Figlarz flagosterny (Alectrurus risora) – gatunek ptaka z rodziny tyrankowatych (Tyrannidae), zamieszkujący Amerykę Południową. Jest narażony na wyginięcie.
Systematyka Gatunek ten jako pierwszy opisał Louis Pierre Vieillot w 1824 roku, nadając mu nazwę Muscicapa risora. Obecnie umieszczany jest w rodzaju Alectrurus. Nie wyróżnia się podgatunków.
Morfologia Ptak o rozmiarze ciała 20 cm (samce z ogonem dochodzą do 30 cm). Samce mają czarną głowę, grzbiet i opaskę na piersi. Dolna część głowy pod dziobem jest pozbawiona opierzenia i w sezonie godowym ma barwę jasnoróżowoczerwoną. Samica ma brązowawo-żółte ubarwienie z jaśniejszym brzuchem, brązowym pasem na piersi i białym gardłem. Charakterystyczne dla tego gatunku są sterówki. U samców dwie zewnętrzne sterówki osiągają połowę długości ciała, są czarne, wąskie u nasady, ale zewnętrzne 2/3 ich długości jest bardzo szerokie. U samic zdecydowanie mniejsze, osiągające długość do kilku centymetrów, wąskie bliżej kupra i rozszerzające się na końcach. Dziób mają szpiczasty, charakterystyczny dla owadożerców; u samca bladoróżowy u nasady i jaśniejszy na końcu, u samicy bladoróżowy i szarawy na końcu.
Zasięg występowania Obecnie figlarz flagosterny występuje jedynie na kilkudziesięciu stanowiskach. Gatunek endemiczny w południowym Paragwaju (w departamentach Presidente Hayes, Amambay, Departament Centralny, Górna Parana, Paraguarí, Itapúa, Misiones i San Pedro) oraz w północnej Argentynie (w prowincjach Corrientes, Formosa, rzadko w Chaco i Misiones). Gatunek występował także w Brazylii, gdzie ostatnio obserwowano go w 1974 roku w okolicach Rio de Janeiro, oraz w Urugwaju, gdzie od 1986 roku odnotowano tylko jedno niepotwierdzone stwierdzenie. Szacuje się, że w Argentynie gatunek ten obecnie zasiedla tylko około 10% swojego pierwotnego habitatu.
Ekologia Figlarz flagosterny zamieszkuje wilgotne obszary trawiaste w pobliżu lub w obrębie bagien, sawanny i obszary krzewiaste. Występuje na wysokościach do 500 m n.p.m. Uważa się, że dla jego bytowania niezbędne są wysokie trawy przekraczające metr wysokości. Kiedyś był gatunkiem częściowo wędrownym, w czasie sezonu rozrodczego ptaki widywane były w Argentynie w okolicach Buenos Aires, a w okresie zimowym w Brazylii. Obecnie jest gatunkiem osiadłym. Żyje i rozmnaża się w grupach liczących około 20 (wyjątkowo do 50) osobników. Samce są częściowo monogamiczne, a częściowo poligamiczne.
Status zagrożenia i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN figlarz flagosterny od 1994 roku jest klasyfikowany jako gatunek narażony (VU, Vulnerable). Liczebność populacji szacowana jest na 3000–6000 dorosłych osobników. Trend liczebności populacji jest spadkowy. Spowodowany jest on zmniejszaniem się naturalnego habitatu.
Organizacja BirdLife International wymienia 26 ostoi ptaków IBA, w których ten gatunek występuje, 16 w Argentynie (m.in. Park Narodowy Mburucuyá) i 10 w Paragwaju (np. Park Narodowy San Rafael).
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Tyrankowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1824 roku Kategoria:Taksony opisane przez Louisa Pierre’a Vieillota Kategoria:Fauna Urugwaju Kategoria:Fauna Paragwaju Kategoria:Fauna Brazylii Kategoria:Fauna Argentyny