Składany smartfon (ang. foldable smartphone) – smartfon z elastycznym wyświetlaczem i mechanizmem zawiasu, który umożliwia składanie urządzenia wzdłuż jednej lub kilku osi. Po złożeniu urządzenie zajmuje mniej miejsca, a po rozłożeniu oferuje większą powierzchnię roboczą ekranu, w niektórych konstrukcjach zbliżoną do niewielkiego tabletu.

thumb|Samsung Galaxy Z Fold8 z uruchomioną aplikacją Mapy Google na wewnętrznym ekranie

Współczesne składane smartfony występują przede wszystkim w trzech typach konstrukcji: fold, flip i tri-fold. Modele typu fold rozkładają się z formatu smartfonu do formatu zbliżonego do niewielkiego tabletu; modele typu flip składają się wzdłuż krótszej krawędzi, zmniejszając wysokość urządzenia; konstrukcje tri-fold wykorzystują dwa zawiasy i trzy segmenty obudowy. Określenie „flip phone” bywa w języku angielskim używane także wobec starszych telefonów bez elastycznego ekranu, dlatego nie jest synonimem całej kategorii składanych smartfonów.

Historia

Wczesne prace nad elastycznymi wyświetlaczami

Prace badawcze nad giętkimi ekranami trwały od początku lat 2010. W 2013 roku Samsung zaprezentował na targach CES koncepcyjną technologię wyświetlaczy giętkich o nazwie Youm, a w tym samym roku wprowadził na rynek pierwszy produkt wykorzystujący elastyczny panel OLED – zakrzywiony smartfon Galaxy Round; podobne rozwiązanie, LG G Flex, zaprezentowało wówczas LG. Wyświetlacze w tych urządzeniach były jednak wygięte na stałe podczas produkcji i nie umożliwiały składania przez użytkownika.

Pierwsze modele komercyjne w Europie

W 2019 roku Samsung Galaxy Fold trafił do sprzedaży w piętnastu krajach Europy (w tym w Polsce) 3 maja 2019 roku. Był to jeden z pierwszych szeroko dystrybuowanych w Europie składanych smartfonów z elastycznym wyświetlaczem.

W 2020 roku do sprzedaży trafiła Motorola Razr – smartfon o konstrukcji typu flip. W lutym 2020 roku Samsung zaprezentował Galaxy Z Flip. Od tego czasu konstrukcje typu flip rozwijały się równolegle z urządzeniami typu fold jako jeden z głównych formatów składanych smartfonów.

Rodzaje składanych smartfonów

Podział składanych smartfonów odnosi się przede wszystkim do kierunku i liczby zgięć ekranu oraz sposobu, w jaki zmienia się format urządzenia po rozłożeniu.

Urządzenia typu fold składają się wzdłuż dłuższej krawędzi. Po rozłożeniu oferują ekran wewnętrzny o przekątnej rzędu 7–8 cali i format zbliżony do niewielkiego tabletu; przykładami są Samsung Galaxy Z Fold oraz Huawei Mate X.

thumb|Samsung Galaxy Z Fold8

Urządzenia typu flip składają się wzdłuż krótszej krawędzi, dzięki czemu po złożeniu ich wysokość zmniejsza się mniej więcej o połowę przy zachowaniu szerokości typowego smartfonu; do tej grupy należą m.in. Samsung Galaxy Z Flip i Motorola Razr.

Konstrukcje tri-fold wykorzystują dwa zawiasy i trzy segmenty obudowy, dzięki czemu ekran może być składany w więcej niż jednym miejscu. Urządzenia tego typu pojawiły się komercyjnie od 2024 roku; przykładami są Huawei Mate XT oraz Samsung Galaxy Z TriFold.

Rozwój technologii

Rozwój składanych smartfonów koncentruje się przede wszystkim na kilku obszarach: trwałości i budowie zawiasu, ograniczaniu grubości i masy urządzeń, odporności konstrukcji, zmniejszaniu widoczności zagięcia ekranu, rozwoju ekranów zewnętrznych oraz dostosowaniu oprogramowania do zmiennych proporcji wyświetlacza.

Zawiasy. Wczesne konstrukcje pozostawiały widoczną szczelinę między częściami urządzenia po złożeniu lub nie domykały się równomiernie. W kolejnych generacjach producenci rozwijali mechanizmy zawiasowe tak, aby umożliwiały pełniejsze domknięcie urządzenia, zmniejszały naprężenia ekranu i ograniczały widoczność zagięcia. Deklarowana trwałość zawiasów zależy od modelu; dla wybranych urządzeń producenci podają wartości sięgające kilkuset tysięcy cykli składania.

