Vincas Grigaliūnas-Glovackis, Vincas GlovackisDo 1920 roku. (ur. w Jeźnie, zm. 16 maja 1964 w Tunja) – litewski oficer, jeden z twórców litewskiego wojska w 1918 roku, generał.

Biografia Vincas urodził się roku. Jeszcze jako dziecko przygotowywał dzieci szlacheckie do pierwszej klasy gimnazjum. Następnie pracował jako asystent nauczyciela w szkole ludowej w Birsztanach oraz jako asystent pisarza gminnego w Jeźnie. W 1902 roku rozpoczął naukę w gimnazjum w Grodnie, pobierał również prywatne korepetycje, dzięki którym już w 1904 roku mógł zdawać egzaminy po czwartej klasie gimnazjum. Przystąpił do nich w trybie eksternistycznym w Szkole Realnej w Białymstoku. W tym samym roku rozpoczął edukację w Wileńskiej Szkole Junkrów Piechoty. Ukończył ją w 1907 roku jako portupej-junker – w carskiej armii odpowiednik polskiego podchorążego pełniącego funkcje oficerskie z prawem noszenia koalicyjki () i temblaka do broni białej. z awansem do stopnia podporucznika i został skierowany do 7 Turkiestańskiego Batalionu Strzelców.

Po przybyciu we wrześniu 1907 roku do Samarkandy, gdzie mieścił się sztab oddziału, został przydzielony do 5 kompanii stacjonującej w Dżyzaku. W 1910 roku przeprowadzono reformę turkiestańskich oddziałów piechotyDotychczasowe samodzielne bataliony weszły w skład nowo utworzonych pułków. Dotychczasowy 7 Turkiestański Batalionu Strzelców stał się 1 batalionem 5 Turkiestańskiego Pułku Strzelców., a Glovackis został przeniesiony do stacjonującego w Czardżuju pod Bucharą 6 Turkiestańskiego Pułku Strzelców. W 1912 roku zdał eksternistyczny egzamin maturalny w samarkandzkim gimnazjum. Po wybuchu I wojny światowej razem z 1 Turkiestańskim Korpusem Armijnym został skierowany na rosyjski front zachodni. Brał udział w działaniach wojennych na terenie Prus Wschodnich i Polski, m.in. pod Augustowem, podczas których był trzykrotnie ranny. Po wyleczeniu, w styczniu 1916 roku uznany za częściowo zdolnego do dalszej służby, bez możliwości udziału w bezpośrednich działaniach wojennych, w związku z czym został skierowany do pracy w sztabie 4 armii. Pod koniec 1916 roku wraz z nią został przeniesiony na front rumuński, gdzie pozostawał do grudnia 1917 roku, piastując różne stanowiska w sztabach kolejno 4, 7 i 8 armii. W grudniu 1917 roku, po wybuchu rewolucji bolszewickiej, Glovackis odszedł z wojska i rozpoczął pracę w Litewskim Komitecie Wysiedleńczym w PołtawiePracował w nim aż do października 1918 roku, z przerwą na czas opanowania Połtawy przez bolszewików (styczeń-marzec 1918)..

29 października 1918 roku przybył do Wilna, gdzie 1 listopada po tajnej naradzie Komisji Obrony zlecono mu utworzenie 1 Pułku Piechoty. Zgodnie z dokumentami do Litewskich Sił Zbrojnych jako ochotnik wstąpił 10 listopada. Był jego dowódcą i formował go w pełnej konspiracji przed Niemcami, aż do 23 listopada, kiedy to wydano oficjalny rozkaz utworzenia pułku i powołania pułkownika Jonaas Galvydisa-Bykauskasa na jego dowódcę. 7 grudnia został przeniesiony do nowo utworzonego 2 Pułku Piechoty, powierzając mu kierowanie sprawami gospodarczymi, zaś 24 grudnia powołano go na dowódcę pułku. 4 marca został zwolniony ze służby, jednak 4 maja przywrócono go na stanowisko dowódcy 2 pułku piechotyGlovackis pozostał przywrócony po proteście pułku, który został zorganizowany 1 maja.. Razem ze swoim pułkiem od maja do października 1919 roku walczył przeciwko bolszewikom, biorąc udział w , wyzwalając Abele i Rakiszki oraz walcząc na Łotwie. Następnie od października do grudnia uczestniczył w działaniach przeciwko białogwardyjskim wojskom Bermondta.

