Pasma Pewelsko-Krzeszowskie – region geograficzny o krajobrazie pogórza i niskich gór położony w Beskidach Zachodnich, obejmujący swoim zasięgiem Pasmo Pewelskie oraz Grupę ŻurawnicyBalon i inni 2021, s. 494–495.. Wyosobniony jako mezoregion oznaczony numerem 513.57 w ramach regionalizacji fizycznogeograficznej Polski z 2018 roku wykonanej przez międzyuczelniany zespół geografów pod kierownictwem Jerzego SolonaSolon i inni 2018, s. 170.. Region został uprzednio wyodrębniony jako mezoregion beskidzki w podziale Karpat Zachodnich z 2014 roku autorstwa Jarosława Balona i Miłosza JodłowskiegoBalon, Jodłowski 2014, s. 91–93..
Jest to niewielkie powierzchniowo (123 km²), ale wyraziście zaznaczające się w rzeźbie terenu obniżenie pomiędzy Beskidem Małym i Beskidem Żywiecko-Orawskim, w strefie nasunięcia skał płaszczowiny magurskiej na śląską. Na krótkich odcinkach region graniczy z Beskidem Makowskim i Kotliną Żywiecką. Ważniejszymi kulminacjami są Żurawnica (727 m) i Bąków (766 m)Balon i inni 2021, s. 484, 494.. Dna najniższych dolin rozcinanych przez potoki schodzą do poziomu ok. 450 mStarkel 1972, s. 74..
Administracyjnie region leży w województwie śląskim i małopolskim, rozpościerając się skośnie wąskim pasem z południowego zachodu, spod miasta Żywiec i wsi Pewel Wielka w dolinie rzeki Koszarawy, na północny wschód, do wsi Krzeszów i Zembrzyce oraz miasta Sucha Beskidzka w dolinie rzeki Skawy. Pod względem pokrycia terenu przeważają obszary rolnicze, przede wszystkim użytki zielone, w wyższych partiach występują lasy świerkowo-jodłowe i bukoweBalon i inni 2021, s. 481, 494..
W obowiązującej powszechnie przed 2018 rokiem regionalizacji fizycznogeograficznej Polski autorstwa Jerzego Kondrackiego omawiany region nie występuje. Obszar go obejmujący przynależy tam do dwóch mezoregionów – Grupa Żurawnicy jest częścią Beskidu Małego, natomiast Pasmo Pewelskie należy do Beskidu MakowskiegoKondracki 2002, s. 318–319, 327–328.. W podziałach geomorfologicznych Karpat region pojawia się jako jednostka pod nazwą Brama KrzeszowskaStarkel 1972, s. 73–74..
Przypisy
Bibliografia Balon J., Jodłowski M., Regionalizacja fizycznogeograficzna Karpat Zachodnich – studium metodologiczne, [w:] Struktura środowiska przyrodniczego a fizjonomia krajobrazu, red. Ziaja W., Jodłowski M., Kraków 2014, s. 85–106. Balon J., Jodłowski M., Krąż P., Beskidy Zachodnie (513.4–5), [w:] Regionalna geografia fizyczna Polski, red. Richling A., Solon J., Macias A., Balon J., Borzyszkowski J., Kistowski M., Poznań 2021, s. 481–496. Kondracki J., Geografia regionalna Polski, Warszawa 2002, wydanie III. Solon J., Borzyszkowski J., Bidłasik M., Richling A., Badora K., Balon J., Brzezińska-Wójcik T., Chabudziński Ł., Dobrowolski R., Grzegorczyk I., Jodłowski M., Kistowski M., Kot R., Krąż P., Lechnio J., Macias A., Majchrowska A., Malinowska E., Migoń P., Myga-Piątek U., Nita J., Papińska E., Rodzik J., Strzyż M., Terpiłowski S., Ziaja W., Physico-geographical mesoregions of Poland: Verification and adjustment of boundaries on the basis of contemporary spatial data, [w:] „Geographia Polonica”, nr 91/2, 2018, s. 143–170. Starkel L., Karpaty Zewnętrzne, [w:] Geomorfologia Polski, tom 1. Polska Południowa – góry i wyżyny, red. Klimaszewski M., Warszawa 1972, s. 52–115.
Linki zewnętrzne Mapa regionalizacji Polski z 2018 r. jako warstwa geoportalu „Geoserwis GDOŚ” w folderze „Inne dane środowiskowe”, warstwa „Mezoregiony fizycznogeograficzne”.
Kategoria:Pasma Pewelsko-Krzeszowskie