thumb|240px|Kolegium jezuickie w Krakowie (obecnie budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego).

Antoni Świrczyński (Świerczyński) herbu Ostoja (ur. 15 I 1670 w Wielkopolsce - zm. 10 VII 1727 w Krakowie) – ksiądz katolicki, jezuita, profesor etyki i matematyki w Lublinie, filozofii w Poznaniu i Kaliszu, teologii w Krakowie i we Lwowie, prefekt studiów w Krakowie i Sandomierzu, rektor kolegium jezuitów w Bydgoszczy oraz rektor i mistrz nowicjatu w Krakowie, autor książek.

Życiorys Antoni Świrczyński urodził się w rodzinie szlacheckiej pieczętującej się herbem OstojaA. P. Bieś, Świrczyński Antoni, [w:] „Polski Słownik Biograficzny”, t. LI, Warszawa-Kraków 2016-2017, s. 614-615., należącej do heraldycznego rodu Ostojów (Mościców)K. Niesiecki, Herbarz polski, wyd. J. N. Bobrowicz, Lipsk 1839-1845, t. VIII, s. 579., wywodzącej się ze Świerczyńska MniejszegoE. Sęczys, Szlachta wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1836-1861, Warszawa 2000, s. 703-704. koło Rozprzy w dawnym powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiegoS. Kozierowski, Badania nazw topograficznych na obszarze dawnej wschodniej Wielkopolski, Poznań 1926, t. A-O, s. 159-160.. Jego rodzicami byli – Stanisław Antoni Świerczyński i Katarzyna z PrzeborowskichBiblioteka Kórnicka, PAN, Teki Dworzaczka - Grodzkie i ziemskie > Kalisz > Inskrypcje > XVII/XVIII wiek - 3846 (Nr. 157) 1706., dziedzice Chwalibogowa i Chwalibogówka koło WrześniBiblioteka Kórnicka, PAN, Teki Dworzaczka - Grodzkie i ziemskie > Poznań > Inskrypcje > XVII/XVIII wiek - 1467 (Nr. 1139 IX) 1700..

Antoni Świerczyński wstąpił do zakonu jezuitów dnia 18 VIII 1688 roku w KrakowieEncyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564–1995, oprac. L. Grzebień SJ, Wydz. Filozoficzny TJ, Kraków 1996, hasło: ŚWIRCZYŃSKI.. Następnie odbył dwuletni nowicjat w domu probacji przy kościele św. Szczepana w Krakowie. W latach 1691–1694 studiował filozofię w Kaliszu, potem, w latach 1697–1701, teologię w Poznaniu, gdzie w roku 1700 przyjął święcenia kapłańskie. Formację zakonną ukończył w roku 1702 rocznym studium duchowości i prawa zakonnego (trzeciej probacji) w Jarosławiu. Uroczystą profesję zakonną czterech ślubów złożył w dniu 2 lutego 1706 w Kaliszu.

Antoni Świerczyński, w latach 1702–1703, wykładał etykę i matematykę w Lublinie, następnie w latach 1704-1705 logikę w kolegium poznańskim, po czym w latach 1704–1707 filozofię w KaliszuL. Grzebień SJ, Katalog profesorów kolegium jezuickiego w Poznaniu z „Encyklopedii wiedzy o jezuitach” zestawiony, [w:] „Kronika Miasta Poznania. Nasi dawni Jezuici”, R. 65, nr 4/1997, s. 93., gdzie pełnił też obowiązki prefekta biblioteki. Od roku 1707 wykładał teologię scholastyczną w Krakowie, w kolegium św. Piotra. Następnie, w latach 1709–1717, prowadził wykłady w kolegium lwowskim. Pełnił tam także obowiązki prefekta szkoły oraz rektora kościoła św. Piotra i Pawła. W 1717 roku sprawował funkcję ojca duchownego w kolegium św. Piotra w Krakowie. Potem, w roku 1719, takąż funkcje pełnił w kolegium sandomierskim. 24 sierpnia 1720 roku został mianowany rektorem kolegium w Bydgoszczy. Cztery lata później, 26 sierpnia 1724 roku, powierzono mu obowiązki rektora domu probacji przy kościele św. Szczepana w Krakowie a także magistra nowicjatu i konsultora prowincji.

Antoni Świerczyński jest autorem książek ascetycznych w języku łacińskim (Dies vitae religiosae, Kraków 1726; Via caelestis, Sandomierz 1727) i polskim (Droga do zbawienia, Lwów 1727) oraz komentarzy homiletycznych do Księgi Mądrości (Atrium sapientiae apertum, Lwów 1716). W rękopisie pozostały jego wykłady z teologii.

Zdaniem ks. Stanisława Urbańskiego, profesora nauk teologicznych, twórczość Świerczyńskiego stawia go wśród głównych autorów polskiej mistyki studyjnej XVIII wieku.

Antoniego Świerczyńskiego wspomniał Kasper Niesiecki w „Herbarzu polskim” pisząc o nim:

Zobacz też Herb Ostoja Ród Ostojów (Mościców) Świerczyńscy herbu Ostoja Szkolnictwo jezuickie w Polsce

Przypisy

Bibliografia Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564–1995, oprac. L. Grzebień SJ, Kraków 1996, hasło: ŚWIRCZYŃSKI [dostęp: 2022-06-17]. L. Grzebień SJ, Katalog profesorów kolegium jezuickiego w Poznaniu z „Encyklopedii wiedzy o jezuitach” zestawiony, [w:] „Kronika Miasta Poznania. Nasi dawni Jezuici”, R. 65, nr 4/1997 [dostęp: 2022-06-17]. A. P. Bieś, Świrczyński Antoni, [w:] „Polski Słownik Biograficzny”, t. LI, Warszawa-Kraków 2016-2017. K. Niesiecki, Herbarz polski, wyd. J. N. Bobrowicz, Lipsk 1839-1845, t. VIII. Teki Dworzaczka - Biblioteka Kórnicka [dostęp: 2021-07-30]. Dzieła Antoniego Świerczyńskiego SJ - Biblioteka Jagiellońska [dostęp: 2021-07-30].

Kategoria:Duchowni katoliccy – szlachta I Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy jezuici (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy pisarze nowołacińscy XVIII wieku Kategoria:Polscy pisarze religijni XVIII wieku Antoni Kategoria:Teolodzy katoliccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1670 Kategoria:Zmarli w 1727