18 marca 1920 roku został mianowany oficerem do spraw specjalnych przy naczelnym dowódcy sił zbrojnych. 3 lipca zmienił nazwisko na Grigaliūnas-Glovackis. 23 sierpnia został dowódcą 2 Dywizji Piechoty. Był przeciwny planowanej przez wiceministra obrony narodowej i dowódcy wojsk lądowych plk. ltn. Kazysa Ladigę operacji sejneńsko-augustowskiej. Mimo to został odwołany ze stanowiska dowódcy dywizji 23 września po przegranej bitwie pod Sejnami i przeniesiony na stanowisko oficera do spraw specjalnych przy ministrze obrony narodowej. W okresie pomiędzy 23 stycznia 1924 a 30 października 1925 pełnił obowiązki tymczasowego szefa wydziału mobilizacji przy Sztabie Generalnym Sił Zbrojnych, po czym powrócił na poprzednie stanowisko w ministerstwie obrony narodowej. 13 sierpnia 1926 roku został przymusowo przeniesiony do rezerwy, a w listopadzie aresztowany za publikowanie radykalnie prawicowej gazety . Tuż po wojskowym zamachu stanu w grudniu 1926 roku został zwolniony z aresztu i już 24 grudnia ponownie wcielony do wojska na poprzednie stanowisko. 10 lutego 1927 roku został awansowany na stopień generała porucznika.

W 1930 roku ukończył dwa kierunki prowadzone na Wydziale Prawa Uniwersytetu Witolda Wielkiego: prawo – 24 czerwca i ekonomię – 13 września. 18 stycznia 1934 roku został awansowany do stopnia generała i przeniesiony do rezerwy. Po opuszczeniu wojska pracował jako adwokat. Po zajęciu Litwy przez Związek Radziecki ukrywał się na terenie Białorusi pracując w kołchozie. Po ataku Niemiec na ZSRR wrócił do Kowna. W 1944 roku wraz z rodziną przeniósł się na terytorium Niemiec, następnie do Belgii, by ostatecznie w 1949 roku wyemigrować do Kolumbii. Współpracował z takimi wydawnictwami jak Karys, Kardas, czy Mūsų žinynas.

Vincas Grigaliūnas-Glovackis zmarł w wieku 78 lat 16 maja 1964 roku w mieście Tunja w Kolumbii.

Rodzina Vincas Grigaliūnas-Glovackis był żonaty z Wandą Helidurą z d. Rusecką (lit. Vanda Heliudora Ruseckaitė). Miał z nią dwie córki Birutę i Pajautę oraz syna GiedyminaNa chrzcie otrzymał imię Adam..

Awanse podporucznik (подпоручики) – 2 sierpnia 1907 (ze starszeństwem z dniem 24 marca 1906) porucznik (поручик) – 1912 sztabskapitan (штабс-капитан) – 20 września 1914 kapitan (капитан) – 10 stycznia 1917 pułkownik (pulkininkas) – 18 października 1919 generał porucznik (generolas leitenantas) – 10 lutego 1927 generał (generolas) – 18 stycznia 1934

Odznaczenia Przed 1918 rokiem Złota Broń Świętego Jerzego (Cesarstwo Rosyjskie, 1915), Order Świętego Włodzimierza IV klasy z mieczami i kokardą (Cesarstwo Rosyjskie, 1915), Order Świętej Anny IV klasy z napisem „Za Męstwo” (За храбрость) (Cesarstwo Rosyjskie, ), Order Świętego Stanisława III klasy z mieczami i kokardą (Cesarstwo Rosyjskie, ), Order Świętej Anny III klasy z mieczami i kokardą (Cesarstwo Rosyjskie, ), Order Świętej Anny II klasy (Cesarstwo Rosyjskie), Order Świętego Stanisława II klasy (Cesarstwo Rosyjskie),

Po 1918 roku Order Krzyża Pogoni V klasyWłaściwie został odznaczony Krzyżem „Za Ojczyznę” I klasy, przekształconym 3 lutego 1920 roku w Krzyż Pogoni I klasy, następnie w 1927 roku w Order Krzyża Pogoni III klasy, a w 1930 roku w Order Krzyża Pogoni V klasy. (Litwa, 1919), Order Wielkiego Księcia Giedymina II klasy (Litwa, 7 marca 1928), Medal Niepodległości Litwy (Litwa, 15 maja 1928), Order Krzyża Pogoni IV klasyWłaściwie został odznaczony Orderem Krzyża Pogoni II klasy z mieczami, przekształconym w 1930 roku w Order Krzyża Pogoni IV klasy. (Litwa, 23 listopada 1928), Medal Ochotników Założycieli Wojska Litewskiego (Litwa, 28 stycznia 1929), Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa, 1930)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Litewscy generałowie Kategoria:Litewscy adwokaci Kategoria:Oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Urodzeni w 1885 Kategoria:Zmarli w 1964 Kategoria:Absolwenci Wileńskiej Szkoły Wojskowej Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Witolda Wielkiego Kategoria:Ludzie związani z Tunją Kategoria:Odznaczeni Bronią Złotą Kategoria:Odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Litwy Kategoria:Odznaczeni Medalem Ochotników Założycieli Wojska Litewskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Pogoni Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Odznaczeni Orderem Wielkiego Księcia Giedymina