Zbigniew Antoni Preisner z d. Kowalski (ur. 20 maja 1955 w Bielsku-Białej) – polski kompozytor muzyki filmowej oraz teatralnej, znany m.in. ze współpracy z Krzysztofem Kieślowskim, a także producent muzyczny. Właściciel Preisner Studio. Członek Francuskiej Akademii Sztuki i Techniki Filmowej.

Życiorys Preisner urodził się 20 maja 1955 w Bielsku-Białej. Kiedy miał 10 lat i uczęszczał do czwartej klasy szkoły podstawowej jego rodzina przeniosła się z Pogórza Śląskiego na Pogórze Ciężkowickie, do rodziny mieszkającej we wsi Brzana koło Bobowej. Tam ukończył szkołę podstawową. Uczył się grać na gitarze i fortepianie. Grać uczył się samodzielnie – ze słuchu odtwarzał wysłuchane nagrania. Ucząc się w liceum zaczął komponować, nie ukończył jednak żadnej szkoły muzycznej. Następnie ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza w Bobowej, po czym przez osiem miesięcy pracował na etacie jako dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w nieodległych, położonych na południe Ciężkowicach. Po przyjęciu na studia wyższe rozpoczął naukę na kierunku „Historia”, a następnie „Filozofia” na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

W 1977 rozpoczął współpracę z kabaretem literackim „Piwnica pod Baranami” w Krakowie. Pod wpływem Zygmunta Koniecznego zaczął pisać muzykę do „piosenek artystycznych”. Po sukcesach w Piwnicy rozpoczął współpracę ze Starym Teatrem w Krakowie, a później przyszedł czas pierwszych kompozycji filmowych. W 1982 roku pracował nad Prognozą pogody razem z Antonim Krauzem, dzięki któremu poznał Krzysztofa Kieślowskiego. Film Bez końca zapoczątkował stałą współpracę z Kieślowskim. Razem ze scenarzystą Krzysztofem Piesiewiczem stworzyli telewizyjny cykl Dekalog (1988), Podwójne życie Weroniki (1991) oraz trylogię Trzy kolory (1993–1994). W części IX „Dekalogu”, „Trzech Kolorach – Niebieskim” i „Czerwonym”, oraz w „Podwójnym życiu Weroniki” można usłyszeć Elżbietę Towarnicką, której sopran brzmi na 12 płytach Preisnera. Śmierć Kieślowskiego (1996) uniemożliwiła realizację ich drugiego tryptyku: Niebo, Czyściec, Piekło. Dwukrotnie część swoich kompozycji do filmów Kieślowskiego Preisner podpisał pseudonimem – nazwiskiem fikcyjnego holenderskiego kompozytora Van den Budenmayera.

Z początkiem lat dziewięćdziesiątych XX w. Preisner stał się znany na świecie. W tym okresie napisał muzykę do filmów różnych reżyserów, m.in. do filmu Domena władzy Johna Irvina, do Zabawy w Boga brazylijskiego reżysera Héctora Babenco, do filmów Agnieszki Holland, do Skazy Louisa Malle’a, do filmu Kiedy mężczyzna kocha kobietę Luisa Mandokiego itd. W sumie skomponował muzykę do ponad 80 filmów.

Trzykrotnie (1991, 1992, 1993) został uznany za Najwybitniejszego Kompozytora Muzyki Filmowej przez Stowarzyszenie Krytyków Filmowych w Los Angeles. Kilka razy był nominowany do Złotego Globu: 2016 otrzymał nagrodę Cinema Brazil Grande Prize za muzykę do filmu The history of eternity #W 2018 na międzynarodowym festiwalu filmowym w Hajfie odebrał nagrodę za wybitne zasługi dla muzyki filmowej #, a w 2022 nagrodę honorową za osiągnięcia życia podczas międzynarodowego festiwalu w Izmirze #.

1 października 1998 w Teatrze Wielkim w Warszawie odbyła się prapremiera Requiem dla mojego przyjaciela (ponownie z udziałem Elżbiety Towarnickiej). Początkowo miało stanowić narrację do kolejnego scenariusza Piesiewicza, ale po śmierci Kieślowskiego stało się dziełem poświęconym pamięci zmarłego. Wkrótce potem ukazał się album: pierwsza niefilmowa płyta Preisnera. W 1999 roku Preisner napisał 10 łatwych utworów na fortepian, które następnie ukazały się na płycie w wykonaniu Leszka Możdżera. W tym samym roku powstał album Moje kolędy na koniec wieku, na którym znalazła się między innymi znana Kolęda dla nieobecnych z tekstem Szymona Muchy.

W 2006 roku wystąpił z orkiestrą wraz z Davidem Gilmourem w koncercie w Gdańsku w 2016 roku wystąpił wraz z orkiestrą NFM z Davidem Gilmourem we Wrocławiu #.

W 2005 został odznaczony Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, wręczenie medalu odbyło się w 2013.

Został członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010 i przed wyborami w 2015. Postanowieniem z 24 kwietnia 2012 „za wybitne zasługi dla polskiej i światowej kultury, za osiągnięcia w pracy twórczej i artystycznej” został przez prezydenta RP Bronisława Komorowskiego odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Uroczystość uhonorowania odbyła się 3 maja 2012.

Zasiadał w jury sekcji „Cinéfondation” na 59. MFF w Cannes (2006).

31 maja 2023 r. uchwałą Rady Miejskiej w Bobowej otrzymał godność Honorowego Obywatela Gminy Bobowa. Preisner przyjął ten tytuł podczas uroczystej gali 25 czerwca 2023 r.

21 listopada 2024 odebrał tytuł Honorowego Obywatela Bielska-Białej.

16 stycznia 2026 roku uhonorowany został przyznawanym przez pismo Kraków i Świat Medalem za Odwagę i Mądrość Obywatelską. Medal wręczony został laureatowi przez Prezydenta Miasta Krakowa Aleksandra Miszalskiego w Sali Obrad Rady Miasta Krakowahttps://krakowiswiat.pl/medal-za-madrosc-obywatelska-2026/.

Życie prywatne Był żonaty z Ewą Preisner, krakowską artystką malarką, od której przyjął nazwisko. Siostrą Preisnera jest Tamara Kalinowska – artystka „Piwnicy pod Baranami”.

