thumb|Kościół św. Karola Boromeusza thumb|„Jamnik” przy ul. Kruczej, ul. Grochowa w lewo thumb|Dawny budynek V LO thumb|Pawilony handlowe pod nr 17 i 19-21 thumb|Szkoła podstawowa Ulica Grochowa – ulica położona we Wrocławiu, łącząca ulicę Kruczą z ulicą Stalową, na osiedlu Powstańców Śląskich w dawnej dzielnicy Krzyki (odcinek od ulicy Kruczej do ulicy Gajowickiej) oraz na osiedlu Gajowice, w dawnej dzielnicy Fabryczna (odcinek od ulicy Gajowickiej do ulicy Stalowej). Ulica ma długości. W południowo-zachodniej pierzei ulicy położony jest Kościół św. Karola Boromeusza wpisany do rejestru zabytków. Ponadto część obszaru położona po północno-wschodniej stronie ulicy, ujęta w gminnej ewidencji zabytków, objęta jest ochroną w zakresie historycznego układu urbanistycznego osiedla. Przy ulicy mieści się Szkoła Podstawowa nr 43 oraz Przedszkole Integracyjne nr 93. Ponadto do 2017 r. funkcjonowało tu Liceum Ogólnokształcące nr 5.

Historia Ulica przebiega przez obszar dawnych Gajowic (Gabitz), który został włączony do miasta w 1868 r. W omawianym obszarze istniała już w średniowieczu droga i wieś Gajowice (Gay, Gayouice). Początkowo była to wieś wzdłuż drogi biegnącej na śladzie dzisiejszej ulicy Gajowickiej. Z Gajowic wydzielono Dworek (Höfchen) – odcinek ulicy Grochowej od ulicy Kruczej do ulicy Gajowickiej – włączony współcześnie do osiedla Powstańców Śląskich.

Ulica Grochowa, z nazwą własną, nie istniała jeszcze w 1901 r. Istniał już jednak bez nazwy początkowy jej odcinek pomiędzy ulicą Kruczą (Charlottenstrasse), która na tym odcinku wytyczona została w 1895 r., a Gajowicką (Gabitzstrasse), przy terenie, na którym później zbudowano kościół. Dalej prowadziła nienazwana droga w kierunku północno-zachodnim, na śladzie której powstała ulica Grochowa, do innej drogi na śladzie dzisiejszej ulicy Icchaka Lejba Pereca (Rehdigerstrasse). Do 1912 roku przy wytyczonej już ulicy zabudowano południowo-zachodnią pierzeję ulicy, od ulicy Gajowickiej do Jemiołowej, a dalej urządzono stajnie miejskie, oraz północno-wschodnią pierzeję od ulicy Gajowickiej do Karasiej i od Icchaka Lejba Pereca do Kłośnej (Wielandstrasse). Natomiast przed 1926 r. istniała już niemal na całej długości wraz z większością zabudowy pierzejowej, z wyjątkiem końcowego odcinka przy ulicy Stalowej (Kopischstrasse), która również w tym czasie na tym odcinku była w fazie tworzenia. Istniał już wówczas neoromański Kościół św. Karola Boromeusza z lat 1910–1912, zbudowany według projektu J. Maasa, wokół którego założono zieleniec z placem zabaw, a całość otoczono szpalerem kasztanowców. Ponadto oprócz współczesnych ulic, ulica Grochowa łączyła się z nieistniejącą dziś ulicą Karasią (Sprudelstrasse), biegnącą od ulicy Kruczej (Charlottenstrasse) do ulicy Żelaznej (Opitzstrasse). Po południowo-zachodniej stronie ulicy, na odcinku od ulicy Jemiołowej do ulicy Karasiej, położone były wspomniane wyżej stajnie miejskie (Städt Marstall), natomiast po stronie północno-wschodniej, przy odcinku od ulicy Gajowiskiej do ulicy Jemiołowej, położona była za pierwszą linią zabudowy elektrownia z podstacją energetyczną (E.W. Unterwk. I).

