Obowiązek stosowania nawozów mineralnych – przymus prawny skierowany do rolnika, w celu stosowania podstawowego środka produkcji rolniczej, sprzyjający podnoszeniu plonów roślin i wzrostowi wydajności produkcji rolniczej.
Ustawowy obowiązek stosowania nawozów mineralnych w gospodarstwach rolnych Ustawą z 1967 r. o obowiązku stosowania nawozów mineralnych zobowiązano rolników do stosowania nawozów mineralnych, przez co dążono do zapewnienia odpowiedniego wzrostu produkcji rolniczej w gospodarstwach o niskim poziomie gospodarowania: Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o obowiązku stosowania nawozów mineralnych w gospodarstwach rolnych.
Ustawa wprowadziła obowiązek stosowania na użytkach rolnych minimalnych dawek nawozów mineralnych. Obowiązkowi podlegali właściciele gospodarstw rolnych o obszarze: dwóch lub więcej ha przeliczeniowych gruntów ornych; dwóch lub więcej ha fizycznych trwałych użytków zielonych niezmeliorowanych klasy I, II i III; trzech lub więcej ha łącznie gruntów ornych i użytków zielonych.
Biuro gromadzkiej rady narodowej ustalało ilość nawozów mineralnych w czystym składniku, jakie należy zastosować w poszczególnych gospodarstwach rolnych.
Właściciel gospodarstwa rolnego, który nie wykonał obowiązku zastosowania minimalnych dawek nawozów mineralnych, zobowiązany był wpłacić na rachunek gromady kwotę odpowiadającą 80% wartości niewykupionej ilości nawozów. Jeśli gospodarstwo nie było objęte obowiązkiem dostaw zbóż, wówczas płacił 100% wartości nawozów mineralnych.
Rejony zobowiązane do stosowania nawozów mineralnych Zarządzenie Ministra Rolnictwa z 1967 r. określono rejony na których wystąpił obowiązek stosowania nawozów mineralnych, w tym gdy: Zarządzanie Ministra Rolnictwa z dnia 31 lipca 1967 r. w sprawie obowiązku stosowania nawozów mineralnych w indywidualnych gospodarstwach rolnych: zapewnione było odpowiednie zaopatrzenie w nawozy w wysokości co najmniej minimum zalecanych dawek; objęte były kontraktacją roślin; posiadały trwałe zmeliorowane użytki zielone; stanowiły plantacje nasienne; istniały mapy odczynu i zasobności gleb dla danego rejonu; zapewniony był instruktaż i poradnictwo fachowe w zakresie nawożenia roślin uprawnych.
Ustalanie wysokości dawek nawozów mineralnych opierało się na opinii stacji chemiczno-rolniczej.
Sposoby stwierdzenia wywiązania się z obowiązku stosowania nawozów mineralnych Zarządzeniem Ministra Rolnictwa z 1967 r. o obowiązku stosowania nawozów mineralnych potwierdzano na podstawie: Rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 31 lipca 1967 r. w sprawie sposobu stwierdzenia wywiązywania się z obowiązku stosowania nawozów mineralnych: dowodu zakupu nawozów mineralnych wydanego przez jednostkę uspołecznioną uprawnioną do obrotu nawozami mineralnymi; okazania przez właściciela gospodarstwa dowodu poświadczającego zakup nawozów mineralnych organom prezydium gromadzkiej rady narodowej; stwierdzenie planu wykonania w całości obowiązku zastosowania nawozów mineralnych w ramach gminy.
Zużycie nawozów mineralnych w ujęciu statystycznym
Zużycie nawozów mineralnych w latach 1954–1969 Według danych rocznika statystycznego GUS poziom zużycia nawozów mineralnych w latach 1954–1969 kształtował się następująco (w kg czystego składnika): Lata gospodarczeNa 1 ha użytków rolnych w kg czystego składnikaRazemAzotoweFosforowePotasowe1954/5526,76,87,112,81959/6036,512,38,915,31964/6556,419,716,520,21965/6666,422,118,026,31966/6780,726,220,833,71967/6893,430,923,039,51968/69109,535,826,946,8
Zużycie nawozów mineralnych w latach 1995–2019 Według roczników statystycznych GUS poziom zużycia nawozów mineralnych w latach 1995–2019 kształtował się następująco (w kg czystego składnika): Lata gospodarczeNa 1 ha użytków rolnych w kg czystego składnikaRazemAzotoweFosforowePotasowe1995/9684,547,616,920,01999/200085,848,416,720,72005/06123,362,527,733,12009/10119,268,923,726,62018/19129,767,723,438,7
Zobacz też ograniczenia stosowania nawozów mineralnych
Przypisy
Kategoria:Rolnictwo w Polsce