Władimir Teodorowicz Spiwakow (ros. Влади́мир Теодо́рович Спивако́в, ur. 12 września 1944 w Ufie) – radziecki i rosyjski dyrygent, skrzypek i pedagog, Ludowy Artysta ZSRR (1989).
Życiorys Urodził się w rodzinie inżyniera będącego również lekarzem dietetykiem Teodora Spiwakowa i pianistki Jekatieriny z d. Weintraub. Jego rodzice do 1941 mieszkali w Leningradzie (obecnie Petersburg), dokąd wrócili w 1945 po zakończeniu wojny. W wieku 7 lat zaczął zajmować się muzyką, uczył się w szkole muzycznej, w 1955 został przyjęty do 10-letniej muzycznej szkoły przy Konserwatorium Leningradzkim. W 1957 jako uczeń został laureatem pierwszej nagrody leningradzkiego konkursu Białe Noce i zadebiutował jako solista skrzypek na scenie Konserwatorium Leningradzkiego. W 1961 wziął udział we wszechrosyjskim konkursie młodych wykonawców, gdzie zwrócił na siebie uwagę wykładowcy Konserwatorium Moskiewskiego, Jurija Jankielewicza, który zaproponował mu podjęcie nauki w Centralnej Szkole Muzycznej. W 1963 ukończył Centralną Szkołę Muzyczną przy Konserwatorium Moskiewskim, następnie od 1963 do 1968 studiował w Konserwatorium Moskiewskim im. Czajkowskiego w klasie skrzypiec Jurija Jankielewicza, jednocześnie uczęszczając do klasy Dawida Ojstracha. Od 1965 koncertował, w 1970 został solistą Filharmonii Moskiewskiej. Brał udział w międzynarodowych konkursach, m.in. w Paryżu w 1965, w Genui w 1967, w Montrealu w 1969 (gdzie otrzymał pierwszą nagrodę), a także w konkursie im. Czajkowskiego w Moskwie, gdzie w 1970 otrzymał drugą nagrodę. W 1970 ukończył aspiranturę w Konserwatorium Moskiewskim.
W 1975 odniósł sukces, występując w USA, co zapoczątkowało jego międzynarodową karierę. Jako solista występował z najlepszymi orkiestrami filharmonicznymi i symfonicznymi (m.in. z Moskwy, Leningradu, Wiednia, Berlina, Londynu, Nowego Jorku, Filadelfii, Pittsburghu i z Koninklijk Concertgebouworkest) i najlepszymi dyrygentami i muzykami na świecie (m.in. Mrawinskim, Swietłanowem, Kondraszynem, Giulinim, Tiemirkanowem, Rostropowiczem, Ozawą, Maazelem, Mutim, Menuhinem, Pendereckim, Zimermanem, Bernsteinem i Abbado). W 1979 założył orkiestrę kameralną Wirtuozi Moskwy i został jej dyrygentem (15 czerwca 1982 orkiestra otrzymała specjalny status Państwowej Orkiestru Kameralnej Ministerstwa Kultury ZSRR). W tym samym roku zadebiutował jako dyrygent symfoniczny z Chicago Symphony Orchestra. Wraz z orkiestrą występował we wszystkich ważniejszych miastach byłego ZSRR, Europy, USA i Japonii, biorąc udział w międzynarodowych festiwalach. Od 1975 do 1990 wykładał w Muzycznym Instytucie Pedagogicznym jako profesor. Otrzymał tytuł Ludowego Artysty ZSRR w 1989.
W 1989 został dyrektorem artystycznym Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego w Colmarze. W 1994 założył Międzynarodową Fundację Charytatywną im. Władimira Spiwakowa. Od 1994 do 2005 prowadził kursy w Zurychu, jednocześnie od 1999 do 2003 dyrygował Rosyjską Orkiestrą Narodową. W 2002 założył Moskiewski Międzynarodowy Dom Muzyki, którego w 2003 został kierownikiem. Wszedł w skład Rady przy Prezydencie Rosji ds. Kultury i Sztuki. Został jurorem międzynarodowych konkursów muzycznych w Paryżu, Genui, Londynie i Montrealu. W 2002 i 2007 był przewodniczącym jury Międzynarodowego Konkursu im. Czajkowskiego w Moskwie. Od 1989 mieszka w Moskwie, Francji i Hiszpanii. W 2004 otrzymał honorowe obywatelstwo miasta Togliatti. Jest honorowym profesorem Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego im. Łomonosowa. W 2006 uhonorowano go wyróżnieniem Artyści UNESCO na rzecz Pokoju.
W marcu 2014 wraz z innymi osobami publicznymi w Rosji podpisał list popierający aneksję Krymu przez Rosję.
Nagrody i odznaczenia Bohater Pracy Federacji Rosyjskiej (2025) Nagroda Państwowa ZSRR (1989) Państwowa Nagroda Federacji Rosyjskiej (2011) Nagroda Leninowskiego Komsomołu (1982) Nagroda Władz Federacji Rosyjskiej (2010) Order „Za zasługi dla Ojczyzny” I klasy (2019) Order „Za zasługi dla Ojczyzny” II klasy (2009) Order „Za zasługi dla Ojczyzny” III klasy (1999) Order „Za zasługi dla Ojczyzny” IV klasy (2014) Order Przyjaźni Oficer Legii Honorowej (Francja, 2011) Kawaler Legii Honorowej (Francja, 2000) Order Sztuki i Literatury (Francja) Komandor Orderu Gwiazdy Włoch (Włochy, 2012) Order „Danaker” (Kirgistan) Order Świętego Mesropa Masztoca (Armenia) Order Księcia Jarosława Mądrego V klasy (Ukraina, odebrane w 2024) Order Za Zasługi III klasy (Ukraina, odebrane w 2024) Order Franciszka Skaryny (Białoruś, 2014; zwrócił odznaczenie w sierpniu 2020) Złoty Medal Mozarta UNESCO I inne.
Przypisy
Kategoria:Bohaterowie Pracy Federacji Rosyjskiej Kategoria:Laureaci Nagrody Leninowskiego Komsomołu Kategoria:Laureaci Nagrody Państwowej Federacji Rosyjskiej Kategoria:Laureaci Nagrody Państwowej ZSRR Kategoria:Ludowi Artyści ZSRR Kategoria:Ludzie urodzeni w Ufie Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Włoch Kategoria:Odznaczeni Orderem Przyjaźni (Federacja Rosyjska) Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za zasługi dla Ojczyzny” Kategoria:Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Pozbawieni Orderu Księcia Jarosława Mądrego Kategoria:Pozbawieni Orderu „Za zasługi” (Ukraina) Kategoria:Odznaczeni Orderem „Danaker” Kategoria:Radzieccy dyrygenci Kategoria:Rosyjscy dyrygenci Kategoria:Urodzeni w 1944