Cocalodes – rodzaj pająków z rodziny skakunowatych i podrodziny Spartaeinae. Obejmuje 12 opisanych gatunków. Występują na wschodzie Indonezji i w Papui-Nowej Gwinei.
Morfologia Pająki o ciele długości od 4,5 do 11 mm, zwykle wydłużonym i wąskim, niższym niż u pokrewnego Allococalodes. Karapaks jest dłuższy niż szeroki, najszerszy między biodrami trzeciej i czwartej pary. Ośmioro oczu rozmieszczonych jest w trzech poprzecznych szeregach. Wszystkie oczy z wyjątkiem pary przednio-środkowej są czarno obramowane. Oczy przednio-środkowe stykają się z przednio-bocznymi. Oczy par tylno-środkowej i tylno-bocznej rozmieszczone są na planie szerszego niż dłuższego i najszerszego z tyłu trapezu. Jamki karapaksu są długie, lekko bruzdowate. Wysokość nadustka wynosi od 1/5 do 2/5 średnicy oczu przednio-środkowych. Szczękoczułki są przysadziste, u samców zwykle wydłużone, ku przodowi sterczące, zaopatrzone w skleryt intercheliceralny wydłużony w pośrodkowy róg. Zwykle obie krawędzie szczękoczułków mają po trzy ząbki. Długie, rozbieżne szczęki cechują się zaokrąglonymi wierzchołkami, a podługowata warga dolna jest krótsza niż połowa ich długości. Sternum ma kształt lekko wydłużonej tarczy. Długie, smukłe, silnie kolczaste odnóża pozbawione są skopuli i mają stopy zwieńczone grzebykowanymi pazurkami i przypazurkowymi kępkami włosków. Wydłużona, smukła, zwężająca się ku tyłowi opistosoma (odwłok) ma przysadziste kądziołki przędne pary przedniej, smuklejsze i krótsze pary środkowej, najdłuższe pary tylnej, rozwinięty w formie kępki włosków stożeczek oraz stożkowaty wzgórek analny.
Nogogłaszczki samca mają lekko łukowate uda, szeroką apofizę retrolateralną na goleniach oraz kępkę włosków i palcowaty wyrostek na cymbium. Bulbus ma rozdwojoną apofyzę medialną wyrastającą z przejrzystej błony na nieregularnym tegulum, hematodochę środkową rozwiniętą w formie błoniastej torebki, subtegulum wykształcone w formie zesklerotyzowanego pierścienia na odsiebnym końcu hematodochy nasadowej oraz bardzo długi i cienki, czasem wręcz nitkowaty embolus. Charakterystyczną cechą rodzaju jest dobrze rozwinięty, błoniasty, wachlarzowato rozszerzony konduktor z wierzchołkiem w formie zesklerotyzowanej ostrogi. Budowa genitaliów samic odznacza się dużą zmiennością w obrębie rodzaju.
Ekologia i występowanie Rodzaj ten rozprzestrzeniony jest w północnej części krainy australijskiej. Większość gatunków występuje endemicznie na Nowej Gwinei, zarówno w części należącej do Indonezji, jak i tej należącej do Papui-Nowej Gwinei. Kilka gatunków zamieszkuje Moluki, występując na wyspach Halmahera, Ambon i Seram. Po jednym gatunku stwierdzono na wyspie Yule oraz na wchodzącej w skład Luizjadów Taguli.
Zasiedlają równikowe lasy deszczowe i ich skraje. Spotykane są od poziomu morza do wysokości około 1100 m n.p.m. Chętnie bytują na dużych liściach, należących m.in. do pandanów, palm i bambusów.
Taksonomia Takson ten wprowadzony został w 1897 roku przez Reginalda Innesa Pococka. Autor ów zaliczył do niego dwa opisane w tej samej publikacji gatunki, C. leptopus i C. melanognathus, z których ten pierwszy wyznaczony został gatunkiem typowym. Kolejne gatunki opisane zostały w 1900 roku przez Eugène’a Simona i w 1915 roku przez Kálmána Szombathego. W 1981 roku Fred R. Wanless zrewidował rodzaj Cocalus kilka gatunków przenosząc do rodzaju Cocalodes. W 1982 roku Wanless zrewidował z kolei rodzaj Cocalodes, opisując sześć nowych gatunków, a C. melanognathus synonimizując z C. leptopus.
Do rodzaju tego należy 12 opisanych gatunków: Cocalodes cygnatus Wanless, 1982 Cocalodes expers Wanless, 1982 Cocalodes innotabilis Wanless, 1982 Cocalodes leptopus Pocock, 1897 Cocalodes longicornis Wanless, 1982 Cocalodes longipes (Thorell, 1881) Cocalodes macellus (Thorell, 1878) Cocalodes papuanus Simon, 1900 Cocalodes platnicki Wanless, 1982 Cocalodes protervus (Thorell, 1881) Cocalodes thoracicus Szombathy, 1915 Cocalodes turgidus Wanless, 1982
Rodzaj ten do niedawna umieszczono w podrodzinie Cocalodinae. Po rewizji systematyki skakunowatych z 2015 roku takson ten ma status plemienia w obrębie podrodziny Spartaeinae, obejmując także rodzaje Allococalodes, Cucudeta, Depreissia, Tabuina oraz Yamangalea.
Przypisy
Kategoria:Skakunowate (pająki) Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1897 roku