, Belgia St. sierż. Raymond S. Buch, wyzwoliciel, Stany Zjednoczone Josef Chendlik, ocalony, Wielka Brytania Jean Courcier, ocalony, Francja Pierre Serge Choumoff, ocalony, Francja Jean Gavard, ocalony, Francja Reinhard Hanausch, badacz i antykwariusz, Niemcy Mary Huisman, naukowiec, Holandia Ernst Hutsteiner, były burmistrz Langenstein, Austria Andrzej Kaczorowski, polski dyplomata; konsul generalny RP w Monachium, Ostrawie i Kolonii Stanisław Koprowski, ocalony, Polska Lars Labitzke, badacz, Niemcy Stanisław Leszczyński, ocalony, polski radiolog, prof. dr hab. n. med., jeden z pionierów stosowania rezonansu magnetycznego w Polsce Irena Lipowicz, profesor nauk prawnych, była ambasador RP w Austrii, Polska Karl Littner, ocalony, Stany Zjednoczone Artur Lorkowski, polski dyplomata, były ambasador RP w Austrii Vincent Mahler, wyzwoliciel, stany Zjednoczone Jan-Ruth Mills, badaczka, Stany Zjednoczone Jean Monin, ocalony, Francja Nedo Nencioni, ocalony, Włochy Angela Orthner, austriacka polityk, pierwsza przewodnicząca parlamentu Górnej Austrii Leszek Polkowski, ocalony, Polska Angelo Rati, ocalony, Włochy Eugeniusz Śliwiński, ocalony, Polska Dušan Stefančič, ocalony, przewodniczący Międzynarodowego Komitetu Mauthausen, Słowenia Wojcech Topolewski, ocalony, Polska Gunther Trübswasser, austriacki polityk Giuseppe Valota, badacz, Włochy Jerzy Wandel, ocalony, Austria.
Nagrody i nominacje W 2016 r. Komitet Pamięci Gusen oraz jego przewodnicząca Martha Gammer zostali nominowani do nagrody tygodnika „Do Rzeczy” „Strażnik Pamięci” W 2020 r. stowarzyszenie otrzymało nagrodę Kustosz Pamięci Narodowej.
Zobacz też Mauthausen-Gusen Pięć lat kacetu
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa
Kategoria:Stowarzyszenia w Austrii Kategoria:Mauthausen-Gusen !