Kuskus czarnoplamy (Spilocuscus rufoniger) – gatunek ssaka z podrodziny pałanek (Phalangerinae) w obrębie rodziny pałankowatych (Phalangeridae), przypominający wyglądem małpiatkę, endemit lasów północnej Nowej Gwinei.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1937 roku austriacki herpetolog Rudolf Zimara jako podgatunek kuskusa plamistego i nadając mu nazwę Phalanger maculatus rufoniger. Miejsce typowe to Sattelberg, Morobe, Papua-Nowa Gwinea. Holotyp to dorosła samica.
Obecnie (2023) nie rozpoznano żadnego podgatunku, ale warto byłoby dokonać przeglądu zmienności w zasięgu występowania tego gatunku. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten gatunek za monotypowy.
Etymologia Spilocuscus: spilos ‘plama’; rodzaj Cuscus (pałanka). rufoniger: ‘rumiany, rudy’; niger ‘czarny’.
Zasięg występowania Kuskus czarnoplamy występuje w północnej części Nowej Gwinei, od półwyspu Ptasia Głowa na wschód do półwyspu Huon i najprawdopodobniej obejmuje również wyspę Yapen; istnieje niewielka liczba obserwacji z południowej części Nowej Gwinei, z obszaru rzeki Lorentz i górnego biegu rzeki Fly.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 58–69 cm (średnio 61,9 cm), długość ogona 45–65 cm (średnio 56,3 cm); masa ciała 5,5–6,6 kg (średnio 6,2 kg). Odznacza się pionowo rozszczepiającymi się źrenicami, wykorzystywanymi nocą.
Ekologia Kuskus czarnoplamy prowadzi nadrzewny tryb życia. Jest zwierzęciem leśnym, zasiedlającym tereny od poziomu morza do 1200 m n.p.m. Kuskusy czarnoplame są samotnymi wszystkożercami, prowadzącymi nocny tryb życia.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii CR ( ‘krytycznie zagrożony’). Pierwotne obszary występowania wciąż się kurczą, co spowodowane jest przez karczowanie lasów pod pola uprawne i plantacje. Kuskusy czarnoplame były też zwierzętami łownymi.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Pałankowate Kategoria:Ssaki Oceanii Kategoria:Fauna Nowej Gwinei