Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Norwegii – lista miejsc w Norwegii wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowioną na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez Norwegię 12 maja 1977 roku.
Obecnie na liście znajduje się 8 obiektów: 7 dziedzictw kulturowych i 1 o charakterze przyrodniczym.
Na norweskiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Norwegia zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa – znajduje się 5 obiektów.
Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO
Poniższa tabela przedstawia norweskie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO:
Nr ref. – numer referencyjny UNESCO;
Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem;
Położenie – miasto, region; współrzędne geograficzne;
Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa:
kulturowe (K),
przyrodnicze (P),
kulturowo–przyrodnicze (K,P);
Rok wpisu – rok wpisu na listę;
Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.
Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 59Dzielnica Bryggen w BergenBryggencentruj|150x150pxBergenRegion VestlandetK (iii)1979Bryggen to historyczna dzielnica portowa Bergen. W 1350 roku Hanza założyła w Bergen kantor, który kontrolował handel sztokfiszami z północy. Drewniane domy nawiedzały liczne pożary, ostatni z nich zdarzył się w latach 50. XX wieku, ale zawsze były odbudowywane. Do dziś zachowało się około 60 tradycyjnych budynków.58Kościół drewniany (stavkyrke) w UrnesUrnes Stave Churchcentruj|150x150pxOrnesRegion VestlandetK (i)(ii)(iii)1979Kościół klepkowy w Urnes powstał około 1130 roku. Część jego konstrukcji zawiera elementy z wcześniej stojącego tu kościoła z XI wieku. Budynek łączy w sobie wpływy sztuki celtyckiej, tradycji wikingów i architektury romańskiej.55Okręg górniczy i miasto RørosRøros Mining Town and the Circumferencecentruj|150x150pxRørosRegion TrøndelagK (iii)(iv)(v)19802010W latach 1644–1977 Røros było miastem wydobywczym miedzi. W 1679 roku, podczas wojny skandynawskiej, miasto zostało całkowicie zniszczone przez wojska szwedzkie, ale później zostało odbudowane.352Rysunki naskalne z AltyRock Art of Altacentruj|150x150pxKåfjord, Jiepmaluokta i AmtmannsnesRegion Nord-NorgeP (iii)1985Petroglify, powstałe około od 4200 p.n.e. do 500 p.n.e., przedstawiają faunę okołobiegunową. Rysunki są wyjątkowym świadectwem działalności społeczności zbieracko–łowieckich w Arktyce, w czasach prehistorycznych.1143Vegaøyan – Archipelag VegaVegaøyan – The Vega Archipelagocentruj|150x150pxMorze NorweskieK (v)20042017Gromada kilkudziesięciu wysp skupionych na archipelagu wysp Vega. W IX wieku wyspy stały się ważnym ośrodkiem dostaw puchu edredonowego, który odpowiadał za około jedną trzecią dochodów mieszkańców wysp.1187Południk StruvegoStruve Geodetic Arccentruj|150x150pxHammerfest, Alta, KautokeinoK (ii)(iv)(vi)2005W Norwegii znajdują się 4 z 34 punktów pomiarowych południka Struvego. Zostały one założone w latach 1816–1852 na terenie ówczesnej unii Szwecji i Norwegii oraz Imperium Rosyjskiego, pod nadzorem rosyjskiego naukowca Friedricha Georga Wilhelma von Struvego i rosyjskiego oficera Carla F. Tennera. Wpis transgraniczny z Białorusią, Estonią, Finlandią, Litwą, Łotwą, Mołdawią, Rosją, Szwecją oraz Ukrainą.1195Fiordy zachodniej Norwegii – Geirangerfjord i NærøyfjordWest Norwegian Fjords – Geirangerfjord and Nærøyfjordcentruj|150x150pxMøre og Romsdal, AurlandRegion Sogn og FjordaneP (vii)(viii)2005Fiordy Geirangerfjord i Nærøyfjord należą do najdłuższych i najgłębszych na świecie. Są uważane za archetypowe krajobrazy fiordowe i jedne z najbardziej malowniczych na świecie. W okolicy znajduje się również duża liczba wodospadów, lodowców i jezior polodowcowych.1486Dziedzictwo przemysłowe Rjukan-NotoddenRjukan-Notodden Industrial Heritage Sitecentruj|150x150pxRjukan, NotoddenRegion ØstlandetK (ii)(iv)2015Kompleks przemysłowy w miastach Rjukan i Notodden został założony przez firmę Norsk Hydro na początku XX wieku. Elektrownie wodne dostarczały energię do produkcji nawozów sztucznych, których głównym składnikiem był azot pozyskiwany z powietrza.