Teren szkoły między ulicą Jemiołową, Grochową i nieistniejącą ulicą Karasią (łącznik ulicy Żelaznej), za pierwszą linią zabudowy pierzejowej wzdłuż ulicy, również zagospodarowany był wówczas na potrzeby edukacji. Mieściło się tu Królewskie Katolickie Seminarium dla Nauczycielek. Pierwszy projekt szkoły z 1905 r. opracowany w Berlinie nie został zrealizowany. Kolejny z 1913 r. Wilhelm Palaschewskiego zakładał budowę masywnej bryły budynku z salą gimnastyczną, zapleczem gospodarczym, internatem i mieszkaniami dla nauczycieli. Na terenie szkoły powstał także bogaty program ogrodu. Urządzono teren zieleni o geometrycznej, osiowej kompozycji, z trójkątnym przedogrodem przed wejściem głównym, cztery boczne kwatery od strony ulicy Grochowej z przylegającymi po południowo-wschodniej stronie kortami tenisowymi, a po północno-wschodniej stronie przewidziano ozdoby warzywny ogród dyrektora szkoły. Dziedziniec z trzech stron otaczały szpalery drzew. Obiekt jest niezachowany. Ponadto w dziedzińcu naprzeciwko opisanej szkoły urządzono zieleniec, wewnątrz kwartału zabudowy pomiędzy Grochową a placem Icchaka Lejba Pereca (Rehdigerplatz), którego układ przestrzenny pozostaje czytelny do dziś (zobacz dalej: „Zieleń międzyblokowa przy ul. Pereca i ul. Grochowej”).

Zabudowa Gajowic w dużej części uległa, w wyniku działań wojennych, zniszczeniom powstałym podczas oblężenia Wrocławia w 1945 r. Zniszczony podczas wojny obszar Gajowic od lat 60. XX wieku stał się miejscem największej inwestycji mieszkaniowej w powojennej historii miasta pod nazwą osiedla mieszkaniowego „Gajowice”. W latach 60. i 70. XX wieku nastąpiła odbudowa osiedla Gajowice według projektu Igora Tawryczewskiego. Prace nad projektem rozpoczęto w 1959 r., a z wyżej wymienionym współpracowali: Edmund Frąckiewicz, Jadwiga Grabowska-Hawrylak, Maria Kiełczewska, Witold Maciejewski, Zygmunt Pawłowicz, Maria Tawryczewska. Powstała wówczas większość zabudowy przy ulicy Grochowej, w tym bloki osiedla „Celina” z lat 1964–1974 po południowo-wschodniej stronie ulicy Gajowickiej (dziś osiedle Powstańców Śląskich). Tu także powstał w tym czasie wzdłuż ulicy Kruczej numery od 1 do 31 nieparzyste, ze ścianą szczytową przy początku ulicy Grochowej, czteropiętrowy budynek mieszkalny długości 140 m, projektu Leszka Tumanowicza, zwany „jamnikiem”. W ramach budowy osiedla powstały także pawilony handlowe. W części osiedla Gajowice, przez którą przebiega ulica Grochowa, wraz z zabudową w latach 60. i 70. XX wieku dokonano nasadzeń zieleni zachowanej do dziś.

W rejonie ulicy Stalowej, Grochowej i Icchaka Lejba Pereca zbudowano w 1964 r. zespół szkół (dwie bliźniacze szkoły podstawowe) o lekkiej i nowoczesnej architekturze. Jedna z nich została uruchomiona w 1964 r. a druga w 1965 r. Budynki szkoły powstały z prefabrykatów na podstawie projektu Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak. Określano je jako „szklane domy”, z powodu ciemnozielonej, szklanej elewacji i szyb okiennych, z białymi słupkami między poszczególnymi pionowymi pasami. Budynki w rzucie poziomym mają kształt podkowy, połączone są dużą salą gimnastyczną, z możliwością podziału za pomocą specjalnej zasłony, oraz pawilonowy układ klas ze skrzydłami dla młodszych i starszych dzieci. Za ten obiekt nadana została nagroda Ministra Budownictwa. Jeden z czołowych polskich architektów Jerzy Hryniewiecki określił wówczas tę szkołę jako „szkoła urocza”, a inni jako „perła Gajowic”. W 2021 r. cała ta zabudowa przeznaczona była dla jednej szkoły podstawowej – nr 43. Z kolei w 1966 roku przeniesiono do nowego budynku przy ulicy Grochowej 13 V Liceum Ogólnokształcące (z budynku przy ulicy Kruczej 49). Budynek szkoły zaprojektowała również architekt Jadwiga Grabowska-Hawrylak, przy współpracy następujących twórców: Edmund Frąckiewicz, Maria Tawryczewska, Igor Tawryczewski, Maria Kiełczewska, Witold Maciejewski. Uroczyste otwarcie miało miejsce 22 września 1966 r. Dnia 12 października 1978 roku, w 30. rocznicę powstania szkoły, nastąpiło uroczyste odsłonięcie pomnika jej patrona, generała Jakuba Jasińskiego. We wrześniu 2017 roku szkołę przeniesiono do nowego budynku zbudowanego w innej części miasta. W tym samym roku (1966 r.) w nowym budynku pod numerem 15 uruchomiono przedszkole.

