thumb|Ul. J. Piłsudskiego 106-114, po lewej ul. Gwarna thumb|Od nr 12 w kierunku ul. T. Kościuszki Ulica Gwarna – ulica położona we Wrocławiu, łącząca ulicę Tadeusza Kościuszki z ulicą Józefa Piłsudskiego, na osiedlu Przedmieście Świdnickie w dawnej dzielnicy Stare Miasto. Ulica należy do kategorii dróg gminnych i ma długości. Przebiega przez obszar zabudowy śródmiejskiej o intensywnym wykorzystaniu terenu. Koniec ulicy znajduje się przy skrzyżowaniu z ulicą Józefa Piłsudskiego, za którą rozpościera się plac przed dworcem Wrocław Główny. Przy ulicy położonych jest kilka zachowanych z okresu przedwojennego budynków, które zostały ujęte w gminnej ewidencji zabytków, a sama ulica na całej swojej długości przebiega przez obszar Przedmieścia Południowego, którego układ urbanistyczny podlega ochronie i również wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków.

Historia Teren, przez który przebiega ulica Gwarna, stanowił obszar na przedpolu fortyfikacyjnym Starego Miasta rozpościerający się przed Bramą Świdnicką. W XVI wieku nazywany był Wygonem Świdnickim (Schweidnitzer Vorstadt), a obejmował zakres od podwala do współczesnej estakady kolejowej oraz od ulicy Dworcowej. Na początku XIX wieku wzdłuż obecnej ulicy Józefa Piłsudskiego położone były wiejskie domy ogrodników. Teren ten został włączony do miasta w 1808 r.

Przed powstaniem ulicy Gwarnej od ulicy Tadeusza Kościuszki (Tauentzien Strasse) do ulicy Stanisława Małachowskiego (Flur Strasse), ukosem względem ulicy Gwarnej, przebiegała dawna droga strzelińska. Przy niej, do współczesnej ulicy Dworcowej, położony był stary cmentarz żydowski (Alter Jüdischer Friedhof). Został on założony w 1791 r. Samą ulicę Gwarną założono w 1861 r. Przyczynkiem takiego działania była wzmagająca się potrzeba zapewnienia połączenia między ulicą Tadeusza Kościuszki (Tauentzien Strasse) a ulicą Józefa Piłsudskiego (Garten Strasse).

W 1866 r. numeracja posesji przy ulicy wyglądała następująco: od ulicy Tadeusza Kościuszki (Tauentzien Strasse) po stronie zachodniej biegły numery od 1 do 10 w pobliżu ulicy Józefa Piłsudskiego (Garten Strasse), a po stronie wschodniej numeracja biegła w kierunku przeciwnym, tj. teren cmentarza miał przypisane numery 11-17, dalej w rejonie ulicy Tadeusza Kościuszki znajdowały się numery 18 i 19. Później numery nieco się zmieniły, choć przebieg ich zachowywał powyższe zasady. Po stronie zachodniej były numery od 1 do 11, a po stronie wschodniej w kierunku przeciwnym od numeru 12 do 20. Następnie sposób numeracji zmieniono na taki, który w znacznej mierze zachował się do dziś. Wówczas to po stronie zachodniej ulicy posesjom przypisano numery nieparzyste od numeru 1 przy ulicy Tadeusza Kościuszki do numeru 23 przy ulicy Józefa Piłsudskiego, a po stronie wschodniej numery parzyste od numeru 2 przy ulicy Tadeusza Kościuszki do numeru 12 przy ulicy Józefa Piłsudskiego.

W wyniku działań wojennych prowadzonych w czasie oblężenia Wrocławia w 1945 r. pod koniec II wojny światowej zniszczeniu uległy domy od numeru 3 do numeru 9. Tu po odgruzowaniu terenu urządzono plac zabaw dla dzieci. Po likwidacji cmentarza teren został częściowo zabudowany budynkiem mieszkalnym położonym przy skrzyżowaniu z ulicą Józefa Piłsudskiego a częściowo garażami. Ta krótka ulica stała się lokalną, mało ruchliwą i mało uczęszczaną drogą.

W lutym 2017 r. rozpoczęto przy ulicy Gwarnej 12 budowę budynku hotelowego z dodatkową funkcją handlowo-usługową i garażem jednopoziomowym. Budowa zakończyła się w marcu 2019 r. Powstał tu Best Western Premier Hotel City Center. Inwestorem była GWARNA WROCŁAW Sp. z o.o., projekt powstał w biurze SSC Architekci, a generalnym wykonawcą obiektu była firma budowlana Grupa CMP. Budynek ma około powierzchni użytkowej i 64 pokoje hotelowe w standardzie czterech gwiazdek oraz sale konferencyjne, pokoje biznesowe, restaurację i salę fitness. Na dwóch ostatnich piętrach powstały apartamenty dla rodzin z dziećmi.