Obiekty na norweskiej liście informacyjnej UNESCO
mały|300x300px|centruj|Położenie Wyspy Bouveta na Oceanie Atlantyckim
Poniższa tabela przedstawia norweskie obiekty na liście informacyjnej UNESCO:
Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście informacyjnej wraz z jej angielskim oryginałem; Położenie – miasto, region; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K) przyrodnicze (P) kulturowo–przyrodnicze (K,P) Rok wpisu – roku wpisu na listę informacyjną; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.
Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis1750Obszar Laponii – Tysfjord oraz park narodowy Rago (rozszerzenie wpisu)The Laponian Area - Tysfjord, the fjord of Hellemobotn and Rago (extension)centruj|150x150pxRegion Nord-NorgeK, P (iii)(v)(vii)(viii)(ix)2002Podbiegunowy region na północy Skandynawii zamieszkały przez Lapończyków, gdzie nadal obowiązuje tradycyjny tryb życia oparty na sezonowym wypasie zwierząt – reniferów. Jest to rozszerzenie szwedzkiego wpisu Kraina Laponii o obszary znajdujące się na terytorium Norwegii – gminę Tysfjord oraz park narodowy Rago1751Archipelag LofotyThe Lofoten islandscentruj|150x150pxMorze NorweskieK, P (iii)(viii)(ix)(x)2002Lofoty to archipelag ciągnący się na długość 112 km. Największymi wyspami są: Austvågøy oraz Vestvågøy. W trakcie II wojny światowej alianci przeprowadzili tutaj 2 wojskowe operacje: Anklet oraz Claymore5161Archipelag SvalbardSvalbard Archipelagoalt=Zdjęcie przedstawia miejscowość Svalbard wraz z domami na tle zaśnieżonych gór|centruj|150x150pxOcean ArktycznyK, P (v)(vi)(vii)(viii)(ix)(x)2007Około 60% archipelagu Svalbard jest pokryte śniegiem oraz lodem. Wyspy były wykorzystywane przez mieszkańców jako miejsce połowów wielorybów. Svalbard jest strefą zdemilitaryzowaną5162Wyspa Jan Mayen oraz Bouveta jako część międzynarodowej nominacji Grzbietu ŚródatlantyckiegoIslands of Jan Mayen and Bouvet as parts of a serial transnational nomination of the Mid-Atlantic Ridge systemalt=Zdjęcie przedstawia wyspę Jan Mayen. Na pierwszym planie znajdują się fragmenty drzewa. W tle widać dużą skałę.|centruj|150x150pxOcean Arktyczny, Ocean AtlantyckiP (viii)(ix)(x)2007Dwie wyspy wulkaniczne nie posiadające stałych mieszkańców. Wyspa Jan Mayen położona w Arktyce jest miejscem lęgowym dla foki grenlandzkiej oraz kapturnika morskiego. Wyspa Bouveta zlokalizowana jest w południowej części Atlantyku. Jest uznawana za najbardziej samotną wyspę świata, najbliższym lądem jest Ziemia Królowej Maud na Antarktydzie5577Pomniki i miejsca Wikingów/Pochówki statków w Vestfold oraz kamieniołomy w HyllestadViking Monuments and Sites / Vestfold Ship Burials and Hyllestad Quernstone Quarriesalt=Zdjęcie przedstawia statek wikingów znajdujący się w muzeum w miejscowości Tønsberg|centruj|150x150pxHyllestad, VestfoldRegion VestlandetK (iii)2011Wpis na listę informacyjną obejmuje 3 miejsca pochówków statków oraz kamieniołomy w Hyllestad, które produkowały kamienie żarnowe. Jest to część międzynarodowego wpisu Viking Monuments and Sites obejmującego swoim zasięgiem 6 państw
Przypisy
Bibliografia Lista światowego dziedzictwa UNESCO
Norwegia