W najnowszych modelach składanych smartfonów zaprezentowanych na rynku w ostatnim czasie konstrukcja zawiasów została dopracowana w stopniu, który umożliwia domknięcie urządzenia bez widocznej szczeliny (np. Galaxy Z Flip7 i kolejne generacje).

thumb|Samsung Galaxy Z Flip8

Grubość i masa. Kolejne generacje urządzeń typu fold stały się znacząco cieńsze i lżejsze. Według danych producenta, Samsung Galaxy Fold z 2019 roku miał grubość do 17,1 mm w stanie złożonym, podczas gdy zaprezentowany w 2026 roku Galaxy Z Fold8 osiągnął grubość 9,7 mm, co stanowi zmniejszenie o 43% w ciągu siedmiu generacji.

Odporność konstrukcji. Wczesne modele składanych smartfonów nie posiadały certyfikatów odporności na pył i wodę porównywalnych ze standardowymi flagowymi smartfonami. W kolejnych latach część producentów wprowadziła certyfikaty odporności na wnikanie pyłu i wody (np. IP48, a w wybranych modelach pełne IP68), choć w 2026 roku poziom ten wciąż różnił się między modelami i pozostawał, w przypadku wielu urządzeń typu fold, niższy niż w standardowych smartfonach flagowych.

Widoczność zagięcia ekranu. Zagięcie w miejscu złożenia ekranu, widoczne i wyczuwalne dotykiem w pierwszych generacjach urządzeń, było stopniowo ograniczane dzięki zmianom w konstrukcji zawiasu, zastosowaniu grubszej warstwy ultracienkiego szkła ochronnego (UTG) oraz nowym materiałom klejącym o większej elastyczności, pochłaniającym naprężenia mechaniczne.

Ekrany zewnętrzne. O ile pierwsze modele typu fold miały niewielkie, mocno ograniczone funkcjonalnie ekrany zewnętrzne, o tyle w kolejnych generacjach ich rozmiar i funkcjonalność sukcesywnie rosły, umożliwiając m.in. pełną obsługę aplikacji bez konieczności rozkładania urządzenia.

Oprogramowanie. Równolegle z rozwojem sprzętu rozwijało się oprogramowanie dostosowane do zmiennych proporcji ekranu i różnych pozycji urządzenia. System Android od wersji 12 domyślnie uruchamia aplikacje w trybie wielookienkowym na większych ekranach, a producenci nakładek systemowych, w tym Samsung w One UI, wprowadzili funkcje takie jak tryb Flex (obsługa aplikacji w układzie górna/dolna część ekranu przy częściowo złożonym urządzeniu) oraz tryb wielu okien pozwalający na jednoczesne korzystanie z kilku aplikacji w układzie podzielonego ekranu lub okien swobodnie przesuwanych po ekranie.

Rynek

Składane smartfony przez większość swojej historii stanowiły niewielką część globalnego rynku smartfonów, ale segment stopniowo zwiększał skalę. Według szacunków Counterpoint Research w 2020 roku na świecie sprzedano około 3 milionów takich urządzeń, a Samsung odpowiadał wówczas za większość tego wolumenu.

W kolejnych latach do segmentu dołączyli m.in. Xiaomi, Oppo, Honor, Vivo i Google. Według danych IDC globalne dostawy składanych smartfonów rosły także w połowie lat 2020., choć tempo wzrostu i prognozy różniły się w zależności od okresu i źródła analitycznego.

Rynek w 2026 roku

W 2026 roku na rynku równolegle rozwijano konstrukcje typu fold, flip i tri-fold. Urządzenia składane udostępniło kilku dużych producentów, w tym Samsung, Huawei, Motorola i Honor.

Segment pozostaje mniejszy od rynku klasycznych smartfonów, ale analitycy branżowi prognozują dalszy wzrost sprzedaży urządzeń składanych. Prognozy wskazują zarazem na możliwość zmian udziałów rynkowych wraz z pojawianiem się kolejnych producentów i nowych formatów konstrukcyjnych.

Zobacz też

Smartfon Wyświetlacz OLED Samsung Galaxy Z Fold Samsung Galaxy Z Flip Huawei Mate X

Przypisy

Kategoria:Smartfony składane