W 1968 roku, w lokalizacji wyżej wspomnianej dawnej elektrowni (pod współczesnym adresem ) utworzono Międzynarodowe Laboratorium Silnych Pól Magnetycznych i Niskich Temperatur, w 2017 r. zlikwidowane i włączone w struktury Instytutu Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych im. Włodzimierza Trzebiatowskiego Polskiej Akademii Nauk.

W 2020 r. Gmina Wrocław sprzedała pawilony handlowe przy ulicy Grochowej 17 i 19-21. W wyniku przetargu wyłoniono nabywcę obiektu za kwotę 3 milionów 550 tysięcy zł. Transakcja obejmowała teren o powierzchni z zabudową o powierzchni . Przewiduje się budowę czteropiętrowego (lub wyższego do 25 m) budynku mieszkalnego z lokalami handlowo-usługowymi na parterze i w podwórzu ogólnodostępny teren rekreacyjny na działce gminnej o powierzchni co najmniej , z dostępem przez przejazd bramowy od strony ulicy Grochowej. Sam pawilon był w złym stanie technicznym. Mieściła się tu między innymi jadłodajnia „Grochowianka”.

W tym samym 2020 roku przeprowadzono cząstkowy remont nawierzchni ulicy na odcinku od ulicy Gajowickiej do ulicy Icchaka Lejba Pereca. Całość inwestycji kosztowała .

Nazwy W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy: Herderstrasse, do 15.05.1946 r. Grochowa, od 15.05.1946 r.

Nazwa niemiecka ulicy Herderstrasse upamiętniała Johanna Gottfrieda von Herdera, urodzonego 25.08.1744 r. w Morągu, zmarłego 18.07.1803 r. w Weimarze, pisarza, filozofa, przyjaciela Johanna Wolfganga von Goethego. Współczesna nazwa ulicy – ulica Grochowa – została nadana przez Zarząd Wrocławia i ogłoszona w okólniku nr 33 z 15.05.1946 r.

Układ drogowy Ulica łączy się z następującymi drogami publicznymi, kołowymi: + Drogi powiązane Powiązanie kierunek Droga Fotografia Opis skrzyżowanie ← → ulica Krucza 160px w lewo (dół) i w górę skrzyżowanie ← → ulica Gajowicka 160px na wprost obok kościoła skrzyżowanie ← → ulica Jemiołowaklasy lokalnej 160px w lewo (dół) i w prawo (góra) skrzyżowanie → ulica Kwaśna ← łącznik ulicy Żelaznejciąg pieszy lub pieszo-rowerowy na śladzie dawnej ulicy Karasiej skrzyżowanie ← → ulica Icchaka Lejba Perecaklasy lokalnej 160px w lewo i w prawo skrzyżowanie ← ulica Kłośnaklasy dojazdowej 160px w lewo (dół) skrzyżowanie ← → ulica Stalowa 160px w lewo i w prawo

Droga Do ulicy Grochowej przypisana jest droga gminna (numer drogi 105476D, numer ewidencyjny drogi G1054760264011), która obejmuje ulicę o długości , łącząca ulicę Kruczą z ulicą Stalową, klasy lokalnej. Przy numerze 24 pas drogowy w liniach rozgraniczających ma 19,5 m, a przy numerach 19-21 ma 19,0 m. Nawierzchnia ulicy wykonana jest jako brukowana z kamiennej kostki granitowej. Ulica przebiega przez teren położony na wysokości bezwzględnej od 119,6 do 120,5 . Ulica położona jest na działkach ewidencyjnych o łącznej powierzchni (), wg poniższego zestawienia:

+ Działki ewidencyjne. numer powierzchnia odcinek foto obręb Południe AM-22 działka nr 57 () od ulicy Kruczej do ulicy Gajowickiej obręb Grabiszyn AM-16 działka nr 22 () od ulicy Gajowickiej do ulicy Jemiołowej 160px obręb Grabiszyn AM-16 działka nr 12 od ulicy Jemiołowej do ulicy Kwaśniej 160px obręb Grabiszyn AM-14 działka nr 24 od ulicy Kwaśniej do ulicy Pereca 160px obręb Grabiszyn AM-14 działka nr 14/2 () od ulicy Pereca do ulicy Stalowej 160px razem powierzchnia ()

Znaczenie, powiązania, komunikacja thumb|Autobus na ul. Grochowej thumb|Przystanek „Grochowa” thumb|Przedszkole thumb|Szkoła podstawowa thumb|Dawny budynek V LO thumb|Supersam PSS Społem thumb|Ryneczek Jemiołowa thumb|Ul. Grochowa 29-31 thumb|Pawilony handlowe, w tle po prawej zabudowa osiedla „Celina” thumb|Pomnik gen. J. Jasińskiego