thumb|250px|Mapa Szkocji przedstawiająca podział na hrabstwa i jednostki administracyjnego niższego rzędu w 1947 roku Hrabstwa Szkocji ( lub ) – dawne jednostki podziału terytorialnego Szkocji, istniejące co najmniej od XII wieku do 1975 roku.

Koncepcja podziału terytorium na hrabstwa przybyła z Anglii, gdzie hrabstwa ustanowione zostały przez Normanów, wkrótce po podboju tego kraju w 1066 roku. Pierwsze hrabstwa w Szkocji utworzone zostały w okresie panowania Dawida I (1124–1153), w południowo-wschodniej części kraju. Większość hrabstw uformowana została do XIII wieku, choć ostatnie, na północno-zachodnich peryferiach kraju, powstały dopiero w XVII wieku. Pierwotnie pełniły one głównie funkcję sądowniczą, jako obszary jurysdykcji szeryfa, który reprezentował na danym terenie monarchę, nazywane (sheriffdoms). Z czasem hrabstwa nabyły funkcję administracyjną. W połowie XIX wieku granice hrabstw i szeryfowstw przestały się pokrywać.

Hrabstwa przetrwały do 1975 roku w zasadniczo niezmienionych granicach. W 1891 roku dokonano niewielkich korekt granic, likwidując większość ekslaw i enklaw. Szczególnie rozczłonkowane hrabstwo Cromartyshire połączono z Ross-shire, tworząc nowe hrabstwo Ross and Cromarty. Tym samym liczba hrabstw zmniejszyła się z 34 do 33.

Hrabstwa przestały istnieć w 1975 roku, kiedy to w wyniku reformy administracyjnej zastąpione zostały przez dwustopniowy podział na (regions) i (districts). W 1996 roku kolejna reforma administracyjna wprowadziła nowy podział na „obszary rady lokalnej” (council areas). Współcześnie termin „hrabstwo” (county) bywa używany w odniesieniu do tych ostatnich.

Lista hrabstw + Lista hrabstw Szkocji Nazwa Inne nazwy Ośrodek administracyjny Uwagi Aberdeenshire Aberdeen Aberdeen Angus Forfarshire, Forfar Forfar Argyll Argyle, Argyllshire Inveraray, później Lochgilphead Ayrshire Ayr Ayr Banffshire Banff Banff Berwickshire Berwick Berwick-upon-Tweed (do 1482), Duns Buteshire Bute Rothesay Caithness Caithness-shire Wick Clackmannanshire Clackmannan Clackmannan (do 1821), Alloa Cromartyshire Cromarty Cromarty Zlikwidowane w 1891 roku, połączone w Ross and Cromarty Dumfriesshire Dumfries Dumfries Dunbartonshire Dumbartonshire, Dumbarton, Dunbarton Dumbarton East Lothian Haddingtonshire, Haddington Haddington Fife Fifeshire Cupar Inverness-shire Inverness Inverness Kincardineshire Mearns, Kincardine , później Stonehaven Kinross-shire Kinross Kinross Kirkcudbrightshire Kirkcudbright Kirkcudbright Lanarkshire Lanark Lanark, później Hamilton Midlothian Edinburghshire, Edinburgh Edynburg Moray Elginshire, Elgin, Morayshire Elgin Nairnshire Nairn Nairn Orkady (Orkney) Kirkwall Peeblesshire Tweeddale, Peebles Peebles Perthshire Perth Perth Renfrewshire Renfrew Renfrew Ross and Cromarty Dingwall Utworzone w 1891 roku z połączenia Cromartyshire i Ross-shire Ross-shire Ross Dingwall Zlikwidowane w 1891 roku, połączone w Ross and Cromarty Roxburghshire Roxburgh , później Jedburgh (do 1899), Newtown St Boswells Selkirkshire Ettrick Forest, Selkirk Selkirk Stirlingshire Stirling Stirling Sutherland Sutherlandshire Dornoch Szetlandy (Zetland) Shetland Lerwick West Lothian Linlithgowshire, Linlithgow Linlithgow Wigtownshire Wigtown Wigtown

W latach 90. XIX wieku Aberdeen, Dundee, Edynburg i Glasgow ustanowione zostały miastami na prawach hrabstwa ().

Zobacz też

hrabstwa Anglii

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Interaktywna mapa hrabstw Szkocji na stronie Biblioteki Narodowej Szkocji