Nazwy W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy: Claassenstrasse, do 1945 r. Gwarna, od 1945 r.

Niemiecka nazwa ulicy – Claassenstrasse – upamiętniała Henryka Teodora Classena (urodzonego 25.05.1774 r., zmarłego 22.08.1845 r.), zamożnego wrocławianina, rentiera, patrycjusza miejskiego, który ofiarował miastu znaczną sumę czterystu tysięcy marek na budowę domu starców i szpitala, przeniesione później do budynku położonego przy obecnym placu Powstańców Wielkopolskich. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Wrocławia i ogłoszona w okólniku nr 94 z 20.12.1945 r.

Układ drogowy Ulica łączy się z następującymi drogami publicznymi, kołowymi oraz innymi drogami: + Drogi powiązane powiązanie droga foto opis skrzyżowanie ulica Tadeusza Kościuszkiśródmiejska, zbiorcza 160px w prawo i w lewo skrzyżowanie(sygnalizacja świetlna) 15px ul. Józefa Piłsudskiegośródmiejska, zbiorczatorowisko tramwajowe 160px na pierwszym planie

Droga Ulica Gwarna przebiega ona przez osiedle Przedmieście Świdnickie w dawnej dzielnicy Stare Miasto we Wrocławiu. Biegnie od ulicy Tadeusza Kościuszki do ulicy Józefa Piłsudskiego. Jest drogą publiczną, której przypisano kategorię drogową jako gminną (numer drogi: 105008D, numer ewidencyjny drogi: G1050080264011) Jest drogą klasy dojazdowej. Ma długości. Położona jest na działce ewidencyjnej nr 27, AM-36, obręb Stare Miasto o powierzchni . Szerokość pasa drogowego w liniach rozgraniczających wynosi około . Przebiega przez teren położony na wysokości bezwzględnej od około 117,9 do 118,4 Jezdnia ulicy posiada nawierzchnię brukowaną z kamiennej kostki granitowej, z wyłączeniem odcinka przy skrzyżowaniu z ulicą Józefa Piłsudskiego wraz z przejściem dla pieszych, na którym wykonano nawierzchnię z masy bitumicznej. Wzdłuż ulicy urządzono miejsca postojowe i obustronne chodniki.

Na całej swojej długości ulica objęta jest strefą ograniczenia prędkości do oraz strefą płatnego parkowania. W ramach strefy ograniczenia prędkości wskazana jest do ruchu rowerowego w powiązaniu z drogami rowerowymi i pasami dla rowerów znajdującymi się w ulicach Tadeusza Kościuszki i Józefa Piłsudskiego.

Ulicą nie przebiegają jakiekolwiek linie komunikacji miejskiej. Autobusy przejeżdżają w ramach wyznaczonych linii autobusowych ulicą Tadeusza Kościuszki i ulica Józefa Piłsudskiego. W ulicy Józefa Piłsudskiego, przy skrzyżowaniu z ulicą Gwarną, znajduje się przystanek tramwajowy, który wchodzi w skład większego zgrupowania przystanków noszących wspólną nazwę „Dworzec Główny”. Pozostałe przystanki tego zespołu przesiadkowego położone są przy ulicach: Józefa Piłsudskiego, Peronowej, Stawowej i Hugona Kołłątaja. Sam dworzec oraz położony po południowej stronie linii kolejowej dworzec autobusowy należą do grupy najważniejszych węzłów przesiadkowych, który klasyfikowany jest jako węzeł śródmiejski.

