thumb|Melaleuca acacioides thumb|Melaleuca camptoclada thumb|Melaleuca cucullata thumb|Kora Melaleuka (Melaleuca) – rodzaj roślin z rodziny mirtowatych. Jego ujęcie jest problematyczne i niejednoznaczne. Tradycyjnie ujmowany jako jeden z wielu rodzajów plemienia Melaleuceae obejmuje ok. 200 gatunków. W szerokim ujęciu są tu zaliczane wszystkie taksony z plemienia i wówczas rodzaj liczy 382 gatunki. Niezależnie od ujęcia zaliczane tu rośliny występują na obszarze od Półwyspu Indochińskiego po Nową Kaledonię, Australię i Tasmanię, z centrum zróżnicowania w Australii, gdzie występuje ich zdecydowana większość. Gatunki introdukowane z tego rodzaju rosną w różnych obszarach strefy międzyzwrotnikowej, czasem jako bardzo inwazyjne, uciążliwe w zwalczaniu i tworzące jednogatunkowe zbiorowiska w miejscu pierwotnie rodzimej roślinności np. Melaleuca quinquenervia na Florydzie, w Brazylii i na Nowej Kaledonii (gatunek ten uznany został za jeden ze 100 najbardziej inwazyjnych na świecie). Rośliny te zasiedlają tereny skaliste i piaszczyste, zarówno suche jak i bagienne, także zasolone. Kwiaty zapylane są głównie przez ptaki, a nasiona uwalniane są z twardych, zdrewniałych torebek zwykle po działaniu ognia.

Liczne gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne dla efektownych kwiatostanów. Uprawiane są dla pozyskania olejków eterycznych, jako rośliny biotechniczne do obniżania poziomu wód na terenach bagiennych, jako źródło biomasy i drewna. Niektóre gatunki wykorzystywane są jako lecznicze.

Morfologia thumb|Melaleuca diosmifolia thumb|Melaleuca elliptica thumb|Melaleuca fulgens thumb|Owoce Melaleuca parvistaminea Pokrój Krzewy i drzewa do kilkunastu m wysokości, często z korą papierzastą. Liście Zimozielone, skrętoległe, naprzeciwległe i czasem okółkowe, pojedyncze, zwykle niewielkie i wąskie (wrzosopodobne), lancetowate, często aromatyczne. Kwiaty Najczęściej skupione na pędach tuż pod tegorocznymi przyrostami (oś kłoso- lub główkopodobnego kwiatostanu kontynuuje wzrost wegetatywny), czasem kwiatostany są jednostronne (Calothamnus). Kielich u dołu kubeczkowaty lub dzwonkowaty, powstaje ze zrośniętych pięciu działek, o końcach wolnych, równej długości. Płatki korony w liczbie 5, są drobne i zaokrąglone. Pręciki są najbardziej widocznym elementem kwiatu – są liczne, okazałe (znacznie dłuższe od okwiatu) i barwne – czerwone, różowe, fioletowe, białe i zielone, zebrane są w 5 wiązek (tylko u Callistemon wolne). Dolna zalążnia tworzona jest przez trzy lub cztery owocolistki zawierające liczne zalążki, zwieńczona pojedynczą, długą szyjką słupka, nierzadko dłuższą od pręcików. Owoce Drewniejące, twarde torebki, często uwalniające nasiona dopiero pod wpływem działania ognia.

Systematyka thumb|Melaleuca glomerata thumb|Melaleuca lanceolata thumb|Melaleuca lasiandra Pozycja systematyczna Rodzaj z plemienia Melaleuceae, podrodziny Myrtoideae, rodziny mirtowatych (Myrtaceae). Ujęcie systematyczne rodzaju jest problematyczne. Tradycyjnie wyróżniany był jako najbardziej zróżnicowany, liczący ok. 200 gatunków rodzaj w plemieniu Melaleuceae. Filogenetyczne analizy molekularne ujawniły jednak istotnie odmienne relacje między taksonami zaliczanymi do plemienia. Plemię okazało się obejmować trzy główne klady, przy czym w każdym z nich znalazły się gatunki z rodzaju Melaleuca. Pierwszy klad obejmuje kilka gatunków i grup gatunków z tego rodzaju (włącznie z typowym M. leucadendra), nowokaledońskie gatunki tradycyjnie zaliczane do rodzaju kuflik Callistemon oraz wszystkie pozostałe rodzaje tradycyjnie wyróżniane w obrębie plemienia (Beaufortia, Calothamnus, Conothamnus, Eremaea, Lamarchea, Petraeomyrtus, Phymatocarpus, Regelia). Drugi klad obejmuje australijskich przedstawicieli rodzaju Callistemon z licznymi gatunkami z rodzaju Melaleuca. Trzeci klad obejmuje także liczne gatunki z rodzaju Melaleuca. Wobec problemów z ustaleniem morfologicznych cech diagnostycznych dla kladów zaproponowano scalenie wszystkich gatunków z plemienia w obrębie szeroko ujmowanego rodzaju Melaleuca. Takie rozwiązanie zostało przyjęte w różnych bazach danych taksonomicznych i przez wielu autorów. Pogląd nie jest jednak akceptowany powszechnie, wskazywany jest m.in. problem z morfologicznym zdefiniowaniem tak ujmowanego rodzaju. Proponowane jest m.in. utrzymanie potwierdzonego jako takson monofiletyczny rodzaju kuflik Callistemon w odniesieniu do grupy gatunków australijskich.

thumb|Melaleuca lateritia thumb|Melaleuca linariifolia thumb|Melaleuca megacephala thumb|Melaleuca microphylla Wykaz gatunków

Przypisy

Kategoria:Mirtowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza