O zmierzchu (lit. Sutemose) – litewski dramat historyczny z 2019 roku w reżyserii Šarūnasa Bartasa, powstały w koprodukcji z Francją (przy współudziale podmiotów z Serbii, Czech, Łotwy i Portugalii).
Obraz znalazł się w selekcji oficjalnej odwołanego 73. MFF w Cannes w 2020. W tym samym roku uczestniczył w konkursie głównym o nagrodę Złotej Muszli na MFF w San Sebastián.
Film w całości nakręcono w plenerach na Litwie (głównie w rejonie szyrwinckim, położonym w okręgu wileńskim). Scenariusz oparto na powieści Vincasa Giedry. Na tle losów pewnego gospodarza i jego bliskich ukazano przygnębiający tragizmem obraz powojennej wsi litewskiej po przywróceniu władzy radzieckiej wraz ze skazaną na porażkę walką narodowej partyzantki. Film podejmuje tematykę zapoczątkowaną w kinematografii litewskiej w epoce ZSRR filmem Vytautasa Žalakevičiusa Nikt nie chciał umierać (Niekas nenorėjo mirti, 1965).
Treść Akcja tragicznej opowieści toczy się na zrujnowanej wojną i okupacją prowincji litewskiej w 1948 roku, skupiona głównie na poruszających przeżyciach i psychicznych doznaniach 19-letniego chłopca. Na Litwinów pod nową okupacją – sowiecką, spadają represje w postaci politycznych prześladowań i ekonomicznych obciążeń; próby oporu podejmują tylko ukrywający się wciąż w lasach nieliczni partyzanci. Zamożniejszy od innych chłop Jurgis Pliauga wspiera ich zaopatrzeniem, żyjąc na uboczu i starając się nie ściągać na siebie uwagi miejscowych organów władzy sowieckiej. Bezpośredni kontakt z niewielkim oddziałem „leśnych” utrzymuje jego przybrany syn Unte, który zagubiony w złożonej rzeczywistości, usiłuje też określić własną tożsamość, dociekając swego prawdziwego pochodzenia. Zrównoważony i małomówny 19-latek szuka także rozeznania pomiędzy kłamstwem i prawdą, stykając się dokoła z przemocą i zdradą, i będąc ich świadkiem również w partyzanckim oddziale, z którym współdziała. W domu jego rezerwę wzbudzają niejasne relacje łączące ojca z gospodynią i żoną. Osobisty jego stosunek do Pliaugi, nacechowany brakiem naturalnej serdeczności i pewnym dystansem, powoli jednak się zmienia, gdy stopniowo poznaje dramatyczną historię własnej i przybranej rodziny. W końcowej scenie, stykając się w więziennej piwnicy NKWD ze storturowanym i majaczącym ojcem, uświadamia sobie istotną więź, jaka go z nim łączy.
Obsada Arvydas Dapsys – Jurgis Pliauga Marius Povilas Elijas Martynenko – jego syn Unte Vita Siauciunaite – Agne, jego gospodyni Alina Zaliukaite-Ramanauskiene – jego żona Elena Valdas Virgailis – Ignas, jego parobek Salvijus Trepulis – „Diakon”, członek partyzanckiego oddziału Rytis Saladzius – partyzant „Hak” Saulius Sestavickas – partyzant „Kieł” Marius Jasiulionis – partyzant „Dolar” Tomas Stirna – partyzant „Dzik” Erika Račkytė – Egle, dziewczyna z oddziału Sima Jundulaite – żona Kaszety Julius Žalakevičius – wizytujący komisarz sowiecki Vidmantas Filjauskas – miejscowy funkcjonariusz partyjny (partorg) Valentin Kirejev – śledczy z NKWD Paulius Gaidelis – torturujący z NKWD
Przypisy
Linki zewnętrzne O zmierzchu w bazie IMdB O zmierzchu w bazie Filmweb O zmierzchu w bazie TMDB O zmierzchu w bazie MUBI
Kategoria:Litewskie dramaty filmowe Kategoria:Litewskie filmy historyczne Kategoria:Litewskie filmy z 2019 roku Kategoria:Francuskie filmy z 2019 roku Kategoria:Filmy kręcone w okręgu wileńskim Kategoria:Filmy, których akcja toczy się na Litwie Kategoria:Litewskie filmy zrealizowane w koprodukcji międzynarodowej Kategoria:Francuskie filmy zrealizowane w koprodukcji międzynarodowej