Zabudowa i zagospodarowanie thumb|Nr 21 w miejscu rozebranej kamienicy thumb|Pierzeja zachodnia od nr 21 thumb|Wolny teren po rozbiórce budynku pod nr 5-7 Ulica przebiega przez obszar zabudowy śródmiejskiej, gęsto wypełniony tkanką miejską, charakteryzującej się przemieszaniem zabudowy o podstawowej funkcji mieszkaniowej z zabudową także o innym przeznaczeniu. Obszar ten pod względem podziału na dzielnice urbanistyczne określany jest jako śródmieście, jednostka urbanistyczna Przedmieścia Świdnickiego i Oławskiego. Ponadto pod względem funkcjonalnym wskazano układ pasmowy miasta, a ulica leży w paśmie określanym jako pasmo działalności gospodarczej (centralne pasmo aktywności gospodarczej). Występująca tu wysoka intensywność wykorzystania terenu, przy dominującej funkcji mieszkaniowej, skutkuje także wysoką gęstością zaludnienia, pomimo lokalizacji w tym obszarze największej liczby obiektów usługowych. W układzie urbanistycznym dominuje ukształtowanie bloków urbanistycznych w postaci kwartałów zabudowy, w ramach których umiejscowiono funkcje reprezentacyjne na zewnątrz kwartału, a funkcje użytkowe do wewnątrz. Dominuje tu pierzejowa zabudowa wzdłuż ulic. Wskazuje się ponadto na gęstą sieć uliczną i linii transportu publicznego. Przy samej ulicy Gwarnej po stronie zachodniej znajduje się pierzeja zachowanych budynków przedwojennych (od pięciu do sześciu kondygnacji nadziemnych), z wyłączeniem fragmentu północnego, gdzie w miejsce zniszczonej zabudowy powstał wolnostojący budynek administracyjny (rozebrany). Postuluje się jednak uzupełnienie tej pierzeni zabudową nawiązującą do istniejących budynków. Strona wschodnia ulicy jest zagospodarowana mniej jednolicie. Północny fragment to pierzeja z kamienicami i oficynami, połączona z południową pierzeją ulicy Tadeusza Kościuszki, zabudowa usługowa we wnętrzu kwartału oraz korty tenisowe. Wskazuje się na konieczność likwidacji kortów i pawilonu oraz urządzenie terenu zieleni w miejscu dawnego cmentarza żydowskiego, w tym przeprowadzenie wzdłuż dawnej jego granicy reprezentacyjnego trejażu do placu Konstytucji 3 Maja oraz pasażu. Przy południowym fragmencie tej pierzei znajduje się hotel oraz zachodnia ściana szczytowa budynku przy ulicy Józefa Piłsudskiego 106-114, na wprost dworca Wrocław Główny, z neonem „Dobry Wieczór we Wrocławiu”.

Punkty adresowe, budynki Punkty adresowe przy ulicy Gwarnej (wg stanu na luty 2022 r.): strona zachodnia – numery nieparzyste: ulica Gwarna 5-7: Komenda Straży Miejskiej, budynek biurowy z urzędem administracji publicznej, o 2 kondygnacjach nadziemnych i powierzchni zabudowy wynoszącej oraz garaż jednopoziomowy o powierzchni zabudowy wynoszącej (obiekty rozebrane) ulica Gwarna 11: kamienica mieszkalna o 6 kondygnacjach nadziemnych ulica Gwarna 13: kamienica mieszkalna o 6 kondygnacjach nadziemnych ulica Gwarna 15: kamienica mieszkalna o 5 kondygnacjach nadziemnych ulica Gwarna 17: kamienica mieszkalna o 5 kondygnacjach nadziemnych ulica Gwarna 19: kamienica mieszkalna o 5 kondygnacjach nadziemnych ulica Gwarna 21: kamienica mieszkalna o 5 kondygnacjach nadziemnych ulica Gwarna 23: kamienica – hotel z funkcją inną niż mieszkalna o 6 kondygnacjach nadziemnych strona wschodnia – numery parzyste: ulica Gwarna 2: kamienica mieszkalna o 5 kondygnacjach nadziemnych ulica Gwarna 4-6: kamienica mieszkalna o 5 kondygnacjach nadziemnych z częścią handlowo-usługową o 3 kondygnacjach nadziemnych ulica Gwarna 6a: PRO-MED Dolnośląskie Centrum Medycyny Profilaktycznej i Bezpieczeństwa Pracy i inne, budynek handlowo-usługowy o 3 kondygnacjach nadziemnych i powierzchni zabudowy wynoszącej ulica Gwarna 10: budynek oświaty nauki i kultury oraz sportowy o 1 kondygnacji nadziemnej i powierzchni zabudowy wynoszącej , korty tenisowe ulica Gwarna 12: budynek niemieszkalny – hotel, z funkcją handlowo-usługową oraz garażem jednopoziomowym, o 6 kondygnacjach nadziemnych.

Demografia Ulica przebiega przez dwa rejony statystyczne o wykazanej w poniższej tabeli gęstości zaludnienia i ilości zameldowanych osób, przy czym dane pochodzą z 31.12.2021 r.

+ Demografia Rejon statystyczny nr Liczba osób zameldowanych Gęstość zaludnienia [lud./km²] Położenie numery adresowe 933390 327 strona zachodnia od 5 do 23 933400 425 strona wschodnia od 2 do 12

Ochrona i zabytki Obszar, przez który przebiega ulica, podlega ochronie i jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków pod pozycją Przedmieście Południowe. Ochronie podlega przede wszystkim historyczny układ urbanistyczny Przedmieścia Południowego kształtowany w różnych okresach historycznych począwszy od XIII wieku, następnie od około 1840 r. do początku lat 60. XX wieku. Obszar ten obejmuje historyczny układ urbanistyczny przedmieścia na południe od Podwala Świdnickiego, w rejonie ulicy Sądowej i Grabiszyńskiej, Kolejowej, placu Rozjezdnego, ulicy Swobodnej, Józefa Piłsudskiego i Dworcowej we Wrocławiu. Stan jego zachowania określa się na 4 – dobry / 5 – bardzo dobry.

Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące zabytki ujęte w gminnej ewidencji zabytków: