Józef Popkiewicz (ur. 11 lutego 1920 w Zwoleniu, zm. 1 czerwca 1998 we Wrocławiu) – polski ekonomista polityczny, rektor Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu.

Życiorys Urodził się w chłopskiej rodzinie Antoniego i Józefy z domu Bolesławskiej. Ukończył w Zwoleniu szkołę powszechną. Naukę kontynuował w Radomiu, najpierw w II Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Jana Kochanowskiego, które ukończył w 1937 r., następnie w I Państwowym Liceum Ogólnokształcącym im. dr. Tadeusza Chałubińskiego o profilu matematyczno-fizycznym, gdzie 12 maja 1939 r. uzyskał świadectwo dojrzałości.

W Radomiu spędził II wojnę światową, początkowo pomagając rodzicom w gospodarstwie, a następnie pracując w różnych firmach budowlanych. Od 1943 r. prowadził m.in. firmę swojego teścia, inż. Tadeusza Stanisława Nowaka, który był więźniem obozu KL Auschwitz i następnie KL Gross-Rosen.

Po zakończeniu działań wojennych, od lutego 1945 r. pracował najpierw w porcie lotniczym w Radomiu, a potem od kwietnia 1945 r. był kierownikiem oddziału PLL „Lot” w Kielcach i w lipcu został przeniesiony na równorzędne stanowisko we Wrocławiu. Do końca sierpnia 1947 r. był kierownikiem oddziału PLL „Lot” we Wrocławiu, a od 1 września 1947 r. pracownikiem naukowym Sekcji Dokumentacji Instytutu Śląskiego we Wrocławiu.

Równocześnie z pracą zawodową w roku akademickim 1945/1946 rozpoczął studia na Wydziale Prawno-Administracyjnym Uniwersytetu Wrocławskiego. W trakcie studiów brał również aktywny udział w seminarium prawa politycznego oraz seminarium ekonomii politycznej (pełniąc tam funkcję sekretarza). Będąc studentem IV roku prawa – 1 września 1948 r. został asystentem kierowanej przez prof. Wincentego Stysia Katedry Ekonomii Politycznej. W 1949 r. ukończył studia, uzyskując dyplom magistra. W 1950 r. został starszym asystentem, a w 1951 r. adiunktem. Stopień doktora uzyskał 16 grudnia 1950 r. na podstawie rozprawy Polskie szkolnictwo średnie na Śląsku Opolskim w latach 1921–1929 na tle struktury społecznej ludności i obowiązujących przepisów prawnych (promotor prof. Seweryn Wysłouch). Po śmierci prof. Stysia w 1960 r. objął kierownictwo Katedry Ekonomii Politycznej na Wydziale, które sprawował do 30 września 1965 r.

Był pracownikiem administracyjnym Uniwersytetu (od 1 lutego 1949 r.), kierownikiem Referatu Planowania Uniwersytetu i Politechniki (od 1 maja 1949 r.), a wreszcie p.o. dyrektora administracyjnego Uniwersytetu (od 10 listopada 1950 do 10 czerwca 1951 r.). Od 1 grudnia 1951 r. pracował także jako pracownik naukowo-dydaktyczny na Politechnice Wrocławskiej, najpierw jako zastępca profesora, w czerwcu 1956 r. uzyskał tytuł i stopień docenta i objął kierownictwo Katedry Ekonomii Politycznej. Pod koniec swojej pracy na Politechnice, w 1965 r., pełnił funkcję prorektora ds. rozwoju. W tym samym roku otrzymał tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego. Z dniem 1 października 1966 r. przeszedł do Wyższej Szkoły Ekonomicznej (od 1974 r. Akademia Ekonomiczna, obecnie Uniwersytet Ekonomiczny) we Wrocławiu na stanowisko rektora, którym był do 1979 r. W 1973 r. otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Oprócz Uniwersytetu, Politechniki i Akademii Ekonomicznej ekonomię polityczną wykładał również na Akademii Rolniczej, Akademii Medycznej oraz Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu. Na emeryturę przeszedł w 1997 r.

Opublikował sześć monografii i ponad 100 opracowań naukowych, opublikowanych w językach polskim, niemieckim, rosyjskim, angielskim, francuskim i tureckim. Wypromował 34 doktorów nauk ekonomicznych.