Dyskografia Ścieżki dźwiękowe Rok Tytuł Polski tytuł Uwagi1988Le ComplotZabić księdzaVirgin1990Europa, Europa—DRG, ścieżka dźwiękowa wydana w 1993 roku wraz z muzyką do filmu Olivier, Olivier1991Les Dix Commandements. Le DécalogueDekalog (1989) AmplitudeLa Double Vie De Véronique (The Double Life of Veronika)Podwójne życie Weroniki Virgin1992At Play in the Fields of the Lord (Original Soundtrack Recording)Zabawa w Boga FantasyOlivier, Olivier—DRG, ścieżka dźwiękowa wydana w 1993 roku wraz z muzyką do filmu Europa, EuropaDamage (Original Motion Picture Soundtrack)Skaza (film) Varèse Sarabande1993The Secret Garden (Original Motion Picture Soundtrack)Tajemniczy ogród Varèse SarabandeTrois Couleurs: Bleu (Bande Originale Du Film)Trzy kolory. NiebieskiVirgin, ZPAV: platynowa płyta1994Trois Couleurs: Blanc (Bande Originale Du Film)Trzy kolory. BiałyVirgin, ZPAV: złota płytaTrois Couleurs: Rouge (Bande Originale Du Film)Trzy kolory. CzerwonyVirgin, ZPAV: złota płytaQuartet in 4 Movements (Original Motion Picture Soundtrack)—Columbia Records, oraz Manolis Lidakis i Elżbieta TowarnickaWhen A Man Loves A Woman (Music From The Original Motion Picture Soundtrack)Kiedy mężczyzna kocha kobietęHollywood Records1995Élisa (Bande Originale Du Film De Jean Becker)Eliza Philips1997FairyTale: A True Story (Music From the Motion Picture)Elfy z ogrodu czarów Icon RecordsMouvements Du Désir (Bande Originale Du Film)— Sergent Major Company2000The Last September (Original Film Soundtrack)Ostatni wrzesień (1999)Silva ScreenAberdeen (Original Film Soundtrack)— Silva ScreenWeiser (Original Film Soundtrack)—Silva Screen/Koch Poland2002Between strangersJustin Time Records2003Effroyables jardinsWarner Music France2004It’s all about loveFirst Name Soundtracks2005The Beautiful Country (Original Soundtrack)Kraina szczęścia (2004) Mellowdrama Records2008Anonyma – Eine Frau in Berlin (Original Soundtrack)Kobieta w BerlinieKönigskinder Schallplatten GmbH2013Aglaja (Original Soundtrack)—Quartet Records2013Secret/Menachem and FredQuartet Records2016Queen of SpainKrólowa HiszpaniiQuartet Records/ Atresmedia Música2018Valley of ShadowsCaldera Records2019The History of EternityCaldera Records2019Lost and LoveCaldera Records2020AngelicaCaldera Records2020Mother didn't knowwydanie cyfrowe2021La double vie de Véronique (Remastered) LPPreisner Productions 2021Forgotten we'll beZostaniemy zapomnianiCaldera Records2021Man of GodCaldera Records2024Haunted HeartCaldera Records2024Europa CentraleCaldera Records2025Fourth Film Music Symphony Foolish HeartCaldera Records2025Third Film Music Symphony The Island on Bird StreetCaldera Records 2026 Histoires parallèles Historie równoległe Inne RokTytułUwagi1995Preisner’s MusicVirgin, ZPAV: 2x platynowa płyta1998Requiem dla mojego przyjacielaChester Music Ltd./Erato, POL #36, ZPAV: platynowa płyta199910 łatwych utworów na fortepianPomaton EMI, oraz Leszek Możdżer, ZPAV: złota płyta1999Moje Kolędy na Koniec WiekuPlus GSM/Gazeta Wyborcza2001GłosyPlus GSM/Gazeta Wyborcza2003KieślowskiMK2 Music2006David Gilmour – On an IslandEMI/Columbia Records2007Silence, Night & Dreams Warner Classics, oraz Teresa Salgueiro, POL #12, ZPAV: złota płyta2008David Gilmour – Live in GdańskEMI/Columbia Records2010Preisner’s VoicesSony Music, POL #23, ZPAV: 3x platynowa płyta2011Tides From Nebula – EarthshineMystic Production2012Skrzek, SBB, Preisner Sony Music Entertainment, oraz Józef Skrzek i SBB2013Diaries of Hope Mystic Production, oraz Lisa Gerrard i Archie Buchanan, POL #242015David Gilmour - Rattle that lockColumbia2015W poszukiwaniu dróg. Nowe i stare kolędy Preisner Productions / Universal Music Polska, ZPAV: platynowa płyta20172016 Dokąd?Universal Music Polska2019Twilight Dominik Wania- solo piano; Universal Music Polska/Supertrain Records2019Melodies of my youthZbigniew Preisner, Lisa Gerrard, Dominik Wania, Universal Music Polska/Supertrain Records2020The best of Zbigniew Preisnerwydanie cyfrowe2020Psalm wydanie cyfrowe2021Psalm Forever RememberedRadosław Pujanek- skrzypce solo; wydanie cyfrowe2022It’s Not Too LateZbigniew Preisner & Lisa Gerrard; Preisner Productions2022Stare i nowe kolędy, Live Wrocław 2020Zbigniew Preisner i Przyjaciele; Preisner Productions2023It’s Not Too Late (LP edition) Zbigniew Preisner & Lisa Gerrard; Preisner Productions2024MelancholyZbigniew Preisner, Preisner Productions2025My Life Preisner's Music (live in Bielsko Biała)Dominik Wania -solo piano, Preisner Productions

Przypisy

Linki zewnętrzne

Strona Zbigniewa Preisnera

Kategoria:Polscy kompozytorzy Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki filmowej Kategoria:Polscy producenci muzyczni Kategoria:Muzycy związani z Krakowem Kategoria:Ludzie związani z Piwnicą pod Baranami Kategoria:Artyści związani z Bielskiem-Białą Kategoria:Ludzie związani z Bobową Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Laureaci Cezara za najlepszą muzykę filmową Kategoria:Laureaci Fryderyków Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Ludzie urodzeni w Bielsku-Białej Kategoria:Urodzeni w 1955 Kategoria:Polscy zdobywcy platynowych płyt