Anna d’Este (ur. 16 listopada 1531, zm. 17 maja 1607) – księżniczka z Ferrary, dzięki małżeństwom księżna de Guise i Nemours; centralna postać francuskich wojen religijnych w XVI w.
Życiorys Była najstarszą córką księcia Ferrary, Modeny i Reggio Herkulesa II d’Este (syna Lukrecji Borgia i wnuka papieża Aleksandra VI) i jego żony Renaty (córki króla francuskiego Ludwika XII). Dorastała w Ferrarze, gdzie otrzymała doskonałe wykształcenie. Uczyła się w towarzystwie Olimpii Fulvi Moraty, która towarzyszyła jej na dworze. Matka Anny była kalwinistką, a ojciec, późniejsi dwaj mężowie i synowie mniej lub bardziej radykalnymi katolikami.
W 1548, po długich negocjacjach, zawarła małżeństwo z francuskim księciem Franciszkiem z Aumale, synem księcia de Guise. Kontrakt małżeński podpisano w Ferrarze 28 września. Małżeństwo zawarto w Saint-Germain-en-Laye koło Paryża 16 grudnia. Po ślubie nigdy nie wróciła do Włoch.
Jej pozycja na dworze francuskim była bardzo silna: przez małżeństwo weszła do potężnego rodu de Guise, a z powodu włoskich korzeni była blisko związana z królową (później królową matką) Katarzyną Medycejską. Po śmierci teścia w 1550 zarządzała majątkami rodziny i fortuną rodu z pomocą teściowej, Antoniny de Burbon-Vendôme. Występowała jako przedstawicielka ojca w kontaktach między Ferrarą a Francją.
W lutym 1563 jej mąż został zamordowany. Podczas gdy morderca został szybko ujęty i skazany na karę śmierci, Anna szukała możliwości pozwania lidera francuskich hugenotów, Gasparda de Coligny, którego uważała za odpowiedzialnego za śmierć męża. W ciągu następnych 3 lat wnosiła petycje do króla i pozwy sądowe. W styczniu 1566 rada królewska uznała oskarżonego niewinnym. Większość współczesnych uważała ją za stojącą za zamachem na Coligny’ego (22 sierpnia 1572), który stał się sygnałem do rozpoczęcia nocy św. Bartłomieja.
W dniu 29 kwietnia 1566 poślubiła Jacques’a (Jakuba) Sabaudzkiego, księcia Nemours i Genevois w Sabaudii. Odtąd większość czasu spędzała w Annecy lub w między księstwem Genevois a dworem francuskim. Pośredniczyła między mężem a księciem Sabaudii podczas sporów politycznych. Piastowała stanowisko na dworze francuskim. Promowała kariery swoich synów, pomagała klientom w utrzymaniu się. Uczestniczyła w najważniejszych oficjalnych uroczystościach na dworze.
Po śmierci męża (1585) zamieszkała w Paryżu, w należącym do niej Hôtel de Nemours, na lewym brzegu Sekwany, przy dzisiejszej Rue Séguier.
Wraz z utworzeniem Ligi Katolickiej, w której jej synowie odgrywali ważną rolę, jej znaczenie wzrosło. W grudniu 1588 Henryk III nakazał zamordować jej dwóch najstarszych synów, a samą Annę uwięzić. Po uwolnieniu dołączyła do rodziny w Paryżu i aktywnie uczestniczyła w politycznych akcjach Ligi Katolickiej.
Podczas oblężenia Paryża przez Henryka IV została ogłoszona przez Ligę Katolicką „królową-matką”. Po powrocie Burbonów do wiary katolickiej uznała Henryka IV za króla. Próbowała przekonać synów do tego samego. W 1594 wyjechała do Paryża, aby złożyć królowi hołd.
Spędziła swoje ostatnie lata jako superintendante de la maison (ochmistrzynią dworu) królowej Marii Medycejskiej. W chwili śmierci była księżną Nemours, Genevois i Chartres, hrabiną Gisors i damą Montargis, Caen, Bayeux i Falaise. Gdy zmarła, wartość jej majątku ruchomego szacowano na ponad 4000 liwrów. Jej wnętrzności i serce pochowano w Paryżu i Joinville, a ciało przewieziono do Annecy, gdzie złożono je obok drugiego męża. Żaden z grobowców nie zachował się.
Potomstwo Z małżeństwa z Franciszkiem de Guise:
Henry (Henryk), książę Joinville, później książę de Guise (1550–1588) Catherina (Katarzyna), księżna Montpensier (1551–1596), zamężna z Ludwikiem, księciem Montpensier Charles (Karol), markiz, a potem książę Mayenne (1554–1611) Louis (Ludwik), arcybiskup Reims, później kardynał de Guise (1555–1588) Antoine (1557–1560) François (1559–1573) Maximilien (1562–1567/68)
Z małżeństwa z Jakiem de Savoie (1531–1585):
Charles Emmanuel, książę Genevois, później książę Nemours (1567–1595) Marguerite (1569–1572) Henryk I, markiz Saint-Sorlin, później książę Nemours (1572–1632) Robert Lavoye Nemours (1577 – 1661).
Przypisy
Bibliografia Anselm de Gibours, Histoire généalogique et chronologique de la maison royale de France, wyd. 3, Paris 1726. Diana Maury Robin, Anne E. Larsen, Carole Levin, Encyclopedia of women in the Renaissance: Italy, France, and England, Santa Barbara–Denver–Oxford 2007.
Kategoria:D’Este Kategoria:Urodzeni w 1531 Kategoria:Zmarli w 1607