Wynosliwyj (Выносливый) , pierwotnie Stierlad’ (Стерлядь) – rosyjski niszczyciel z przełomu XIX i XX wieku, jedna z pięciu jednostek typu Foriel. Okręt został zwodowany 8 marca 1901 roku we francuskiej stoczni Chantiers et Ateliers Augustin Normand w Hawrze, a do służby w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego został wcielony we wrześniu 1901 roku, z przydziałem do Floty Bałtyckiej. W 1902 roku nazwę jednostki zmieniono na „Wynosliwyj” (). Niszczyciel został przerzucony na Daleki Wschód, gdzie wszedł w skład Eskadry Oceanu Spokojnego. Podczas wojny rosyjsko-japońskiej jednostka zatonęła 24 sierpnia 1904 roku po wejściu na minę nieopodal Port Artur.

Projekt i budowa „Stierlad’” był jednym z pięciu niszczycieli typu Foriel, zamówionych i zbudowanych we Francji. Okręty były ulepszoną wersją pierwszego typu francuskich niszczycieli – Durandal, z odmiennym rozmieszczeniem kominów w dwóch parach po dwa.

Okręt zbudowany został w stoczni Chantiers et Ateliers Augustin Normand w Hawrze. Stępkę jednostki położono w 1899 roku, a zwodowany został 8 marca 1901 roku.

Dane taktyczno-techniczne Okręt był czterokominowym niszczycielem. Długość całkowita wynosiła 56,6 metra, szerokość 5,9 metra i maksymalne zanurzenie 3,02 metra. Wyporność normalna wynosiła 312 ton, a pełna 347 ton. Okręt napędzany był przez dwie pionowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy 5200 KM, do której parę dostarczały cztery kotły Normand. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 26,5 węzła. Okręt mógł zabrać zapas węgla o maksymalnej masie 82 ton, co zapewniało zasięg wynoszący 1250 Mm przy prędkości 13 węzłów.

Uzbrojenie artyleryjskie okrętu stanowiły: umieszczone na nadbudówce dziobowej pojedyncze działo kalibru 75 mm Canet L/48 oraz pięć pojedynczych dział trzyfuntowych kalibru 47 mm Hotchkiss M1885 L/40. Jednostka wyposażona była w dwie pojedyncze obracalne nadwodne wyrzutnie torped kalibru 381 mm, umieszczone na pokładzie za pierwszą i drugą parą kominów.

Załoga okrętu liczyła 57–59 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Służba mały|lewo|alt=Niszczyciel w Hawrze około 1900 roku|Niszczyciel w Hawrze około 1900 roku „Stierlad’” został wcielony do służby w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego we wrześniu 1901 roku. Jednostka weszła w skład Floty Bałtyckiej. W marcu 1902 roku nazwę okrętu zmieniono na „Wynosliwyj” (ros. Выносливый). Między 1902 a 1903 rokiem niszczyciel został przerzucony na Daleki Wschód.

W momencie wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej jednostka wchodziła w skład 1. Flotylli Niszczycieli I Eskadry Oceanu Spokojnego, stacjonując w Port Artur. 1904 roku okręt wziął udział w pierwszej, nierozstrzygniętej bitwie między głównymi siłami rosyjskimi i japońskimi na redzie Port Artur. niszczyciele „Wynosliwyj” i „Grozowoj” oraz statek „Sibiriak” udały się na miejsce wejścia na minę krążownika „”, przerzucając na pokład uszkodzonej jednostki ekipę ratowniczą. niszczyciele „Wynosliwyj”, „Wnimatielnyj”, „Włastnyj” i „Grozowoj” udały się na patrol u południowo-zachodnich wybrzeży półwyspu Kwantung, a wracając podjęły walkę z japońskimi niszczycielami z 4 dywizjonu atakującymi patrolujące redę Port Artur niszczyciele i pancernik „Retwizan”. Rankiem „Wynosliwyj”, „Wnimatielnyj”, „Biesstrasznyj” i „Włastnyj” wzięły udział w bitwie z trzema japońskimi niszczycielami z 1. dywizjonu („Asashio”, „Kasumi” i „Akatsuki”) nieopodal półwyspu Laotieshan, uszkadzając wszystkie jednostki przeciwnika. Wieczorem niszczyciele „Wynosliwyj”, „Bojewoj”, „Biesszumnyj”, „Grozowoj”, „Storożewoj”, „Rastoropnyj”, „Strasznyj” i „Smiełyj” wyszły z misją rozpoznawczą w rejon Wysp Elliota, a powracając starły się rankiem następnego dnia z okrętami japońskimi osłaniającymi operację minowania redy Port Artur (bez utraconego „Strasznyja”). Następnie niszczyciele dołączyły do wychodzącego w morze zespołu z pancernikiem „Pietropawłowsk” z dowódcą I Eskadry admirałem Stiepanem Makarowem na pokładzie, który wkrótce zatonął z większością załogi na postawionej przez Japończyków minie. Nocą nieopodal Wyspy Murchisona (chiń. Zhudao; na północ od wybrzeży półwyspu Kwantung) „Wynosliwyj” zniszczył za pomocą torpedy siostrzany niszczyciel „Wnimatielnyj”, który wszedł na skały i nie mógł z nich zejść.