Należał do Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego (w latach 1956–1961 był członkiem Zarządu Głównego). Działał jako członek Prezydium Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego i Nauki, przewodniczący jej Sekcji Studiów Ekonomicznych (1969–1972) i przewodniczący Komisji Nauk Ekonomicznych Oddziału PAN we Wrocławiu (1985–1995). W latach 1981–1985 pełnił funkcję doradcy ministra i pełnomocnika rządu ds. reformy gospodarczej.

Największą pozazawodową pasją prof. Popkiewicza była turystyka górska. Był także zamiłowanym żeglarzem z dyplomem sternika.

Był żonaty z Zofią Marią z domu Nowak (zm. 1997), ojciec Wojciecha (ur. 1945), Macieja (ur. 1949) i Marii (ur. 1953).

Zmarł we Wrocławiu, pochowany 4 czerwca 1998 r. na cmentarzu Grabiszyńskim (pole 55, rząd 8, grób 115)ZCK we Wrocławiu - wyszukiwarka grobów [dostęp 2026-01-18]..

Publikacje

Geneza gimnazjum bytomskiego, „Przegląd Zachodni” 1949, R. 5, I półr., nr 5/6, s. 427–442. Przemysł ciężki Górnego Śląska w gospodarce Polski międzywojennej 1922–1939. Studium historyczno-gospodarcze (wspólnie z prof. F. Ryszką), Ossolineum 1959. Spółdzielczość produkcyjna na przełomie, Ossolineum 1959. Stan i perspektywy badań nad rozwojem gospodarczym Śląska w okresie Polski Ludowej, „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka”. R. 14 (1960), nr 3, s. 305–330 Badania ekonomiczne w zakresie monografii gospodarczej województwa opolskiego, „Materiały i Studia Opolskie” 1962, z. 1, s. 25–29. Monografia gospodarcza województwa opolskiego, Instytut Śląski w Opolu i Wydawnictwo „Śląsk” 1966. Śląsk w gospodarce Trzeciej Rzeszy, „Studia Śląskie” 1966, t. 10, s. 49–78. Zakłady przemysłu kluczowego województwa zielonogórskiego, Wyd. Lubuskie Towarzystwo Naukowe 1966. Stopa zysku i stopa rentowności jako wskaźniki działalności gospodarczej, „Wrocławski Rocznik Ekonomiczny” 1967, t. 1, s. 31–49. Rola stopy zysku w gospodarce socjalistycznej, PWE 1968. Ceny a reforma gospodarcza, Ossolineum 1984. Źródło:.

Ordery i odznaczenia

Order Sztandaru Pracy II klasy (1977) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1972) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1969) Złoty Krzyż Zasługi (1964) Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 22 lipca 1955 r. nr 0/1363 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego. Medal za Wybitne Zasługi dla Rozwoju Politechniki Wrocławskiej (1975) Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” (1974) Złota Odznaka „Zasłużony Działacz Turystyki” (1974) Złota Odznaka „Zasłużony dla Województwa Wrocławskiego i Miasta Wrocławia” (1985) Złota Odznaka Honorowa PTE (1960) Odznaka „Zasłużony dla Dolnego Śląska” (1972) Odznaka „Zasłużony dla Województwa Opolskiego” (1969) Odznaka „Budowniczy Wrocławia” (1967) Odznaka „Przodownika Turystyki Górskiej” Odznaka „Zasłużony dla Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu” (1989) Honorowa Odznaka „Zasłużony dla Żeglarstwa Dolnośląskiego”

Źródło:.

Nagrody i wyróżnienia

Nagroda tygodnika „Polityka” (1960) Nagroda zespołowa II stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1967)KOMUNIKAT o nagrodach Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego przyznanych w 1967 r. pracownikom naukowo-dydaktycznym szkół wyższych za szczególne osiągnięcia Dz. Urz. Min. Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z 30 grudnia 1967 r. Nr A-13, poz. 88 [dostęp 2026-01-12]. tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Technicznego w Dreźnie (1974) tytuł doktora honoris causa Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu (1997)

Źródło:.

Przypisy

Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego Kategoria:Ludzie urodzeni w Zwoleniu (powiat zwoleński) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Turystyki” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu Kategoria:Polscy ekonomiści Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 1998