„Wynosliwyj” wziął udział w pierwszej próbie przejścia zablokowanej przez Japończyków w Port Artur Eskadry do Władywostoku (w składzie sześciu pancerników, pięciu krążowników, dwóch krążowników torpedowych i sześciu niszczycieli, dowodzonych przez kontradmirała ), jednak wobec napotkania przeważających sił przeciwnika okręty rosyjskie nie podjęły walki i powróciły do bazy. „Wynosliwyj”, pod flagą dowódcy I oddziału niszczycieli kmdra por. Eugeniusza Jelisiejewa, wraz z większością zgromadzonych tam okrętów wyszedł z oblężonego portu, podejmując kolejną próbę przedarcia się do Władywostoku. Doprowadziło to do bitwy na Morzu Żółtym, w wyniku której eskadra rosyjska została częściowo rozproszona, a „Wynosliwyj” wraz z innymi niszczycielami ochraniał przed atakami torpedowymi powracające do Port Artur główne siły floty rosyjskiej. „Wynosliwyj” na czele siedmiu innych niszczycieli wyszedł do Zatoki Gołębiej na spotkanie transportującego żywność francuskiego statku SS „Georges”, eskortując go w drodze do Port Artur. W nocy z na , podczas pierwszego szturmu portarturskiej twierdzy przez Japończyków, dowodzony przez kmdra por. Eugeniusza Jelisiejewa zespół niszczycieli („Wynosliwyj”, „Włastnyj”, „Bojkij”, „Silnyj”, „Raziaszczij” i „Skoryj”) został wysłany w rejon gór Laotieshan na wieść o japońskim desancie. W dzień okręt uczestniczył w odparciu szturmu, ostrzeliwując japońskie baterie. zespół okrętów rosyjskich w składzie: pancernik i niszczyciele „Wynosliwyj”, „Włastnyj”, „Strojnyj”, „Skoryj”, „Raziaszczij”, „Smiełyj”, „Statnyj”, „Storożewoj” i „Rastoropnyj” wziął udział w ostrzale japońskich baterii polowych w zatoce Tahe, a następnie w wymianie ognia artyleryjskiego z przybyłymi na odsiecz krążownikami pancernymi „Nisshin” i „Kasuga”, wspartymi przez kilka kanonierek i niszczycieli.

Po południu na redzie Port Artur na japońską minę wszedł „Raziaszczij”, a płynący mu na pomoc „Wynosliwyj” spotkał ten sam los – mina wybuchła na wysokości kotłowni i okręt zatonął w ciągu dwóch minut. Śmierć poniosło 11 członków załogi niszczyciela, w tym dowódca jednostki kpt. mar. P. Richter. Dowódcy +Lista dowódców w służbie rosyjskiej (daty starego stylu)Imię i nazwiskooddo uwagikpt. mar. Pawieł Richter 23 czerwca 1903 7 maja 1904 kpt. mar. 10 maja 1904 10 czerwca 1904kpt. mar. Pawieł Richter 10 czerwca 1904 11 sierpnia 1904† Oryginalne nazwy stopni: lejtienant (kapitan marynarki)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Niszczyciele typu Foriel Kategoria:Okręty zbudowane w Ateliers et Chantiers Augustin-Normand Kategoria:Rosyjskie niszczyciele zatopione w czasie wojny rosyjsko-japońskiej Kategoria:Rosyjskie okręty zatopione przez miny Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Żółtym